1/150
college 5 tot 10
Wat is de wetgevende macht?
De staatsmacht die wetgevende normen vaststelt.
Waarom zijn er meerdere wetgevers in België?
Door de bevoegdheidsverdeling tussen de federale staat en de deelstaten.
Wie oefent de federale wetgevende macht uit volgens artikel 36 GW?
De Koning, de Kamer van volksvertegenwoordigers en de Senaat gezamenlijk.
Hoeveel leden telt de Kamer van volksvertegenwoordigers?
150.
Hoeveel leden telt de Senaat?
60.
Wat is de belangrijkste politieke controlefunctie van de Kamer?
De federale regering controleren en ter verantwoording roepen.
Wat is een wet in formele zin?
Een norm aangenomen door de bevoegde wetgever volgens de voorgeschreven procedure.
Wat is een wet in materiële zin?
Een algemene en abstracte rechtsregel, ongeacht de overheid die ze uitvaardigt.
Wat is een decreet?
Een wetgevende norm van een bevoegde gemeenschaps- of gewestwetgever.
Wat is een ordonnantie?
Een wetgevende norm van het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest.
Wat is een wetsvoorstel?
Een wetgevend initiatief dat uitgaat van een parlementslid.
Wat is een wetsontwerp?
Een wetgevend initiatief dat uitgaat van de regering.
Wat is een amendement?
Een voorgestelde wijziging van een ontwerp of voorstel.
Wat is de rol van een parlementaire commissie?
Wetgevende teksten voorbereiden, onderzoeken en bespreken.
Wat is een plenaire vergadering?
Een vergadering waarin het parlement als geheel beraadslaagt en stemt.
Wat is het verschil tussen een gewone en een bijzondere meerderheid?
Een bijzondere meerderheid vereist bijkomende stem- en eventueel taalgroepvoorwaarden.
Wat is een aanwezigheidsquorum?
Het minimumaantal aanwezige leden om geldig te kunnen beraadslagen of beslissen.
Wat betekent bekrachtiging van een federale wet?
De Koning bevestigt de aangenomen wet als onderdeel van de wetgevende macht.
Wat betekent afkondiging van een wet?
De Koning stelt de wet officieel vast en beveelt haar uitvoering.
Waar worden Belgische wetten bekendgemaakt?
In het Belgisch Staatsblad.
Waarom is de bekendmaking van wetten belangrijk?
Om de rechtsregels kenbaar te maken en de rechtszekerheid te waarborgen.
Wat is de inwerkingtreding van een wet?
Het moment vanaf wanneer de wet juridisch toepasselijk wordt.
Wat betekent niet-retroactiviteit van een wet?
Een nieuwe wet heeft in beginsel geen terugwerkende kracht.
Zijn federale wetten altijd hoger dan decreten?
Nee, beide hebben binnen hun bevoegdheidsdomein in beginsel dezelfde rechtskracht.
Wat is het belangrijkste verschil tussen federale en deelstaatwetgeving?
Ze worden aangenomen door verschillende wetgevers binnen hun eigen bevoegdheden.
Wat is de uitvoerende macht?
De staatsmacht die wetgeving uitvoert en het beleid bestuurt.
Wie bezit volgens artikel 37 GW de federale uitvoerende macht?
De Koning, zoals geregeld door de Grondwet.
Wie oefent de federale uitvoerende macht in de praktijk uit?
De Koning en de federale regering, binnen hun grondwettelijke bevoegdheden.
Wat is de federale regering?
Het uitvoerende orgaan dat bestaat uit de eerste minister en de ministers.
Wat is de rol van de eerste minister?
Het regeringsbeleid coördineren en de regering leiden.
Wat is een ministerraad?
Het collegiale orgaan waarin de federale ministers samen beslissingen nemen.
Wat betekent ministeriële verantwoordelijkheid?
Ministers dragen politieke verantwoordelijkheid voor hun bestuurshandelingen.
Wat betekent de onschendbaarheid van de Koning?
De Koning is politiek niet verantwoordelijk; zijn ministers zijn verantwoordelijk.
Wat is ministeriële medeondertekening?
Een minister ondertekent een koninklijke handeling mee en draagt daarvoor verantwoordelijkheid.
Wat is een koninklijk besluit?
