1/148
Zestaw fiszek ze słownictwem obejmujący 149 kluczowych łacińskich terminów, paremii i zwrotów prawniczych wraz z ich polskimi definicjami.
A contrario
Z przeciwieństwa
A posteriori
Z następstwa (z następstwa o przyczynach)
A priori
Z wcześniejszego; to, co wcześniejsze
Ab initio
Od początku
Ad
Do, ku
Ad absurdum
Do niedorzeczności
Ad acta
Do akt, sprawa odłożona jako załatwiona
Ad eventum
Dla wywołania określonych skutków
Ad exemplum
Na przykład
Ad finem
Do końca
Ad hoc
Doraźnie
Ad interim
Tymczasowy
Ad oculos
Naocznie
Ad personam
W odniesieniu do konkretnej osoby
Ad probationem
Dla celów dowodowych
Ad rem
Do rzeczy
Ad solemnitatem
Pod rygorem nieważności
Ad vocem
W nawiązaniu do poprzedniej wypowiedzi (dosłownie: „do głosu” poprzednika)
Alieno nomine
W cudzym imieniu
Altera pars
Druga strona, przeciwnik w sporze
Analogia iuris
Analogia z prawa
Analogia legis
Analogia z ustawy
Argumentum a contrario
Uzasadnienie (twierdzenie, dowód) z przeciwieństwa
Argumentum a maiori ad minus
Wnioskowanie z większego o mniejszym
Argumentum a minori ad maius
Wnioskowanie z mniejszego o większym
Argumentum ad personam
Argument odnoszący się do osoby (argument osobisty)
Argumentum ex (a) silentio
Argument z milczenia
Bona fides
Dobra wiara
Casus fortuitus
Przypadek losowy
Causa cognita
Po rozpoznaniu sprawy
Causa donandi
Podstawa prawna przysporzeń nieodpłatnych
Causa finita
Sprawa zakończona
Causa obligandi
Podstawa prawna zaciągnięcia zobowiązania
Communi consensu
Za zgodą ogółu, przy powszechnej zgodzie
Communis opinio
Powszechny pogląd, powszechne przekonanie
Condicio sine qua non
Warunek nieodzowny; warunek bez którego nie może zaistnieć dana czynność
Consensus
Porozumienie
Contra legem
Wbrew ustawie, w sposób sprzeczny z prawem
Contra/adversus bonos mores
Wbrew dobrym obyczajom, sprzecznie z dobrymi obyczajami
Corpus delicti
Przedmiot będący dowodem popełnienia przestępstwa
Culpa
Wina
Culpa in contrahendo
Niedbalstwo przy zawieraniu umowy
Culpa in custodiendo
Wina w dozorze
Culpa in eligendo
Wina w wyborze
Culpa lata
Ciężka wina
De
Od, z, o
De facto
Faktycznie, w istocie, w rzeczywistości
De iure
Prawnie, formalnie; zgodnie z obowiązującym prawem
De lege ferenda
Co do przyszłego unormowania, co do prawa postulowanego (o ustawie, która dopiero ma być w przyszłości/powinna być uchwalona)
De lege lata
Z punktu widzenia prawa obowiązującego
Desuetudo
Utrata mocy obowiązującej normy prawnej wskutek jej długotrwałego niestosowania
Diligentia quam suis rebus
Staranność właściwa przy prowadzeniu własnych spraw
Ex
Od, z
Ex aequo et bono
Na zasadzie słuszności
Ex ante
Z góry
Ex contractu
Zobowiązanie powstałe z kontraktu
Ex delicto
Zobowiązanie powstałe z czynu niedozwolonego
Ex iure
Z mocy prawa
Ex lege
Z mocy ustawy
Ex nunc
Od teraz, od tej chwili
Ex officio
Z urzędu, z urzędowego obowiązku
Ex post
Po fakcie, ocena faktów już po ich zaistnieniu
Ex professo
Z racji pełnionego zawodu, funkcji
Ex tunc
Z mocą wsteczną, od tamtej chwili
Expressis verbis
Dobitnymi słowami, wyraźnie, dokładnie, dobitnie
Facta concludentia
Zdarzenia faktyczne, które wyrażają domniemaną wolę danej osoby; wyrażenie określające dorozumiane oświadczenie woli
Facta notoria
Fakty notoryjne, powszechnie znane
Falsa demonstratio
Mylne oznaczenie (rzeczy albo osoby)
Falsus procurator
Pełnomocnik działający bez umocowania
Favor debitoris
Ochrona dłużnika, przychylność dla dłużnika
Favor testamenti
Przychylna interpretacja testamentu
Fictio iuris
Fikcja prawna
Ibidem
Tamże
Idem
Tenże
In
Do, ku, w
In absentia
Pod nieobecność, podczas nieobecności
In abstracto
W oderwaniu (od konkretnej sytuacji)
In concreto
W danym przypadku
In continuo
Nieprzerwanie
In corpore
W całości, wszyscy
In dubio
W razie wątpliwości
In extenso
W całości, dokładnie, w pełnym brzmieniu, w całej rozciągłości
In fine
Na końcu
In flagranti
Na gorącym uczynku
In fraudem legis
W celu obejścia ustawy
In nomine
W imieniu, z polecenia
In solidum
Co do całości
In spe
Być może w przyszłości (dosłownie: „w nadziei”)
In suspenso
W zawieszeniu
In toto
W całości
Incompatibilitas
Zakaz równoczesnego piastowania określonych stanowisk publicznych
Inter absentes
Między nieobecnymi
Inter partes
Między stronami
Inter praesentes
Między obecnymi
Ipso facto
Tym samym, z samego faktu
Ipso iure
Mocy prawa, z mocy samego prawa
Iurisdictio
Orzekanie, prawo do orzekania
Ius cogens
Normy prawne obowiązujące bezwzględnie
Ius dispositivum
Normy prawne obowiązujące względnie
Ius privatum
Prawo prywatne