Anatomia prawidłowa człowieka – Wiadomości wstępne, szkielet osiowy oraz kończyna górna

0.0(0)
Studied by 0 people
call kaiCall Kai
learnLearn
examPractice Test
spaced repetitionSpaced Repetition
heart puzzleMatch
flashcardsFlashcards
GameKnowt Play
Card Sorting

1/46

flashcard set

Earn XP

Description and Tags

Zestaw fiszek pojęciowych obejmujący zagadnienia wstępne anatomii (rodzaje kości, połączenia ścisłe i wolne, budowa stawów), osteologię i artrologię szkieletu osiowego (kręgosłup, żebra, mostek) oraz kości i połączenia stawowe kończyny górnej.

47 Terms

1
New cards

Syndesmologia

Dział anatomii zajmujący się połączeniami kości.

2
New cards

Kość pneumatyczna

Rodzaj kości zawierający przestrzenie wyścielone błoną śluzową i wypełnione powietrzem; występuje wyłącznie w czaszce (szczęka, kość czołowa, klinowa, sitowa).

3
New cards

Więzozrost (syndesmosis)

Ścisłe połączenie kości za pomocą tkanki łącznej; dzieli się na włókniste (więzadła, błony), sprężyste (więzadła żółte, karkowe), szwy oraz wklinowania.

4
New cards

Wklinowanie (gomphosis)

Szczególny rodzaj więzozrostu polegający na umocowaniu korzenia zęba w zębodole za pośrednictwem tkanki łącznej włóknistej (ozębnej).

5
New cards

Szew (sutura)

Ścisłe połączenie łącznotkankowe występujące między kośćmi czaszki; wyróżnia się szew prosty (sutura planasutura\ plana), piłowaty (sutura serratasutura\ serrata), łuskowy (sutura squamosasutura\ squamosa) oraz schodkowy.

6
New cards

Chrząstkozrost (synchondrosis)

Ścisłe połączenie kości za pomocą chrząstki; dzieli się na włókniste (np. krążki międzykręgowe) oraz szkliste (np. chrząstki żebrowe, chrząstki przynasadowe).

7
New cards

Kościozrost (synostosis)

Całkowicie nieruchome, ścisłe połączenie powstałe w wyniku kostnienia wcześniejszych więzozrostów lub chrząstkozrostów (np. kość krzyżowa).

8
New cards

Stałe elementy budowy stawu

Struktury występujące w każdym stawie maziowym: głowa stawowa, panewka stawowa, powierzchnie stawowe pokryte chrząstką, torebka stawowa (błona włóknista i maziowa), jama stawowa, maź stawowa oraz więzadła.

9
New cards

Dodatkowe (niestałe) elementy budowy stawu

Struktury występujące tylko w niektórych stawach: krążki stawowe lub łąkotki, więzadła śródstawowe, fałdy lub kosmki maziowe, obrąbki stawowe lub panewkowe oraz kaletki maziowe.

10
New cards

Staw prosty vs staw złożony

Klasyfikacja ze względu na liczbę kości: staw prosty łączy tylko dwie kości (np. staw ramienny, biodrowy), a złożony łączy więcej niż dwie kości (np. staw łokciowy, śródnadgarstkowy).

11
New cards

Szkielet osiowy (sceleton axiale)

Część szkieletu człowieka obejmująca kręgosłup (columna vertebraliscolumna\ vertebralis), żebra (costaecostae) oraz mostek (sternumsternum).

12
New cards

Kręgi prawdziwe a kręgi rzekome

Kręgi prawdziwe (2424) budują część przedkrzyżową kręgosłupa (7 szyjnych, 12 piersiowych, 5 lędźwiowych); kręgi rzekome (9−109-10) tworzą część krzyżowo-guziczną (5 zrasta się w kość krzyżową, a 4–5 w kość guziczną).

13
New cards

Otwór międzykręgowy (foramen intervertebrale)

Otwór powstający z zestawienia wcięcia kręgowego dolnego kręgu wyższego i wcięcia kręgowego górnego kręgu niższego; przechodzą przez niego nerwy rdzeniowe.

14
New cards

Kręg szczytowy (atlas, C1C_1)

Pierwszy kręg szyjny; nie posiada typowego trzonu ani wyrostka kolczystego, składa się z łuku przedniego (z dołkiem zębowym), łuku tylnego (z bruzdą tętnicy kręgowej) oraz części bocznych z dołkami stawowymi.

