CALAMBA HACIENDA CASE

Mga pangkat relihiyosong mayroong kakarampot na interes sa lupa

mistulang mga absentee landlords

Pinaupahan ang mga lupa ng prayle sa mga inquilo

leaseholders-cum-landowners

Mga hacienda

• mga mahahalagang pananim sa kapuluan

• humihikayat sa pagtungo ng mga inquilino at kasama upang linangin ang lupa — nagkaroon ng pagdami ng tao sa isang lupain dahil kinakailangan itong taniman ng mga kinakailangang produkto

Isyu sa sigalot nsa calamba

• dahil sa pagtaas ng upa sa lupa

• dahil sa pagmamay-ari ng lupa ng mga prayle

Calamba noong ika-19 dantaon

• 1798: halos walang pakinabang ang bayan

• 1818: 1675 katao lamang

• 1846: nadoble ang populasyon

• pagtapos ng 19 dantaon: triple mula 1846

  • dahil sa pagpasok ng inquilino mula binan para linangin ang lupa

Ang mga prayle

• 3 hacienda sa laguna: binan, calamba, santa rosa

• original calamba: bayan mismo ng calaba

• 1759: nakuha ng mga heswita ang pagmamay-ari ng calamba

• 1768: pinalayas ang mga heswita sa kapuluan

• 1803: binili ng isang espanyol sa halagang 44,507.00

• 1883: nabili ng mga dominikano

• 1885: 48 inquilino ng palay at 17 inquilo ng asukal

Mga pangunahing isyu

• ano ang buwis na dapat bayaran ng mga naninirahan sa hacienda?

  • HESWITA: buwis ay para lamang sa lupang kinatitirikan ng tahanan

  • DOMINIKANO: naniningil ng buwis sa loob at labas ng kanilang lupain

• 
  

Paglubha ng isyu

• pagbagsak ng presyo ng asukal

• pagbaba ng ani

• pagliit ng kita, doble upa

• gob-gen: emilio terrero ay humiling ng isang imbestigasyon ukol sa upa para matukoy ang tunay na kalagayang ekonomiko 

• di makatarungang pagtaas ng upa sa lupa

• pananakot ng pagpapaalis kapag di nakapagbayad ng upa sa lupa

• humiling na pangisawaan ang kasunduan ng prayle at inquilino, ngunit naantala dahil pinalitan ni valeriano weyler si terrero

Manuel Hidalgo

pinatapon sa bohol

Paciano rizal

• kawalan ng pag-asa batay sa mga salik na di nila kontrolado

• ipinatapon sa mindoro kasama si silvestre ubaldo at antonino lopez

Mga resulta ng kaguluhan

• marahas ang mga naging hakbangin para sa mga taga-calamba

• tinuligsa ang pahayagang la solidaridad, ipinatapon sa malalyong lugar

• nagpabago sa isip ni rizal: repormista to radikal

• rizal: filipino settlement

  • di pinayagan ni gob-hen eulogio despujol

  • di rin g si manuel hidalgo