rph

republic act no.1425

an act to include in the curriculum of all public and private schools, colleges and universities courses on the life, works and writings of jose rizal, particularly his novels noli me tangere and el filibusterismo, authorizing the printing and distribution thereof, and for other purposes

Miguel lopez de legazpi

isang Espanyol na conquistador na kilala bilang unang Gobernador-Heneral ng Pilipinas.

Gov. Heneral Diego Los Rios

ay isang Espanyol na Lieutenant General na kilala bilang huling Espanyol na Gobernador-Heneral ng Pilipinas noong Digmaang Espanyol-Amerikano

treaty of peace

between the United States of America and the Kingdom of Spain, signed in Paris, December 10, 1898

Philippine-American War

 also known as the Philippine War of Independence or the Philippine Insurrection (1899–1902),was an armed conflict between Filipino revolutionaries and the government of the United States which arose from the struggle of the First Philippine Republic to gain independence following the Philippines being acquired by the United States from Spain

Germany declares war

The front page of the Aug. 1,1914  Vancouver World featuring the declaration of war between Germany and Russia, which sparked the First World War. The headline was in red, this copy is from microfilm.

the atomic bomb

A mushroom cloud rises over Hiroshima after ______exploded at 9:15 AM on August 6, 1945.

Pang. Manuel Luis Quezon

best known as the first president of the Commonwealth of the Philippines and the "Father of the National Language"

NHCP/ National Historical Commission of the Philippines

• Museo ni Ramon Magsaysay (Dec. 10,  2018)

• Noong panahon ni Pangulong Magsaysay, ang Araw ni Rizal ay araw din ng inagurasyon ng mga bagong Pangulo at Pangalawang Pangulo ng Pilipinas.

• Matapos manumpa bilang Pangulo noong 1953, binisita ni Magsaysay ang bantayog ni Rizal sa Maynila upang magpugay at mag-alay ng bulaklak.

Pang. Ramon Magsaysay

• ay ang ika-pitong Pangulo ng Pilipinas na nanungkulan mula Disyembre 30, 1953 hanggang sa kanyang maagang pagkamatay noong Marso 17, 1957.

• Kilala siya bilang ang "Idolo ng Masa" o "Presidente ng Masang Pilipino".

Sem. Claro Mayo Recto

• na syang naglatag ng Panukalang Batas sa Senado Bilang 438 : na naglalayon na dapat sapilitang mapag-aralan ang Buhay, Ginawa at mga Sinulat ni Dr. Jose Rizal. Nang mga mag-aaral sa iba’t ibang paaralan, kolehiyo at Pamantasan, maging ito man ay Pampubliko o Pribado. 

• “hindi kailanman magiging sanhi ng pagsasara ng paaralang Katoliko ang pagpapatibay ng Batas Rizal sapagka’t ang mga paaralang Katoliko ang pinagkukunan ng yaman at kapangyarihan ng Simbahan”.. Ayon pa sa kanya, “na ang pagbabawal na basahin ang aklat sa kanyang kabuuan ay pagsikil sa kalayaang mabatid ang kalagayang  sosyal, pulitikal at panrelihiyon nuong panahon ni Rizal. Ang mga kalagayang ito ang ninais ni Rizal na isiwalat upang gisingin ang kaisipang Makabayan ng mga Pilipino at tutulan ang pang aapi ng mga dayuhan”. 

Sen Jose P. Laurel

Para sa kanya na ang kadakilaan ni Dr. Rizal ay di lamang  sumasalamin sa marubdob na pagmamahal sa bayan, kagandahang -asal, katapangan at paninindigan sa pinapaniwalaan kundi ang kanyang mga dakilang kaisipan ay nasa kanya ding mga nobela.  Upang maimulat ang mga kabataan sa mga kalupitan at karahasan dulot ng kolonisasyon. Dapat na ikonsidera ng mga kabataang Pilipino,  na ito ay sagradong tungkulin na pag-aralan ang mga pangarap at adhikain ni Dr. Rizal para sa Pilipinas. Mangyayari lamang daw ito kung ang pagbabasa at pagtutro ng Noli Me Tangere at El Filibusterismo ay maisasabatas.

Cong. Jacobo Z. Gonzales

mula sa lalawigan ng Laguna siya namang naghain ng Panukalang Batas Bilang 5561 na may titulong:  

“Isang Batas na Naglalayon ng Sapilitang Pagpapabasa ng Noli Me Tangere at El Filibusterismo sa Lahat ng Paaralan, Kolehiyo at Pamantasan, Pampubliko at Pribado at Para sa Iba Pang Layuniun

Noli me tangere at El Filibusterismo

Isang Batas na Naglalayon ng Sapilitang Pagpapabasa ng Noli Me Tangere at El Filibusterismo sa Lahat ng Paaralan, Kolehiyo at Pamantasan, Pampubliko at Pribado sa Para sa Iba Pang Layunin

Dr. Amalia Cullarin Rosales at Dr. Corazon P. Coloma

 Mula sa malayang salin nina ______________ sa kanilang aklat na: Rizal Walang Hanggang Landas.