15
New cards

Kręg obrotowy (axis, C2C_2)

Drugi kręg szyjny; charakteryzuje się obecnością zęba (densdens), na którym znajdują się powierzchnia stawowa przednia oraz powierzchnia stawowa tylna.

16
New cards

Kręg wystający (vertebra prominens, C7C_7)

Siódmy kręg szyjny; odznacza się długim, nierozdwojonym wyrostkiem kolczystym stanowiącym wyraźny punkt orientacyjny wyczuwalny pod skórą.

17
New cards

Cechy charakterystyczne kręgów piersiowych (Th1−Th12Th_1-Th_{12})

Obecność dołków żebrowych (górnych i dolnych) na bocznych powierzchniach trzonów oraz dołków żebrowych na wyrostkach poprzecznych, służących do połączenia z żebrami.

18
New cards

Wyrostek żebrowy (processus costalis)

Wyrostek poprzeczny kręgów lędźwiowych (L1−L5L_1-L_5), stanowiący ewolucyjną pozostałość zredukowanych żeber.

19
New cards

Rozwór krzyżowy (hiatus sacralis)

Dolny otwór kanału krzyżowego znajdujący się na powierzchni grzbietowej kości krzyżowej.

20
New cards

Żebra prawdziwe vs rzekome

Spośród 12 par żeber: pary I–VII to żebra prawdziwe (łączą się bezpośrednio z mostkiem); pary VIII–XII to żebra rzekome, z czego VIII–X to żebra przytwierdzone (łączą się z mostkiem przez chrząstkę żebra VII), a XI–XII to żebra wolne.

21
New cards

Bruzda żebra (sulcus costae)

Bruzda biegnąca wzdłuż dolnego brzegu na powierzchni wewnętrznej trzonu kości żebrowej, w której przebiegają naczynia i nerwy międzyżebrowe.

22
New cards

Mostek (sternum)

Kość płaska klatki piersiowej składająca się z trzech części: rękojeści, trzonu oraz wyrostka mieczykowatego.

23
New cards

Więzadła długie kręgosłupa

Więzozrosty wspólne dla całej przedkrzyżowej części kręgosłupa: więzadło podłużne przednie, więzadło podłużne tylne, więzadło nadkolcowe oraz więzadło karkowe.

24
New cards

Więzadła krótkie kręgosłupa

Więzozrosty łączące sąsiednie kręgi: więzadła żółte (sprężyste, między łukami), więzadła międzypoprzeczne oraz więzadła międzykolcowe.

25
New cards

Krążek międzykręgowy (discus intervertebralis)

Chrząstkozrost łączący trzony kręgów; składa się z obwodowo położonego pierścienia włóknistego oraz centralnego jądra miażdżystego (w kręgosłupie znajdują się 23 krążki).

26
New cards

Stawy szczytowo-potyliczne (art. atlantooccipitales)

Dwa stawy dwuosiowe (kłykciowe) łączące kręg szczytowy (C1C_1) z kością potyliczną, wzmocnione przednią i tylną błoną szczytowo-potyliczną; wykonują ruchy zginania i prostowania głowy oraz nieznaczne ruchy boczne.

27
New cards

Stawy szczytowo-obrotowe (art. atlantoaxiales)

Cztery stawy (dwa boczne oraz dwa pośrodkowe: przedni i tylny) łączące C1C_1 z C2C_2, wzmocnione m.in. więzadłem poprzecznym kręgu szczytowego i więzadłami skrzydłowatymi; umożliwiają ruchy obrotowe głowy.

28
New cards

Staw głowy żebra (art. capitis costae)

Staw łączący głowę żebra z dołkiem żebrowym trzonu kręgu piersiowego; wzmocniony więzadłem promienistym głowy żebra i więzadłem śródstawowym głowy żebra.

29
New cards

Staw żebrowo-poprzeczny (art. costotransversaria)

Staw łączący guzek żebra z dołkiem żebrowym wyrostka poprzecznego kręgu piersiowego; wzmocniony więzadłami żebrowo-poprzecznymi (właściwym, górnym i bocznym).

30
New cards

Obręcz kończyny górnej (cingulum membri superioris)

Część szkieletu kończyny górnej mocująca kończynę wolną do szkieletu osiowego; w jej skład wchodzą obojczyk oraz łopatka.

31
New cards

Obojczyk (clavicula)

Kość długa w kształcie litery S; posiada koniec mostkowy (wygięty do przodu) z wyciskiem więzadła żebrowo-obojczykowego oraz koniec barkowy (wygięty do tyłu) z guzkiem stożkowatym i kresą czworoboczną.

