Humanistyczny model wspomagania rozwoju - B. M. Kaja

Realizatorzy i odbiorcy

Realizatorzy - profesjonaliści (psychologowie)

Odbiorcy - dzieci, młodzież i dorośli

Oddziaływanie dyrektywne

• odbiorcy: dzieci

• przedmiot pracy: pomoc w kształtowaniu umiejętności i sprawności

• narzędzie: techniki treningowe oraz terapie psychologiczne

• najbliższe do psychoterapii behawioralnej

• podstawa terapeuty: dyrektywna

Oddziaływanie niedyrektywne

• odbiorcy: nastolatkowie i dorośli

• główne narzędzia: dialog hermeneutyczny i dialog motywujący

• przedmiot pracy: koncepcja życia człowieka

• cel oddziaływań: doprecyzowanie koncepcji życia lub pomoc w tworzeniu koncepcji życia (u nastolatków)

• postawa terapeuty: niedyrektywna

• najbliższe psychoterapii humanistycznej

Koncepcja życia człowieka

System przekonań na temat świata, życia i siebie samego w tym świecie. Obejmuje system wartości ludzkich.

Problem życiowy

Stan psychiczny wywołany utrudnieniem lub uniemożliwieniem działania związanego z koncepcją życia. Do rozwiązania go potrzebne są nowe sposoby działania uzyskane drogą aktywnych poszukiwań.

Podstawowe założenia humanistycznego modelu wspomagania rozwoju

• określany jako prototeoria - teoria wstępna dostarczająca ogólnej orientacji i wskazująca kierunek badań

• holistyczne ujęcie problemu

• oddziaływania kierowane nie na osobowość, lecz na koncepcję życia

Wspomaganie rozwoju wg Kaji JEST:

• ciągiem intencjonalnych oddziaływań

• prowadzące do samodzielnego rozwiązywania zadań i problemów życiowych

• specjalnym rodzajem interakcji międzyludzkiej

• stosowane, gdy rozwój i jego procesy nie przebiegają prawidłowo

Wspomaganie rozwoju wg Kaji NIE JEST:

• procesem rozumianym jako postępowanie ukierunkowane na cel, postępujące w czasie i prowadzące do pozytywnych zmian lub modyfikacji

Cechy interakcji wspomagającej rozwój

• oferowanie wartości

• odpowiedzialność po stronie wspierającego

• nieinwazyjny proces - wyklucza presję i przymus

• charakter podmiotowy - wspomagający nieustannie poznaje wspomaganego i stara się go zrozumieć

6 warunków skutecznego wspomagania rozwoju

1. wspomagający - moderator wnikający w subiektywny świat wartości wspomaganego

2. metody są dostosowane do możliwości i potrzeb wspomaganego

3. preferuje się dyskurs i unika pouczania

4. program wspomagania jest otwarty na modyfikacje

5. ukierunkowanie na zrozumienie człowieka i jego wartości

6. wspomagający ma poczucie odpowiedzialności za wspomaganego