“sapagka’t sa mga pahina nito makikita natin ang ating mga sarili – ang ating mga kamalian, ang ating lakas, ang ating mga katangian, at ganun din ang ating mga kahinaan at mga bisyo.. tayo ay magigising at maihahanda natin ang ating mga sarili upang magtiis na siyang magiging daan upang tayo ay huwag umasa sa iba, magkaroon ng paggalang sa sarili at maging tunay na maligaya. Ang dalawang nobelang ito ay salamin ng buhay ng ating bansa, ngayon at nuong panahon ni Rizal. Ang nagbago lamang ay ang petsa at pangalan ng mga tauhan”  

Kinatawan Titong Roces

Nguni’t ayon kay ________ ng Maynila (Mula sa Aklat na Walang Hanggang Landas):
 “Naniniwala ako na ang mga nagpanukala ng batas na ito ay nakita ang pangangailangan sa paggamit ng kompulsyon sapagka’t ang lakas ng namayani sa Pilipinas sa loob ng 350 taon ay gumamit ng Kompulsyon sa mga Pilipino upang huwag nilang maibandila ang lahing Pilipino...marapat lamang na gumamit din tayo ng kumpolsyon upang matupad ang ating mithiin”

Sen. Francisco “SOC” Rodgrigo

ayon sa kanya na ang paggamit ng kompulsyon at sapilitang pagtuturo ng Rizal bilang aralin sa mga paaralan ay maaring umabot sa di pagkakaintindihan ng pamahalaan at simbahan

Sen. Decoroso Rosales

para saknya na maaring maging dahilan ito pagsasara ng mga paaralang Katoliko kung mapagtibay ang Panukalang Batas.

Cong. Paredes

Kinatawan ng Abra na si ______ na lalabag ito sa Seksyon 927 ng Binagong Kodigo Administratibo na nagbabawal sa mga guro ng paaralang pampubliko na tumalakay sa mga doktrinang panrelihiyon na hindi maaring matalakay sa pagtuturo ng Noli Me Tangere at El Filibusterismo.

Kinatawan Arturo Tolentino ng Maynila

Sa paghahain naman ni ____________, sa kanyang talumpati:

 “Nakikiusap ako sa inyong lahat, sa inyong mga sumang-ayon sa orihinal na bersyon ng panukalang batas na ito ganoon din sa mga tumututol dito na ibigay natin ang nararapat ayon sa ating kaalaman upang tayo ay magkasundo, hindi para sa ating mga sarili, hindi para sa karangalan na tayo ang nagwagi sa kontrobersiyang ito, kundi para sa kapakanan ng ating mga mamamayan na dapat na manatiling nagkakaisa..Walang tunay na nasyonalismo kung ang mga mamamayan natin ay watak-watak. Kung ang bansa ay nahahati. Katungkulan natin bilang mga pinuno ng bansang ito na panatilihin ang pagkakaisa sapagka’t ang nasyonalismo ay higit na uusbong sa mga puso ng mga taong nagkakaisa. Hinihiling ko na ibigay natin ang ating mga boto ng buong pagkakaisa para sa inamendahang batas na ito.. Sa loob ng Kongresong ito, ang pagpapatibay sa batas na ito ay magangahulugan ng tagumpay at pagkakaisa ng ating mga mamamayan”.

Orihinal na Titulo ng Panukalang Batas

“Isang Batas na Naglalayon ng Sapilitang Pagpapabasa ng Noli Me Tangere at El Filibusterismo sa Lahat ng Paaralan, Kolehiyo at Pamantasan, Pampubliko at Pribado at Para sa Iba Pang Layunin”.

Bagong Bersyon (senate bill #438 at house bill #5561)

“Isang Batas na Nagsasama sa Kurikula ng Lahat ng mga Paaralan, Kolehiyo at Pamantasan, Pampubliko at Pribado, ng Kursong Buhay, mga Ginawa at Mga Sinulat ni  Dr. Jose Rizal.  Higit sa Lahat ng Kanyang mga Nobelang Noli Me Tangere at El Filibusterismo, Nagpapahintulot ng Pagpapalimbag ng mga Sipi Nito at Para sa Iba Pang Layunin.”.

