1/40
Chartae memoriales vocabulorum de cytologia, histologia generali, membranis, textibus fundamentalibus (epitheliali, connectivo, musculari, nervoso) et structuris microscopicis secundum lectiones academicas dispositae.
Cytologia
Disciplina biologica quae structuram, morphologiam et functiones cellularum singularum atque organellorum earum (excepto nucleo, qui a biologia particulatim investigatur) perscrutatur.
Histologia
Scientia anatomica et biologica quae structuram microscopicam, compositionem et ordinationem functionalem textuum corporis humani animaliumque investigat.
Limes resolutionis opticae
Minima distantia inter duo puncta ut separata percipi possint; pro oculo humano nudo est circa 0,2mm, pro microscopio optico est 0,2μm, atque pro microscopio electronico usque ad 0,2nm.
Membrana plasmatica
Bistratum lipidicum spissitudinis circa 8nm e phospholipidis amphipathicis (capitibus hydrophilicis et caudis hydrophobicis), cholesterolo et proteinis integralibus periphericisque compositum.

Pompa sodii-kalii (Na+/K+-ATPasis)
Proteina transmembranacea vecturae activae primariae quae, hydrolysi unius moleculae ATP, tria ionta sodii (3Na+) foras e cellula expellit et duo ionta kalii (2K+) intro vehit contra gradientes concentrationis.
Glycocalyx
Stratum superficiale externum membranae cellularis e catenis oligosaccharidicis glycolipidorum et glycoproteinarum formatum, muneribus recognitionis cellularis, protectionis et adhaesionis praeditum.
Poliribosoma (Polysoma)
Complexus multorum ribosomatum in seriem dispositorum (saepe ad formam spiralem) quae eandem moleculam RNA nuntii (mRNA) simul transcribunt ac in proteina transferunt.
Reticulum endoplasmaticum rugosum (RER)
Systema cisternarum membranacearum complanatarum cuius pagina externa ribosomatibus obsita est; synthesi proteinarum secretionis, membranacearum et lysosomialium praeest.
Reticulum endoplasmaticum leve (REL)
Organellum membranaceum e canaliculis et tubulis compositum, ribosomatibus orbatum; synthesi lipidorum et hormonum steroidicorum, metabolo glycogeni, detoxicificationi substantiarum noxiarum atque sequestro iontum calcii (Ca2+) dicatum.
Complexus Golgiensis
Organellum e cisternis membranaceis curvatis et parallelis constitutum, faciem cis (ad RER directam) et faciem trans praebens, ubi proteinae receptae glycosylantur, expoliuntur et in vesiculas ad varios fines destinatas digeruntur.

Clathrina
Proteina cytoplasmatica triskelion dicta quae sese in reticulum polyedricum conformat ad invaginationem membranae et formationem vesicularum transportatoriarum promovendam.
Lysosoma
Organellum digestivum membranaceum acidum (pH≈5,0 ope pompae protonicae servatum) continens hydrolases acidas (ut proteases, nucleases, lipases) a Golgi emisas cum signo mannosi-6-phosphati.
Mitochondrium
Organellum duplici membrana praeditum (membrana interna in cristas plicata) atque proprio DNA circulari instructum, ubi respiratio cellularis, cyclus acidi citrici et fosforylatio oxidativa pro generatione ATP fiunt.
Termogenina (UCP1)
Proteina canalis protonici in membrana interna mitochondriorum textus adiposi fusci reperta, quae fluxum protonorum dissipat ad calorem producendum loco ATP.
Microtubuli
Elementa cylindrica cavata cytosceleti diametro 25nm, ex heterodimeris tubulinae alpha et beta composita, instabilitate dynamica praedita et tramites pro motibus vesicularum efficientia.

Axonema
Structura interna et motilis ciliorum ac flagellorum, constituta ex dispositione microtubulorum 9×2+2 (novem paria peripherica et duo microtubuli centrales) cum brachiis dyneini.
Microfilamenta
Filamenta tenuissima cytosceleti diametro 6nm, ex actino globoso in duplicem helicem polimerizato constantia, cortex cellularem et sceletum microvillorum constituentia.
Filamenta intermedia
Fila proteica stabilia diametro intermedio (8–10nm) viribus mechanicis resistentia; e diversis proteinis formantur ut keratino (in epitheliis), desmino (in musculis), neurofilamentis (in neuronis) vel laminis nuclearibus.
Apoptosis
Mors cellularis programmata et physiologica, ubi cellula integra in vesiculas (corpora apoptotica) frangitur et a macrophagis sine reactione inflammatoria phagocytatur.
Necrosis
Mors cellularis pathologica ex insultu mechanico, toxico vel ischemico orta, membranae integritate perdita et dissolutione contenti cytoplasmatici cum consequenti inflammatione textus vicini.
Cellulae staminales
Cellulae nondum differentiatae capacitate praeditae seipsas per divisionem renovandi et in lineas celulares specializatas transmutandi.
Zonula occludens
Iunctio intercellularis impermeabilis apicalis ubi laminae externae membranarum plasmaticarum adjacentium per retia proteica obsignantur, spatium intercellulare claudens.
Desmosoma (Macula adhaerens)
Iunctio adhaerens punctiformis praebens laminas densas cytoplasmaticas quibus filamenta intermedia (ut cytokeratinae) inseruntur, magnam cohaesionem mechanicam praestans.