Een besluit dat door de Koning wordt genomen binnen de geldende bevoegdheden.
Wat is een ministerieel besluit?
Een besluit dat door een bevoegde minister wordt genomen.
Wat is een uitvoeringsbesluit?
Een besluit dat wettelijke regels verder uitwerkt of toepast.
Mag een uitvoeringsbesluit strijdig zijn met een wet?
Nee, een lagere norm moet overeenstemmen met hogere rechtsnormen.
Wat is het legaliteitsbeginsel voor de uitvoerende macht?
De uitvoerende macht moet handelen binnen de grenzen van haar rechtsgrondslag.
Wat is het verschil tussen een wet en een koninklijk besluit?
Een wet komt van de wetgever; een koninklijk besluit van de uitvoerende macht.
Wat is de uitvoerende macht op deelstaatniveau?
De gemeenschaps- en gewestregeringen binnen hun bevoegdheden.
Wat is een besluit van de Vlaamse Regering?
Een uitvoerende norm die de Vlaamse Regering binnen haar bevoegdheden vaststelt.
Wat betekent decentralisatie?
Bevoegdheden worden toegekend aan afzonderlijke besturen met eigen rechtspersoonlijkheid.
Wat betekent deconcentratie?
Bevoegdheden worden intern verspreid binnen dezelfde rechtspersoon.
Wat is het verschil tussen decentralisatie en deconcentratie?
Decentralisatie betreft afzonderlijke besturen; deconcentratie een interne bevoegdheidsverdeling.
Wat is bestuurlijk toezicht?
Toezicht door een bevoegde overheid op handelingen van gedecentraliseerde besturen.
Wat is een gemeente?
Een territoriaal gedecentraliseerd bestuur met eigen rechtspersoonlijkheid.
Wat is een provincie?
Een territoriaal gedecentraliseerd bestuur tussen het gewestelijke en gemeentelijke niveau.
Wat is de gemeenteraad?
Het rechtstreeks verkozen vertegenwoordigende orgaan van de gemeente.
Wat is het college van burgemeester en schepenen?
Het gemeentelijke uitvoerende bestuursorgaan in Vlaanderen.
Wat is een administratief rechtscollege?
Een rechtscollege dat bepaalde bestuursrechtelijke geschillen beslecht.
Wat is de rechterlijke macht?
De staatsmacht die rechtsgeschillen beslecht en het recht toepast.
Waarom moet de rechterlijke macht onafhankelijk zijn?
Om geschillen zonder ongeoorloofde beïnvloeding te kunnen beoordelen.
Wat betekent rechterlijke onpartijdigheid?
Een rechter mag geen vooringenomenheid tonen tegenover procespartijen.
Wat is het verschil tussen onafhankelijkheid en onpartijdigheid?
Onafhankelijkheid betreft externe beïnvloeding; onpartijdigheid de houding tegenover partijen.
Wat is rechtsmacht?
De bevoegdheid van de rechterlijke orde om bepaalde geschillen te behandelen.
Wat is bevoegdheid van een rechtbank?
De wettelijke toewijzing van een bepaald geschil aan een rechtscollege.
Wat is materiële bevoegdheid?
De bevoegdheid volgens de aard of waarde van het geschil.
Wat is territoriale bevoegdheid?
De bevoegdheid volgens de geografische aanknopingspunten van het geschil.
Wat is een vonnis?
Een rechterlijke uitspraak die doorgaans door een rechtbank wordt gedaan.
Wat is een arrest?
Een rechterlijke uitspraak die doorgaans door een hof wordt gedaan.
Wat is een beschikking?
Een rechterlijke beslissing die in bepaalde procedures of door bepaalde rechters wordt genomen.
Wat is een rechtsmiddel?
Een wettelijk middel om een rechterlijke beslissing aan te vechten.
Wat is hoger beroep?
Een rechtsmiddel waarbij een hogere rechter de zaak opnieuw kan beoordelen.
Wat is cassatieberoep?
Een rechtsmiddel waarbij vooral de correcte toepassing van het recht wordt gecontroleerd.
Beoordeelt het Hof van Cassatie normaal opnieuw alle feiten?
Nee, het controleert in beginsel de wettigheid van de rechterlijke beslissing.
Wat is verzet?