The Manila Chronicle

Sa bahagi ng pahinang ito mula _______ na may petsang June 13, 1956 ay ipinakita ang pagpirma ni Pangulong Ramon Magsaysay upang  tuluyan ng maging isang batas ang Panukalang Batas para sa pagtuturo ng kursong/asignaturang Rizal. Ika- 16 ng Agosto ng taon ding iyon ay nagsimula ang pagpapatupad nito

Nasyon

• Etno-kultural na konsepto dahil tumutukoy ito sa komunidad nang mga tao na may iisang mithiin at layunin sa buhay at pinagbubuklod ng iisang lahi, wika, relihiyon, kaugalian,

• tradisyon at may teritoryo. Isang komunidad ng mga tao, na may magkakatulad na kamalayan sa kanilang pagkakakilanlan bilang isang grupo, batay sa pinagsasaluhang kasaysayan, wika, kultura,teritoryo at adhilkain.

• Hindi lamang isang lugar o grupo ng mga tao, kundi isang buhay na ideya ng pagkakaisa at pagkakakilanlan na nabubuihay sa diwa ng bawat miyembro nito.

• Ang konsepto ng isang komunidad.

Bayani

• Isang taong naglaan ng mahalagang paglilingkod o sakripisyo para sa kapakanan ng bayan o nang mas malawak na komunidad, na nagpapakita ng katangi-tanging tapang, dedikasyon, at altruismo (diwa ng pagmamalasakit at pagtulong sa kapwa nang bukal sa loob at walang pag-iimbot).

• Hindi lamang mga mandirigma o rebolusyunaryo kundi maging mga intelektuwal, repormista, at mga nag-ambag sa lipunan sa iba’t ibang larangan. (PHA).

Nasyonalismo

1. pagiging makabansa,

2. katapatan sa interes ng bansa,

3. identipikasyon nang may pagmamalaki sa

kultura at tradisyon ng bansa,

4. pagnanasang matamo ang pambansang pagsulong.

• ay kapangyarihan ng mga ordinaryong tao na isipin ang kanilang sarili bilang bahagi ng isang malawak, nagkakaisang komunidad, na ay sariling kasaysayan, hangganan, at kapalaran.

• Isang pakiramdam ng mga tao na sila ay nasa iisang komunidad.

• Ang bansa ay hindi lamang isang heograpikal o pulitikal na entidad; ito ay isang produkto ng kolektibong imahinasyon na naging napakalakas at totoo sa pakiramdam na handang mamatay ang mga tao para dito.

• Ang Nasyonalismo ay ang kilos at damdamin ng pagmamahal at

• pagtatanggol sa Nasyon- ang pagiging Makabayan.

• ay ang kolektibong kagustuhan ng isang grupo ng mga tao na may

• magkakatulad na mga ala-ala at isang magkasamang kasaysayan na patuloy na mabuhay bilang isang politikal na komunidad..

• sa 21st Century ay kailangang umangkop. Dapat itong maging “flexible identity” na kayang pahalagahan ang sariling kultura at kasaysayan habang kinikilala na tayo ay bahagi ng isang mas malaking pandaigdigang komunidad na may mga magkakatulad na hamon at pangarap.

• Hindi dapat maging hadlang sa pandaigdigang kooperasyon.

• Ang pagmamahal sa sariling bansa ay dapat magtulak sa isang tao na pangalagaan ang buong planeta dahil iyon ang tahanan ng kanyang bansa.

Mga banta sa sangkatauihan:

1. Pagbabago sa Klima,

2. Mga Teknolohikal na Pagbabago (AI, Biotech, Nuclear Proliferation)

3. Mga Pandemya.

Selection And Proclamation Of National Heroes And Laws Honoring Filipino Historical Figures

Executive Summary

No law, executive order or proclamation has been enacted or issued

officially proclaiming any Filipino historical figure as a national hero.

However, because of their significant roles in the process of nation

building and contributions to history, there were laws enacted and

proclamations issued honoring these heroes.

Act No. 2946, February 16, 1921

An Act making the thirtieth of november of each year a legal holiday. be if eracted by the senate and house of representatives of the philippines in legisiature assembled and by the authority of the same.

Andres Bonifacio Monument

On November 30, 2013, as we celebrate the sesquicentennial of andres bonifacio’s birth, we also commemorate the 80th anniversary of the unveiling of one. of the country’s most enduring landmarks, one of the nation’s most impressive works of art-a fitting tribute to the known as the father of the philippine revolution: the bonifacio monument.

emilio aguinaldo

• best known as the first president of the Philippines and a primary leader of the Philippine Revolution

• first president of the republic of the philippines 1899-1901 and leader of the filipino people in the revolution against spanish rule. 1896-1898 and the filipino-american war 1899-190. Born March 22, 1869, kawit, cavite. Became municipal captain of kawit, inducted into masonry and initiated into the katipunan under his chosen name, magdalo, 1895. Led in the capture of kawit, imus, bacoor and other towns in cavite during the outbreak of the philippine revolution in 1896. his military victories provided prestige which led to his election in absentia as president of the first revolutionary government during the tejeros convention on march 22,1897.

