1/80
Looks like no tags are added yet.
aids
Ziekte, veroorzaakt door het hiv-virus, die het afweersysteem van het lichaam afbreekt.
bodemdegradatie
De afname van de kwaliteit van de bodem en de begroeiing als gevolg van verkeerd gebruik door de mens.
coherent beleid
Beleid op een bepaald terrein dat niet wordt tegengewerkt door beleid op andere terreinen.
commerciële landbouw
Landbouw die is gericht op het maken van winst.
comparatief voordeel
Het financiële voordeel dat een land behaalt wanneer het een product goedkoper kan produceren dan een ander land.
complementariteit
Het ene gebied heeft iets wat een ander gebied niet heeft, zodat ze elkaar aanvullen.
draagkracht
Het vermogen van de natuur om mensen te voorzien in hun bestaan zonder dat het evenwicht wordt verstoord.
droogtelandbouw
Akkerbouwtechnieken die de teelt van gewassen in droge gebieden mogelijk maken.
droogteresistent gewas
Landbouwgewas dat bestand is tegen extra droge omstandigheden.
dumping
Het op de markt brengen van goederen beneden de kostprijs.
exportlandbouw
Landbouwactiviteiten die gericht zijn op de uitvoer.
FAO
Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties die tot doel heeft de honger in de wereld te bestrijden.
geglobaliseerde landbouw
Commerciële landbouw die gericht is op en sterk wordt beïnvloed door de wereldmarkt.
genetisch gemanipuleerd voedsel
Voedsel van landbouwgewassen waarvan de erfelijke eigenschappen doelgericht zijn veranderd.
globalisering
Het doorgaande proces van internationale uitwisseling van mensen, goederen, geld en informatie.
good governance
Goed bestuur met als uitgangspunten openheid, verantwoording, rechtvaardigheid en bevolkingsparticipatie.
Groene Revolutie
De invoering van verbeterde, snelgroeiende soorten in de landbouw in combinatie met kunstmest en bestrijdingsmiddelen.
grondbezitverhouding
De manier waarop het bezit van landbouwgrond is verdeeld over de bevolking.
grootfamilie
Leefeenheid met een of meer kerngezinnen op basis van familierelaties.
handelsgewas
Gewas dat verbouwd wordt met een winstoogmerk om te verhandelen en te verwerken.
handelspolitiek
Overheidsbeleid op het gebied van de handel, zoals de keuze voor vrijhandel of protectionisme.
kwalitatieve honger
Het beschikbare voedsel is te eenzijdig en bevat te weinig voedingswaarden.
kwantitatieve honger
Er is niet voldoende voedsel om een actief en gezond leven te kunnen leiden.
landbouwsubsidie
Financiële steun van de overheid aan boeren voor landbouwactiviteiten die economisch niet rendabel zijn.
landhervorming
Herverdeling van de grond die leidt tot andere grondbezitverhoudingen.
maatschappelijke positie
Plek van iemand in de samenleving gebaseerd op inkomen, geslacht, opleiding en/of beroep.
neerslagregiem
Schommelingen in de hoeveelheid neerslag gedurende het jaar.
non-gouvernementele organisatie (ngo)
Organisatie die onafhankelijk van de overheid ontwikkelingshulp geeft.
noodhulp
Hulp om te kunnen overleven bij een ramp, beperkt in tijd, ruimte en omvang.
ontwikkelingssamenwerking
Samenwerking tussen ontwikkeld land en ontwikkelingsland om levensomstandigheden te verbeteren.
productiviteit
De opbrengst van een activiteit per geïnvesteerde eenheid, zoals arbeidskracht of oppervlakte.
programmahulp
Ontwikkelingssamenwerking gericht op een specifiek onderdeel van de samenleving in samenwerking met de lokale overheid.
projecthulp
Ontwikkelingssamenwerking gericht op een activiteit waarvan plaats, tijdsduur en kosten vastliggen.
regionale specialisatie
Zich binnen een gebied steeds meer toeleggen op één activiteit of product.
sociaaleconomische stratificatie
De indeling van de bevolking op basis van inkomen.
