AK globalisering

begrippen

absolute afstand

de afstand tussen twee plaatsen uitgedrukt in kilometers of meters.

absolute ligging

de exacte ligging van een plaats op aarde

afstandsverval

het verschijnsel dat de interactie tussen gebieden afneemt naarmate de afstand groter wordt.

globalisering

het proces waarbij gebieden en samenlevingen wereldwijd steeds meer met elkaar verbonden raken.

Nieuwe Zijderoute

een netwerk van handels- en transportverbindingen tussen China en Europa.

relatieve afstand

de afstand uitgedrukt in tijd

relatieve ligging

de ligging van een plaats ten opzichte van andere plaatsen.

tijd-ruimtecompressie

het proces waarbij afstanden kleiner lijken door snellere transport- en communicatietechnologie.

informatie- en communicatietechnologie (ICT)

alle technieken om informatie digitaal te communiceren

interactietheorie

theorie die verklaart waarom en hoeveel interactie (bijv. handel) tussen gebieden plaatsvindt.

planetair transport

wereldwijd vervoer van mensen en goederen over lange afstanden.

mogelijkheden

de kansen die transport- en communicatietechnologie bieden voor contact en handel.

mondiaal netwerk

een wereldwijd netwerk van onderling verbonden gebieden en steden.

transporstechnologie

technieken en middelen die transport mogelijk maken

transportnetwerk

het geheel van vervoersverbindingen en knooppunten.

bipolaire wereld

wereldorde waarin twee grootmachten domineren (VS en Sovjet-Unie).

dekolonisatie

het proces waarbij koloniën onafhankelijk worden.

europeanisering

invloed van Europese landen op economie

exploitatiekolonie

kolonie die vooral wordt gebruikt om grondstoffen te winnen voor het moederland.

grootmacht

land met veel economische, politieke en militaire invloed.

hegemoniale staat

land dat tijdelijk overheersend is op wereldschaal.

imperialisme

streven van landen om hun macht en invloed uit te breiden over andere gebieden.

kolonialisme

het overheersen en besturen van overzeese gebieden door een ander land.

vestigingskolonie

kolonie waar mensen uit het moederland zich blijvend vestigen.

economische globalisering

toenemende wereldwijde verwevenheid van economieën.

global shift

verschuiving van economische macht van het Westen naar andere regio’s

multinationale onderneming (mno)

bedrijf met vestigingen in meerdere landen.

neokolonialisme

economische afhankelijkheid van voormalige koloniën van rijke landen.

nieuw industrieel land

land dat snel industrialiseert en economisch groeit (bijv. China

offshoring

verplaatsen van bedrijfsactiviteiten naar het buitenland.

outsourcing

uitbesteden van activiteiten aan een ander bedrijf.

Pacific Rim

landen rond de Grote Oceaan met sterke economische groei.

reshoring

terughalen van productie naar het thuisland.

Belastingtarief

het percentage belasting dat wordt geheven op inkomen

Buitenlandse investeringen

investeringen van bedrijven of instellingen in een ander land.

Foreign Direct Investment (FDI)

buitenlandse investering waarbij een bedrijf daadwerkelijk actief wordt in een ander land.

Handelsbelemmering

regels zoals invoerrechten

Kapitaalstroom

verplaatsing van geld en investeringen tussen landen.

Markteconomie

economisch systeem waarin vraag en aanbod bepalen wat en hoeveel er wordt geproduceerd.

Productieketen

alle stappen die nodig zijn om van grondstof tot eindproduct te komen.

Ruilvoet

verhouding tussen exportprijzen en importprijzen van een land.

Vrijhandel

handel zonder (of met weinig) handelsbelemmeringen.

Wereldhandelsorganisatie (WTO)

internationale organisatie die vrije wereldhandel bevordert en handelsconflicten regelt

Blokvorming

landen werken samen in groepen om hun positie in de wereld te versterken.

Non-gouvernementele organisatie (ngo)

organisatie die onafhankelijk is van de overheid en vaak internationaal werkt.

Neoliberalisme

politieke en economische stroming die vrije markt

Regionale groep

samenwerkingsverband van landen binnen een regio (bijv. EU).

Unipolaire wereld

wereldorde waarin één grootmacht dominant is.

Wereldburgerschap

gevoel van verbondenheid met mensen wereldwijd

Amerikanisering

wereldwijde verspreiding van Amerikaanse (westerse) cultuur en waarden.

Culturele diversiteit

verscheidenheid aan culturen binnen een samenleving of wereldwijd.

Culturele globalisering

verspreiding en vermenging van culturen over de hele wereld.

Culturele identiteit

het gevoel van verbondenheid met een bepaalde cultuur.

Culturele uniformiteit

afname van culturele verschillen; culturen gaan steeds meer op elkaar lijken.

Lingua franca

wereldtaal die mensen met verschillende moedertalen gebruiken (bijv. Engels).

Afwenteling in ruimte en tijd

negatieve gevolgen worden doorgeschoven naar andere gebieden of toekomstige generaties.

Andersglobalisten

mensen die tegen de huidige vorm van globalisering zijn

Backwash-effecten

negatieve effecten voor arme regio’s doordat rijkere gebieden profiteren.

Brain drain

vertrek van hoogopgeleide arbeidskrachten uit arme landen naar rijke landen.

Economische regio

gebied met een samenhangende economische structuur en ontwikkeling.

Geopolitiek

invloed van economische en politieke macht op wereldverhoudingen.

Multipolaire wereld

wereldorde met meerdere machtscentra.

Spread-effecten

positieve effecten waarbij groei en welvaart zich verspreiden naar andere gebieden.