Ang bahay ni aguinaldo

Sa bahay na ito, na itinayo noong 1849, ipananganak si heneral emilio aguinaldo noong maarso 22, 1869. sa durunga-wang nakaharap sa daan ipinahayag ni aguiinaldo and kasarinlan ng pilipinas noong hunyo 12, 1898. Ipinagkaloob ang bahay sa pamahalaang pilipino nilang alaala sa mga nakihamok upang makamtan ang kalayaan. inilibing siya sa loteng kinatatayuan ng bahay noong pebrero 18, 1964

Church of barasoain

this church housed the revolutionary congress which was inaugurated on september 15, 1898. Pedro A. Paterno was president. it was here that the congress, among other measures, discussed and approved the malolos constituion.

Apolinario mabini

• also known as the "Brains of the Revolution," was born on this day 162 years ago.

• ay ang kauna-unahang Pangulo ng Pilipinas at ang pinuno ng rebolusyon laban sa Espanya at Estados Unidos

• ay isang Pilipinong heneral, politiko, at rebolusyonaryo na kinikilala bilang unang pangulo ng Pilipinas, kung saan namahala siya mula 1899 hanggang 1901. Pinangunahan nya ang kilusang Pilipino laban sa Espanya noong Himagsikang Pilipino at Digmaang Espanyol–Amerikano, at sa Estados Unidos noong Digmaang Pilipino–Amerikano.

Marcelo H. Del Pilar

The bill was passed by the Philippine Congress and was approved by President Manuel L. Quezon, and on December 29,1936 the town was renamed as 'Plaridel', in honor of the great hero of Bulacan, Marcelo H. del Pilar.

WB Marcelo Hilario Del Pilar

was made a mason in spanish lodge 1889, one of the first. filipinos inititiated in masonry in europe. he was instrumental in establishing filipino masonry in the country and upon the approval by the gran orinete espanol of the first national organization of filipino masons.

Sultan Dipatuan Kudarat

• was sutan of mindanao during the first half of the 17th cnetury brave. wise and benevolent.

• he was the greatest and strongest mindanao sultan that even lived

• he invited the muslims of lanao, cotabato, davao, sulu, zambonga and north borneo and resisted bittenly the spanish invasion of his domain.

Presidential Decree no. 341, s.1973

malacanang manila, presidential decree no. ______ creating the prvince of the north cotabato, maguindanao and sultan kudarat

juan luna

• was a renowned 19th-century Filipino painter and political activist best known for his massive, award-winning academic canvasSpoliarium

• Born in badoc, ilocos norte, 24 october 1857; son of joaquin luna de san pedro and laureana novicio, studied in the ateneo municipal, escuela de bellas artes and escuela nautica in manila; became a licensed pilot at 17. pupil of lorenzo guerrero, noted filipino painter. went to spain, 1877, studied in the academia de bellas artes de san fernando, madrid. Pianted in rome his first famous work, the death of cleopatra”. won gold medal for his spoliarium at the international painting exposition, 1884, in europe. among his other notable painting were “the battle of lepanto”. co worker of rizal, lopez-jaena, del pilar and other filipino reformers in europe: was in the diplomatic service of the first philippine republic. died in hongkong, december 1 1899

• Pintor, makabayan at diplomat. isiniland noong oktubre 24, 1857 sa badoc, ilocos norte. nag-aral sa ateneo municipal de manila, escuela de bellas artes at escuela nautica , maynila: at academia de bellas artes de can fernando, madrid, espanya. ipininta sa roma ang kilalang “the death of cleopatra”. 1881, aat spoliarium, 1884 at the battle of lepanto, the blood compact. people and kings,”atbp. kasama nina jose rizal, graciano lopez jeana at marcelo h. del pilar s kilusang propagnda. sugang pandiplomatiko in heneral emilio aguinaldo, paris 1898. namatay sa hongkong noong disyembre 7, 1899.

Melchora aquino

because of her old age during the Philippine Revolution. She was also known as the "Grand Woman of the Revolution" and the "Mother of Balintawak" for her contributions.

Gabriela Silang

was a Filipino military leader best known for her role as the female leader of the Ilocano independence movement from Spain.