Nexus (Iunctio communicans)
Iunctio membranarum ex hexagonis proteinicis (connexonibus) constituta quae poros diametro circa 1,5nm efficiunt ad directum transitum iontum et parvarum molecularum inter cellulas vicinas.
Epithelium pseudostratificatum
Epithelium simplex cuius omnes cellulae laminam basalem contingunt, sed non omnes ad superficiem liberam perveniunt; nuclei diversis altitudinibus dispositi speciem stratificationis simulant.
Urothelium (Epithelium transitionis)
Epithelium stratificatum proprium apparatus urinarii (e.g. vesicae urinariae) cuius formae cellularum et numerus stratorum secundum statum distensionis aut vacuitatis organi commutantur.
Glandula merocrina (eccrina)
Glandula exocrina quae suum secretum e cellula per puram exocytosin vesicularum sine ulla jactura vel damno cytoplasmatis liberat.
Glandula holocrina
Glandula (velut glandula sebacea) in qua tota cellula matura secretionibus referta moritur et seipsam dissecans in ipsum secretum transformatur.
Glandula apocrina
Glandula (velut glandula mammaria) in qua secretum una cum portione apicali cytoplasmatis et membranae per constrictionem liberatur.
Fibroblastus
Cellula residenter praecipua textus connectivi proprii, responsabilis pro synthesi omnium componentium matricis extracellularis (fibrarum collagenarum, elasticarum et proteoglycanorum).
Mastocytus
Cellula textus connectivi granulis basophilicis referta quae histaminum et heparinum continent; receptores pro fragmento Fc immunoglobulinorum E (IgE) gerit et in hypersensibilitate immediata intervenit.
Macrophagus
Cellula phagocytica derivata e monocytis sanguinis, receptoribus pro fragmento Fc anticorporum (IgG) et complemento instructa, cellularum senescentium ac bacteriorum voratrix.
Chondrocytus
Cellula matura textus cartilaginei inclusa in lacuna matricis cartilagineae, quae una cum aliis chondrocytis eodem condroblasto natis greges isogenos formare potest.
Osteonum (Systema Haversianum)
Unitas structuralis cylindrica textus ossei compacti, formata e lamellis concentricis collageni mineralizati circum canalem centralem Haversi nutrientem et vasigerum dispositis.
Osteoclastus
Cellula multinucleata gigantea e linea monocytaria/macroflagica orta, quae ad superficiem ossei adhaerens per secretionem iontum hydrogenii (H+) et enzymorum lysosomialium matricem mineralem et organicam erodit.
Erythrocytus
Cellula sanguinea anucleata disci biconcavi forma praedita, diametro circa 7–8μm, moleculis haemoglobini referta pro oxygeni vectura, spatio vitae circa 120 dierum donata.

Sarcomerum
Segmentum contractile miofibrillae musculi striati inter duas lineas Z interceptum, e fascia A centrali (filamenta crassa myosini) et semibandis I lateralibus (filamenta tenuia actini) constitutum.
Trias muscularis
Structura peculiaris musculi skeletici formata ex uno tubulo T medio (invaginatione sarcolemmatis) et duabus cisternis terminalibus reticuli sarcoplasmatici ad latera applicatis.
Discus intercalaris
Complexus iunctionalium inter cellulas musculi cardiaci (cardiomyocytos), fascia adhaerente, desmosomatibus pro cohaesione mechanica atque nexibus pro propagatione electrica simultanea instructus.
Astrocytus
Cellula glialis stellata systematis nervosi centralis quae pedicellis perivascularibus claustrum hematoencephalicum munit, neurotransmissores recaptat et nutritionem trophicam neuronis suppeditat.

Fluxus axonicus
Systema vecturae intracellularis organellorum et proteinarum per axonem, motu anterogrado (ope kinesini) a perikaryo ad terminalia vel retrogrado (ope dyneini) directum.