Een rechtsmiddel tegen bepaalde beslissingen die bij verstek zijn genomen.
Wat betekent gezag van gewijsde?
De juridische bindende werking van een rechterlijke beslissing voor het beslechte geschil.
Wat betekent kracht van gewijsde?
De toestand waarin een beslissing niet meer vatbaar is voor gewone rechtsmiddelen.
Wat is een rechtsgebied?
Het geografische gebied waarbinnen een rechtscollege bevoegdheid uitoefent.
Wat is een gerechtelijk arrondissement?
Een territoriale indeling van de rechterlijke organisatie.
Wat is de vrederechter?
Een rechter die onder meer bepaalde burgerlijke en huurgeschillen behandelt.
Wat is de politierechtbank?
Een rechtbank die onder meer verkeerszaken en bepaalde strafzaken behandelt.
Wat is de rechtbank van eerste aanleg?
Een rechtbank met verschillende afdelingen voor onder meer burgerlijke en strafzaken.
Wat is het hof van beroep?
Een rechtscollege dat hoger beroep behandelt tegen bepaalde rechterlijke uitspraken.
Wat is het hof van assisen?
Een rechtscollege dat bepaalde zware misdrijven behandelt met een jury.
Wat is internationaal recht?
Het geheel van rechtsregels dat onder meer de betrekkingen tussen staten regelt.
Wat is een internationaal verdrag?
Een juridisch bindende overeenkomst tussen internationale rechtssubjecten.
Wat is het verschil tussen nationaal en internationaal recht?
Nationaal recht komt uit de nationale rechtsorde; internationaal recht uit internationale rechtsbronnen.
Wat betekent staatssoevereiniteit?
Een staat beschikt over eigen gezag binnen de grenzen van het internationale recht.
Wat is een bilateraal verdrag?
Een verdrag tussen twee partijen.
Wat is een multilateraal verdrag?
Een verdrag tussen meer dan twee partijen.
Wat betekent ondertekening van een verdrag?
Een handeling die de tekst bevestigt en afhankelijk van het verdrag rechtsgevolgen kan hebben.
Wat is ratificatie van een verdrag?
De formele internationale instemming van een staat om door een verdrag gebonden te zijn.
Wat betekent instemming met een verdrag in België?
De bevoegde wetgevende vergadering keurt de verdragsbinding goed.
Waarom is de Belgische verdragsbevoegdheid complex?
Ook gemeenschappen en gewesten kunnen verdragen sluiten binnen hun bevoegdheden.
Wat is een gemengd verdrag?
Een verdrag dat zowel federale als deelstaatbevoegdheden raakt.
Wat is de rol van de Verenigde Naties?
Internationale samenwerking bevorderen rond vrede, veiligheid en andere mondiale doelstellingen.
Wat is de Raad van Europa?
Een internationale organisatie die mensenrechten, democratie en rechtsstaat bevordert.
Is de Raad van Europa een instelling van de Europese Unie?
Nee, het is een afzonderlijke internationale organisatie.
Wat is het EVRM?
Het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens.
Wat is het EHRM?
Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens.
Waar bevindt het Europees Hof voor de Rechten van de Mens zich?
In Straatsburg.
Wat is de belangrijkste taak van het EHRM?
Toezien op de naleving van het EVRM door verdragsstaten.
Wat betekent uitputting van nationale rechtsmiddelen?
Men moet in beginsel eerst de beschikbare effectieve nationale rechtsmiddelen gebruiken.
Kan een burger een klacht indienen bij het EHRM?
Ja, onder de voorwaarden van artikel 34 en 35 EVRM.
Wat is het verschil tussen het EHRM en het Hof van Justitie van de EU?
Het EHRM controleert het EVRM; het Hof van Justitie bewaakt de toepassing van EU-recht.
Wat is rechtstreekse werking van een verdragsbepaling?
Een bepaling kan onder bepaalde voorwaarden rechtstreeks door particulieren worden ingeroepen.
Wat betekent voorrang van internationaal recht?
Rechtstreeks werkend internationaal verdragsrecht kan bij conflict voorrang krijgen op nationale normen.
Wat is een mensenrechtenverdrag?
Een internationaal verdrag dat fundamentele rechten en vrijheden beschermt.