An act establishing the national heroes concil under the national historical commission of the philippines, approriating dunds therefor, and for other purposes

• “A nation that does not recognize its heroes loses hope for heroism in the future”

• “Our youth need heroes to inspire them and for them to emulate”

• “Ang Kabataan ang pag-asa ng bayan”

• “Walang alipin kung walang magpapa alipin”

• “Matalino ka ma’t mayaman, Kung ang Bayan mo’y alipin Alipin ka din”

Francisco Mercado (francisco rizal mercado y alejandro)

• Ipinanganak noong ika-11 ng Mayo 1818  sa Biñan, Laguna.

• Siya ang pinakabata sa labintatlong
  anak nina Cirila Alejandro at Juan Mercado.

• Idinagdag ang apelyidong Rizal (Ricial) bilang pagsunod sa dekretong inilabas ni Gov. Gen. Claveria sa paggamit ng apelyidong Espanyol.

• Namatay noong Enero 5, 1898. 

• Para kay Jose ang kanyang Ama ay huwaran ng mga Ama.

Teodora Alonso (Teodora Alonso Realonda de Rizal y Quintos

• Ipinanganak noong ika-9 ng Nobyembre 1827 sa Meisik, Tondo, Manila. 

• Pangalawa sa mga anak nina Lorenzo Alberto Alonso at Brigida de Quintos. 

• Idinagdag ang apelyidong Realonda bilang pagsunod sa dekretong inilabas ni Gov. Gen. Claveria sa paggamit ng apelyidong Espanyol noong 1849.

• Nag-aral siya sa Colegio de Santa Rosa sa Maynila at siya ay naging edukado.

• Dalawang beses na nakulong: ang una ay ang bintang na pag lason sa kanyang hipag at ang ikalawa’y nuong 64 na taong gulang na sya dahil sa di pag gamit ng apelyidong Realonda.

• Tinaggihan ang alok na habam-buhay na pension ng Pamahalang Amerikano. “Hindi kami naging tapat sa Bayan ng dahil sa Pera..Kung talagang maraming pera ang pamahalaan at di alam kung saan ito dadalhin, maiging bawasan na lamang ang buwis na kinukuha ninyo sa taong bayan.”

• Namatay si Teodora Alonso noong ika-16 ng Agosto, 1911sa Calle San Fernando, Binondo, Maynila dahil sa kaniyang kahinaan.

Winika ni Rizal para sa ina:

 “Siya ay isang pambihirang babae; Malawak ang kanyang kaalaman sa literatura at mas mahusay magsalita ng wikang Kastila kaysa sa akin; itinatama niya ang aking mga tula at binibigyan ako ng magagaling na payo noong ako’y nag-aaral ng retorika; isa siyang matimatisyan at nakapagbasa ng maraming aklat”

Saturnina RIzal Mercado De Hidalgo

• Ipinanganak noong June 4, 1850 at may palayaw na Neneng. 

• Siya ang tumayong pangalawang Ina sa pamilya ng makulong si Donya Teodora sa unang pagkakataon.

• Katuwang din sya upang makapag patuloy ng pag aaral si Pepe sa Europa.

• Napangasawa si Manuel Timoteo Hidalgo ng Batangas at sila’y biniyayaan ng limang anak na sina Alfredo, Adela, Abelardo, Amelia at Augusto.

• Namatay noong September 14, 1913.

Paciano Rizal (Paciano Rizal Mercado Alonsoy Realonda)

• pinanganak siya noong Marso 9, 1851 sa Calamba, Laguna. 

• Naging kaibigan, boardmate at estudyante ni Padre Jose Burgos.

• Ang itinuring pangalawang Ama ni Pepe.

• Siyang kasama ni Rizal ng magpatala sa Ateneo Municipal de Manila (1872).

• Ang tumulong upang makapag patuloy ng pag-aaral sa Europa si Jose.

• Naging Heneral sa panahon ng Himagsikan at Rebolusyon.

• Namatay si Paciano sa gulang na 79 taon dahil sa “tuberculosis”. (1930).

Narcisa Alonso Rizal (Mercado)

• Ipinanganak noong taong 1852 at may palayaw na “Sisa”.

• “Ang Pinakamatulunging Kapatid na Babae ng Bayani”.

• Nuong 1890, sa kanya nanuluyan ang mga magulang at kapatid ng sunugin ng mga Espanyol ang mga  tahanan ng 300 pamilya dahil sa di pagbabayad ng renta sa lupa sa panahon ng panunungkulan ni Gov. Gen. Valeriano Weyler.

• Siya rin ang naghanap kung saan inilibing si Jose Rizal matapos itong barilin sa Bagumbayan nuong Disyembre 30, 1896.

• Ikinasal kay Antonino Lopez, isang guro at musikero mula sa Morong, Rizal. Biniyayaan ng walong anak.

