1/53
Looks like no tags are added yet.
Ius honorarium
Prawo pretorskie
Sacer
Wyklęty spod prawa boskiego i ludzkiego
Wygnany
Kurie
30 kurii wg przynależności rodowej
Każda kuria - 1 głos
Servius tulius
Wprowadził cenzusy- spis ludności, klasy majątkowe , centurie- podział wojskowy
Podział rzymu na 4 dzielnice - zgromadzenia tribusowe
Lex Hortensia
287r.p.n.e
Plebiscita związane z leges i obowiązują wszystkich
Zgromadzenia plebejskie
Obradom przewodniczył trybun plebejski
Plebejusz uchwalali plebiscyty
Ktore obowiązywały tylko plebejuszy
Od 287 pne lex hortensia
Plebistycy zrównane z leges (ustawami)
Obowiqzuja wszystkich
Zgromadzenie ludowe np.
Comitia curiata
Comitia centuriata
Comitia tributa
Wydawało ustawy leges obowiązujace wszystkich obywateli
Zbieral się lud czyli patrycjusze i plebejusze
Praescripto ( 1 element ustawy)
Imie wnioskodawcy
Datę zebrania komicjów
Dane dotyczące uchwalenia
Rogatio ( 2 element ustawy)
Właściwy projekt ustawy
Sanctio (3 element ustawy)
Podzielony na
Lex perfecta
Lex minus quam perfecta
Lex imperfecta
Lex perfecta
Ustawa
Czyn zakazany nie jest ważny
Brak kary, lecz sankcja nieważności
Np darowizna małżeńska
Lex minus quam perfecta
Czyn ważny, lecz sankcja kara
Np. Wejsxie w zwiqzek w okresie żałoby po mężu byłoby ważne, ale sankcjś jest kara
Lex imperfecta
Nie przewidywała ani nieważności ani kary sankcji
Lex plus quam perfecta
Sankcje kara i nieważność
Edykt- ius honorarium
Prawo pretorskie wywodzące się z godności pretora
Adiuvare - edykt
Adiuvare nie wprowadza zmian, lecz ułatwia prawo i pomaga w jego egzekwowaniu
Supplere
Poszerzenie prawa
Np. Poszerzenie prawa własności na inne podmioty cudzoziemców
Corrigere - edykty
Zmienia i poprawia to co wg. Pretora niesluszne w ius civile
Elementy czynności prawnej
Essentialia negotii
Elementy bez których nie da się ukonstytuować umowy- np w umowie sprzedaży musi być określona CENA i TOWAR
Naturalia Negotii
Wynikają z zasad słusznego obrotu prawnego
Np sprzedawca przyjmuje odpowiedzialnosc za wady produkcyjne towaru
Accidentalia negotii
Dodatkowe nietypowe postanowienia
Warunek
Termin
Polecenie
Warunek - condicio
Zdarzenie przyszłe niepewne
Protestatywny
kazualny
Mieszany
W Zależności od woli warunkowo uprawnionego
Dodatni zmiana sytyacji
Ujemny sytuacja ma pozostać niezmienna
Termin dies
Zawieszający
Jakaś czynnośc zawieszona do spełnienia określonego warunku
Rozwiązujący
jakaś czynnośc bedzje sie odbywać do spelnienia danego warunku
Modus
Polecenie
Prośba nie zmieniająca warunków umowy
Cautio muciana - gwarancja
Osoba która ma otrzymać spadek GWARANTUJE że zwróci spadek jeśli warunek zostanie złamany
Simulatio (wady oświadczenia woli)
Osoby umawiają się że dana czynność prawna nie będzie miała skutków prawnych
Żeby obejść prawo
Czynność symulowana np. Umowa kupna sprzedaży między małżonkami by móc dać darowizne( czynność dyssymulowana)
bo w prawie rzymskim małżonkowie nie mogą się obdarowywać
Reservatio mentalis
Ktoś bez kontaktu z drugą stroną zastrzega sobie jakąś czynność prawną - brak relewancji prawnej
Error
Czynność prawna dokonana przez pomyłkę
“Ignorantia iuris nocet” nie może tłumaczyć sie nieznajomością prawa
Ignorantia facto non nocet
