WERNICKE ENCEPHALOPATHY

WERNICKE ENCEPHALOPATHY là gì?

Bệnh não cấp tính do thiếu vitamin B1 (thiamine), kinh điển nhất liên quan nghiện rượu mạn, có xảy ra ở bất kỳ tình trạng nào gây thiếu hụt/tiêu thụ thiamine cấp.

Vai trò của Thiamine đối với chuyển hóa cơ thể:

Thiamine đóng vai trò bắt buộc cho 3 bước trong quá trình chuyển hóa hiếu khí. Khi thiếu Thiamine, tế bào không tạo được ATP theo con đường hiếu khí → chuyển sang chuyển hóa glucose yếm khí (glycolysis đơn thuần) → tích tụ lactate, giảm ATP nghiêm trọng. Não là cơ quan phụ thuộc gần như hoàn toàn vào glucose hiếu khí để tạo năng lượng nên đặc biệt nhạy với tình trạng này.

Yếu tố thúc đẩy WERNICKE ENCEPHALOPATHY là gì?

-       Nghiện rượu mạn (giảm nhập do ăn kém + rượu ức chế hấp thu Thiamine ở ruột → giảm dự trữ gan).

-       Nôn kéo dài (nghén, trào ngược, tắc ruột,…).

-       Nuôi ăn tĩnh mạch kéo dài không bổ sung vitamin.

-       Chạy thận nhân tạo kéo dài (mất Thiamine qua màng lọc).

-       Suy dinh dưỡng nặng.

Clinical pearls:

Thiamine (200 – 500mg) luôn được cho trước Glucose: nếu truyền Glucose trước ở bệnh nhân đang thiếu Thiamine, Glucose sẽ được đưa vào con đường Glycolysis và Pentose phosphate → tiêu thụ hết lượng Thiamine dự trữ ít ỏi còn lại để chuyển hóa lượng Glucose vừa truyền vào, đẩy nhanh và làm nặng thêm tổn thương Wernicke cấp.