• Ang anak na si Angelica ay sumapi sa Katipunan ng patayin ang kanyang Tiyo Jose.

• Si Narcisa Rizal ay sumakabilang-buhay noong 1939.

Olympia Rizal (1855-1887)

• Siya ang ka-eskwela ni Segunda Katigbak sa Colegio de La Concordia, ang unang pag-ibig ni Pepe.

• Napangasawa niya si Silvestre Ubaldo na isang Telegraph Operator sa Maynila.

• Madalas makipag sulatan kay Pepe tungkol sa pamilya, kung saan man madestino si Silvestre Ubaldo.

• Namatay sa panganganak nuong Setyembre, 1887.

Lucia Mercado Rizal-Herbosa (1857-1919)

• “Kahati sa mga Paghihirap ng Bayani”

• Ipinanganak noon sa pamilya Rizal. 1857 at panglima 

• Siya ay kasal kay Mariano Herbosa ng Calamba, Laguna.

• Ang mga anak nila Lucia at Mariano ay sina Delfina, Concepcion, Patrocinio, Estanislao, Paz, Victoria, at Jose. 

• Isa sa mga inakusahang nag-udyok sa mga taga-Calamba na huwag magbayad ng upa sa lupa na nagpaigting ng problemang agraryo.

Maria Alonso Mercado Rizal (1859-1945)

• Napangasawa si Daniel Faustino Cruz na mula sa Binyan, Laguna.

• Ang pinagkakatiwalaan o katapatang loob ni Jose, gaya ng planong pagpapakasal kay Josephine Bracken, ang planong pagtatatag ng kolonya ng mga Pilipino sa Hilagang Borneo.  At iba pa.

Concepcion Rizal

• Siya ang binansagang “Concha”

• Ipinanganak noong 1862 at namatay sa edad lamang na tatlong taon, noong 1865. 

• “Sa unang pagkakataon umiyak ako dahil sa pagmamahal at kalungkutan, sapagka’t dati’y lumuluha lamang ako dahil sa katigasan ng aking ulo kapag ako ay iwinawasto ng mapagmahal at maingat kong ina”. - Rizal

• Napakarami rin ang namatay na bata pa noong mga panahong iyon. Mahigit na sampung mga pamangkin na babae at lalaki ni Jose Rizal ang binawian ng mga buhay sa murang edad. (Cholera).

Josefa Mercado Rizal

• Ika-9 na anak sa pamilya at ipinanganak noong taong 1865

• Kilala rin bilang si “Panggoy”

• Pinuri sya ni Jose dahil mahusay sa wikang Ingles.

• Siya ay nagkaroon ng sakit na epilepsy ngunit sa kabila ng kanyang sakit, nagawa niya pa ring sumali sa Katipunan at maging isang Katipunera. 

• Siya ay namatay nang walang asawa o anak sa taong 1945.

Trinidad Rizal o ‘Trining’ 

• Ang Katiwala ng Pinakasikat na Tula ng Bayani  

• Siya ay ipinanganak noong 1868 at namatay noong 1951

• tagapagtago at tagapamahala nang pinakahuli at pinakatanyag na tula ni Dr. Jose Rizal.  

• Noong 1883, Abril-Agosto naratay sa sakit dahil sa Malaria.

• Noong Agosto 1893, si Trinidad kasama ng kanyang ina ay namuhay kasama si Jose Rizal sa “casa cuadrada” o “square house” (bahay kuwadrado).     

• sumapi sa Katipunan si Trinidad matapos ang kamatayan ni Jose Rizal.

• Siya ang pinakahuling namatay sa pamilya Rizal.  (1951).

Soledad Rizal (1870-1929)

• Ipinanganak sa taong 1870. Siya ay kilala rin bilang si Choleng. 

• Naging kamag-aral ni Leonor Rivera sa La Concordia College

• Isang guro at pinaka- edukado sa kanilang magkakapatid na babae.

• Pinakakontrobersyal na anak sa kanilang pamilya.

• Si Choleng at Pantaleon ay nagkaroon ng limang anak na sina Trinitario, Amelia, Luisa, Serafin at Felix. Ang kanyang anak na si Amelia ay napangasawa si Bernabe Malvar na anak ni Gen. Miguel Malvar.

Ang Batang Rizal at ang kanyang edukasyon

• Hunyo 19, 1861 – petsa ng kapanganakan

• Calamba, Laguna – lugar ng kapanganakan

• Hunyo 22, 1861 – petsa ng pagkakabinyag

• “Alagaan ninyo ang batang ito balang araw ay magiging dakila siya.”