Nie znanie stanu faktycznego jeśli jest usprawiedliwione może być wytłumaczeniem
Dolus
Podstęp (nie są istotne pobudki wykonania czynności prawnej)
Pretor może uznać coś za nieprawe niesłuszne i
Modus
Dodatek - polecenie / prośba do osoby która odniesie jakąś korzyść bez wpływu na zakres rozporządzeń
Cautio Muciana
Osoba która ma otrzymać spadek obiecuje że zwróci spadek jeśli warunek zostanie złamany
Simulatio
Symulacje żeby obejść prawo
Np. Umowa sprzedaży miedzy małżonkami zamiast darowizny bo darowizna jest nieważna
Causa curiana
Reguła catoniana
Czynność od początku nieważna
Konwersja
Konwersja na rzecz po
Sui iuris
Pelnia praw
Alieni iuris
Ktoś ma zwierzchnika np mąż ojciec
Zdolność prawna
Zdolność bycia podmiotem praw i obowiązków
Zależy od:
Wolności
Obywatelstwa
Pozycji w rodzinie
PAter familias jest sui iuris
jego dzieci alieni iuris
Zdolność do czynności prawnych
Możność składania oświadczeń woli wywołujących skutki prawne
Zależy od
Wieku
płci
Marnotrawstwa
Stanu umysłu
Dojrzałość chłopców i ich zdolność do czynności prawnych
0-7 brak zdolności do czynności
7-14 ograniczona zdolnść
14 wzwyż - pelna zdolność do czynności prawnych
Niewolnicy nie mogą wchodzić w związek małżeński
Mogli tylko w nieformalny - prawnie obojętny
Pojmanie przez piratów
Bezprawne , człowiek nie staje sie niewolnikiem - zachowuje wszystkie prawa
Tria nomina - 3 członowe imie
Od razu wskazuje na posiadanie obywatelstwa
Wyzwoleniec
Osoba która wolności nie miała lub utraciła ,i ją odzyskała
Syn wyzwoleńca nie jest wyzwoleńcem
Ius postlimini
Prawo powrotu
Powrót do rzymu z niewoli innego ludu (np. Brytów) przywraca wolność i wszelkie prawa oraz własności
Jednakże trafienie do niewoli oznacza utrate zdolności prawnej — i np rozwiqaanie małżeństwa
Właściciel może tylko czerpać korzyści z przedmiotu jakim jest niewolnik
Istnieje jednak 6 wyjątków od tej reguły - skargi
Actio de peculio
Gdy niewolnik zaciągnął długi po tym gdy pan przekazał mu peculium
Prawo dedukcji - właściciel ma prawo najpierw odebrać z peculium swój dług
właściciel odpowiada do wysokości peculium
Actio tributoria
W przypadku dania peculium niewolnikowi
NA CELE HANDLOWE
Jeśli niewolnik zaciągnął zobowiązania przekraczajace wartość peculium
właściciel powinien podzielić to peculium między właścicieli proporcjonalnie do wartości ich wierzytelności
W przypadku niewłaściwego podziału mógł byc pozwany tą skargą
Actio quod iussu
Kiedy właściciel polecił w dowolnej formie osobie trzeciej zawrzeć z niewolnikiem czynność prawną — odpowiada do pełnej wysokości zobowiązania
Actio de in rem verso
Jeśli w wyniku zawartej przez niewolnika czynności powiększył się majątek właściciela odpowiadał on do wysokości przysporzenia( np. Z zaciągniętej pożyczki niewolnik spłacił dług właściciela )
Actio exercitoria
Za zobowiązanie zaciągnięte przez niewolnika ustanowionego KAPITANEM STATKU odpowiadał właściciel
O ile zaciągnięte zobowiązanie mieściło się w granicach ustanowienia
Czyli było związane z powierzoną niewolnikowi działalnością
Actio institoria
Właściciel odpowiadał do pełnej wysokości w przypadku jeśli niewolnikn ustanowiony został kierownikiem przedsiębiorstwa handlowego o ile jego długi były związane z prowadzeniem
Działalnosci handlowej