32
New cards

Łopatka (scapula)

Trójkątna kość płaska posiadająca wyrostek barkowy, wyrostek kruczy, dół podłopatkowy, dół nadgrzebieniowy, dół podgrzebieniowy oraz wydrążenie stawowe z guzkiem nadpanewkowym i podpanewkowym.

33
New cards

Szyjka chirurgiczna kości ramiennej (collum chirurgicum humeri)

Miejsce przejścia końca bliższego kości ramiennej w trzon (poniżej guzka większego i mniejszego); stanowi częste miejsce złamań.

34
New cards

Bruzda nerwu promieniowego (sulcus nervi radialis)

Bruzda przebiegająca spiralnie na trzonie kości ramiennej, w której biegnie nerw promieniowy.

35
New cards

Bloczek kości ramiennej (trochlea humeri)

Przyśrodkowa powierzchnia stawowa na nasadzie dalszej kości ramiennej, artykułująca z wcięciem bloczkowym kości łokciowej.

36
New cards

Główka kości ramiennej (capitulum humeri)

Boczna, kulista powierzchnia stawowa na nasadzie dalszej kości ramiennej, artykułująca z dołkiem stawowym głowy kości promieniowej.

37
New cards

Szereg bliższy kości nadgarstka

Cztery kości nadgarstka leżące proksymalnie (idąc od strony kciuka): łódeczkowata (scaphoideumscaphoideum), księżycowata (lunatumlunatum), trójgraniasta (triquetrumtriquetrum) i grochowata (pisiformepisiforme).

38
New cards

Szereg dalszy kości nadgarstka

Cztery kości nadgarstka leżące dystalnie (idąc od strony kciuka): czworoboczna większa (trapeziumtrapezium), czworoboczna mniejsza (trapezoideumtrapezoideum), główkowata (capitatumcapitatum) i haczykowata (hamatumhamatum).

39
New cards

Kanał nadgarstka (canalis carpi)

Przestrzeń utworzona przez bruzdę nadgarstka zamkniętą od strony dłoniowej przez troczek zginaczy; zawiera 10 elementów: ścięgna zginaczy palców oraz nerw pośrodkowy.

40
New cards

Staw mostkowo-obojczykowy (art. sternoclavicularis)

Połączenie powierzchni mostkowej obojczyka i wcięcia obojczykowego mostka; czynnościowo staw wieloosiowy o ograniczonym zakresie ruchów, wzmocniony m.in. więzadłem mostkowo-obojczykowym przednim i tylnym, żebrowo-obojczykowym i międzyobojczykowym.

41
New cards

Staw barkowo-obojczykowy (art. acromioclavicularis)

Połączenie powierzchni stawowej barkowej obojczyka z wyrostkiem barkowym łopatki; wzmocniony więzadłem barkowo-obojczykowym oraz kruczo-obojczykowym (składającym się z więzadła stożkowatego i czworobocznego).

42
New cards

Więzozrosty łopatki (syndesmoses scapulae)

Połączenia więzadłowe występujące na samej łopatce: więzadło kruczo-barkowe, więzadło poprzeczne łopatki górne oraz więzadło poprzeczne łopatki dolne.

43
New cards

Staw ramienny (art. humeri)

Staw kulisty wolny o dużym zakresie ruchów, tworzony przez głowę kości ramiennej i wydrążenie stawowe łopatki powiększone przez obrąbek stawowy; wewnątrz jamy stawowej biegnie ścięgno głowy długiej mięśnia dwugłowego ramienia.

44
New cards

Staw łokciowy (art. cubiti)

Staw złożony dwuosiowy zawiasowo-obrotowy objęty jedną torebką; składa się ze stawu ramienno-łokciowego, ramienno-promieniowego i promieniowo-łokciowego bliższego.

45
New cards

Więzadło pierścieniowate kości promieniowej (lig. anulare radii)

Więzadło stawu łokciowego otaczające obwód stawowy głowy kości promieniowej i utrzymujące ją w kontakcie z wcięciem promieniowym kości łokciowej podczas ruchów obrotowych.

46
New cards

Staw promieniowo-łokciowy dalszy (art. radioulnaris distalis)

Jednoosiowy staw obrotowy tworzony przez wcięcie łokciowe kości promieniowej wraz z krążkiem stawowym oraz obwód stawowy głowy kości łokciowej; umożliwia ruchy nawracania i odwracania przedramienia.

47
New cards

Więzozrosty przedramienia

Połączenia włókniste kości przedramienia reprezentowane przez błonę międzykostną przedramienia oraz strunę skośną.