• -Padre Rufino Collantes,Padre Pedro Casañas

Kahulugan ng kanyang pangalan

• Jose mula kay San Jose (St. Joseph)

• Protacio mula kay Gervacio Protacio na galing sa Calendario de Iglesia Catolica  

• Mercado pangalan na ginamit ni Francisco na lolo ni Rizal noong 1731 na ang kahulugan ay palengke o pamilihan.

• Rizal mula sa salitang Castila na ‘Ricial’ na ang ibig sabihin ay bukirin ng trigo na may umusbong. 

• Alonso lumang apelyido ng kanyang nanay 

•  Y at

• Realonda mula sa apelyido ng ninang ni Donya Teodora

Bilang Bata sa Calamba

• Ang Kwento ng Gamu-Gamo

• Araw-araw na pagdadasal sa oras ng Angelus.

• Pagkukuwento ng kaniyang yaya ukol sa aswang, nuno, tikbalang at iba pa.

• Ang una niyang kalungkutan ay ang pagkamatay ng kaniyang nakababatang kapatid na si Concha/Concepcion.

Mga talento sa panahon ng Kamusmusan

• Inayos niya at binigyan ng bagong guhit ang bandera ng simbahan.

• Paggagawa ng imahen mula sa putik (clay).

• Sa edad na 8 ay sinulat niya ang isang drama

Mga Impluwnesya kay rizal

• Teodora Alonso Y Quintos

• Ang kanyang Yaya

• Jose Alberto Alonso (Aklat at Pagbabasa)

• Manuel Alberto (Self Defense)

• Gregorio Alonso (Arts and Observation)

• Padre Leoncio Lopez (Kura Paroko ng Calamba)

Ang pag-aaral sa Calamba at binan

• Doña Teodora Alonso

• Iba pang guro:

• Leon Monroy : Latin

• Maestro Celestino

• Lucas Padua

• Justiniano Aquino Cruz (Great Grand Father of Congressman Jacobo Gonzales)

Pag-aaral sa ateneo

• June 20, 1872 – Nagpatala sa Ateneo gamit ang apelyidong Rizal.

• Hindi sana tatanggapin si Rizal sa Ateneo

• Manuel Xerex Burgos (Pamangkin ni Padre Burgos)

Unang taon ni rizal sa ateneo (1872-73)

• Padre Jose Bech S.J. Kartahenyo

• Napanalunan niya ang kaniyang unang gantimpala sa kaniyang pag-aaral sa unang 3 buwan. “Accesit” (Honorable Mention)

• Kumuha ng pribadong aralin sa wikang Espanyol sa Colegio de Santa Isabel

• Bakasyon ng 1873. Nasa piitan ang Ina.

ikalawang taon ni rizal sa ateneo (1873-74)

• Nanguna sa klase at nakakuha ng gintong medalya

• Marso 1874) Panaginip ng kanyang Ina at hula ni Jose na makakalaya ang kanyang ina makalipas ang tatlong buwan

Ikatlong taon sa ateneo (1875-76)

• Dumating ang kaniyang ina at ipinaalam ang kaniyang paglaya kay Rizal.

• Naging masigla sa pag-aaral dahil sa pagbabalik ng Ina.

• Nakatanggap ng limang medalya.

• “Mi Primera Inspiracion” para sa Ina.

• “Travels in the Philippines” ni Dr. Feodor Jagor

• Ang Konde ng Monte Cristo ni Alexander Dumas

Ika-apat na taon ni rizal sa ateneo (1876-77)

• Padre Francisco de Paula Sanchez S.J.

• Sinabi ni Rizal na si Padre Francisco de Paula Sanchez ay isang modelo ng katuwiran at pagsisikap para sa pag-unlad ng kaniyang mga mag-aaral.

• Don Agustin Saez guro sa pagpinta at pag guhit.

• Romualdo de Jesus guro sa paglilok, kilalang eskultor na Pilipino.

• Felicitacion (Maligayang Bati)

• El Embarque: Himno a la Flota de Magallanes (Ang Pagsalakay: Imno sa Hukbo ng mga Pandigmang-dagat ni Magallanes)

• Y Es Espanol: Elcano, el Primero en dar la Vuelta al Mundo ( Ang Unang

• Nakaligid sa Daigdig at Kastilang si Elcano).

• Por la Educacion Recibe Lustre la Patria (Dahil sa Karununga’y Nagkakaroon ng Kinang ang Inang Bayan).

Huling taon ni rizal sa ateneo (1876-77)

• Nagtamo ng pinaka-matataas na marka sa lahat ng kanyang mga asignatura.

• Muling nakatanggap ng limang medalya.La Tragedia de San Eustaquio (

• Ang Kasawian ni San Eustaquio) pinakamahabang tula na may 2,414 berso.

• Un Recuerdo A Mi Pueblo ( Isang Alaala sa Aking Bayan).

• Tumanggap ng Diploma ng pagtatapos sa Ateneo noong Marso 23, 1877 at natamo sa paaralan ang Bachiller en Artes (Bachelor of Arts).

Ang pag tutol ni

• Sa kabila ng pagtutol ni Donya Teodora,  naipagpatuloy pa rin ni Rizal ang kanyang pag-aaral sa Pamantasan ng Santo Tomas nuong 1877 dahil na rin sa hangarin ng kanyang Kuya Paciano at Ama na si Don Francisco.

• Kumuha ng Kursong Pilosopiya at Sulat dahil ito ang nais ng Ama para sa kanya at di pa siya sigurado sa kursong dapat na kunin.

1877-1878

Taon na Nag aral siya ng Kosmolohiya, Metapisika, Teodisiya at Kasaysayan ng Pilosopiya

1878 -1879

Taon na ng Sinimulan ang pag aaral ng Medisina.. upang malunasan ang karamdaman ng kanyang Ina. At sundin ang payo ni Padre Pablo Ramon na Rektor ng Ateneo.

1878

Ang kursong bokasyonal na “Perito Agrimensor” o Dalubhasa sa Pagsusukat ng Lupa naibinibigay ng Ateneo nuon ay kinuha ni Rizal kasabay ng kanyang mga aralin sa Pamantasan ng Santo Tomas. Ipinagkaloob sa kanya ang titulo nuon Nobyembre 25, 1881 dahil kulang pa siya sa edad at 17 taong gulang pa lamang nuon nang matapos at maipasa ang lahat ng mga aralin kaugnay dito nuong 1878.

1879

Taon ng A La Juventud Filipina ( Sa Kabataang Pilipino), nagwagi ang tulang ito sa isang paligsahang pampanitikan na ginawa ng Liceo Artistico- Literario para sa mga katutubo at mestiso.

1880

Taon ng El Consejo de los Dioses (Ang Pagpupulong ng mga Diyoses) Ito ang siyang kauna-unahang pagkakataon sa kasaysayan na ang isang labing siyam na taong gulang na mag-aaral ng Medisina at isang Pilipino ay nagwagi sa isang pambansang paligsahang pampanitikan.

Puerta del colegio

(door of the school ) of the Intramuros campus facing the Miguel de Benavides Monument.

Ang Pasyang Mangibang Bayan ni rizal

Sapagka’t hindi maganda ang naging panahon ng pamamalagi ni Rizal bilang mag-aaral sa Pamantasan ng Santo Tomas at dahil na rin sa kagustuhang makatuklas ng higit pang karunungan at ang hangaring matupad ang mga pangarap na pagbabago para sa sariling bayan ay minabuti niyang lisanin ang Pilipinas. At sa tulong ng kanyang Kuya Paciano, nuong ika-3 ng Mayo, 1882 ay lumulan ng Bapor Salvadora upang magtungo sa Europa na lingid sa kaalaman ng kanilang mga magulang at iba pang kapamilya.

Ang buhay ni rizal sa Buhay sa Madrid

• nagpatala si Rizal sa Universidad Central de Madrid sa mga kursong naumpisahan na nya sa UST. (Nobyembre 3, 1882)

• At matapos ang dalawang taon ay natamo nya ang “Licenciado en Medicina” at ipinagpatuloy ang pagkuha ng mga kinakailangang kurso para sa pagka-Doktor sa Medicina. (Diploma at Doctoral Thesis)

• Bago matapos ang 1884, Pinasimulan ang pagsulat ng Noli Me Tangere.

• Hunyo, 1885 ay natamo naman ang “Licenciado en Filosofia y Letras” Nagsikap na matutunan ang mga sumusunod:

- Iba’t ibang wika sa Europa (Pranses, Aleman at Ingles) sa Madrid Ateneo

-Pagpipinta at Paglilok sa Academy of Fine Arts of San Fernando

-Nagsanay ng eskrima at pagbaril sa Hall of Arms of Sanz y Carbonell

• Pinasimulang sulatin ang unang bahagi ng “Noli Me Tangere” bago magtapos  ang taong 1884 sa Madrid.  Ipinagpatuloy ito sa Paris hanggang sa tuluyan itong matapos sa Berlin (Berliner Buchdruckerei-Aktiengesellschaft) at mailimbag nuong ika-29 ng Marso , 1887, sa tulong ni Dr. Maximo Viola.

Optalmologong Pranses

Isa siyang ____________, na nagturo at nagsanay kay Rizal sa kanyang klinika sa Paris,  kung papaano manggamot ng mga sakit sa mata. Maraming natutunan sa kanya si Rizal at naging mataas ang paghanga ni Rizal sa kanya.