sociale stratificatie
De indeling van de bevolking op basis van kenmerken zoals geslacht of etniciteit.
tariefmuur
Invoerrechten: geld dat je moet betalen om een product in te voeren.
territoriaal conflict
Onenigheid over het bezit en/of bestuur van een gebied tussen twee of meer staten.
theorie van Ullman
Theorie over verplaatsing op basis van complementariteit, geen tussenliggende mogelijkheden en transporteerbaarheid.
transporteerbaarheid
De mate waarin infrastructuur en reiskosten/tijd de uitwisseling van goederen of informatie mogelijk maken.
tussenliggende mogelijkheid
Alternatieve gebieden tussen twee locaties die hetzelfde kunnen bieden.
voedselafdruk
Het aantal hectare dat nodig is om voedsel te verbouwen per inwoner of per land.
voedselcrisis
Situatie waarin de voedselvoorziening beperkt is voor een grote groep zonder uitzicht op verbetering.
voedselgewas
Gewas dat bedoeld is voor menselijke consumptie.
voedselhulp
Hulpverlening in de vorm van voedselschenking, vaak als noodhulp.
voedselvoorziening
De verdeling van voedsel over de bevolking van een gebied.
voedselzekerheid
Situatie waarin alle mensen altijd toegang hebben tot voldoende en veilig voedsel van goede voedingswaarde.
vrijhandel
Handel tussen landen die volledig plaatsvindt volgens de wetten van vraag en aanbod.
annexeren
Inlijven van een gebied bij het eigen grondgebied.
aquifer
Waterdragende laag in de ondergrond.
brak water
Tussenvorm van zoet en zout water.
capillaire werking
Het verschijnsel waarbij water tegen de zwaartekracht in omhoog wordt gezogen in de bodem.
druppelirrigatie
Hightechirrigatie waardoor elk plantje via een buisje precies voldoende water krijgt.
duurzaam watergebruik
Water zodanig gebruiken dat toekomstige generaties er ook nog gebruik van kunnen maken.
grondwater
Water dat in de grond is weggezakt.
grondwaterpeil
Bovenkant van het grondwater.
hydrologische kringloop
De voortdurende verplaatsing van water over de aarde. Korte kringloop: van zee terug naar zee. Lange kringloop: van zee via land terug naar zee. Heet ook waterkringloop.
irrigatielandbouw
Intensieve vorm van akkerbouw of tuinbouw die afhankelijk is van (kunstmatige) bevloeiingsmethoden.
nuttige neerslag
De hoeveelheid water die overblijft na verdamping.
ontzilting
Van zout (= zilt) water zoet water maken.
oppervlaktewater
Water aan de oppervlakte, zoals rivieren, meren en zeeën.
stroomgebied
Het hele gebied dat afwatert op een bepaalde rivier.
verdamping
De overgang van water (vloeibaar) in waterdamp (gasvormig).
verdroging
De vermindering van het beschikbare water (in bodem of neerslag), waardoor de begroeiing verandert of verdwijnt.
verzilting
Het zout worden van de bodem en/of het water.
waterbalans
Het verschil tussen neerslag en verdamping.
waterkringloop
Zie hydrologische kringloop.
watervoetafdruk
Het aantal liter water dat per inwoner of per land nodig is voor het maken van producten en voor gebruik in huis.
bewezen voorraad
Het deel van de reserve van een fossiele energiebron dat aantoonbaar aanwezig en technisch en economisch winbaar is.
conventionele reserve
Het deel van de bewezen voorraad van een fossiele energiebron uit gangbare oliebronnen (dus niet uit teerzanden en olieschalie).
duurzame energiebron
Energiebron die bij het gebruik ervan nooit opraakt en die het broeikaseffect niet versterkt. Heet ook hernieuwbare energiebron.
economische winbaarheid
De mogelijkheid een energiebron kostendekkend te winnen.
energietransitie
De overgang van fossiele energiebronnen naar duurzame energiebronnen.
exclusieve economische zone (EEZ)
Een strook van 200 zeemijl die wordt beheerd door de kuststaat en waar deze staat ook de visserijrechten heeft en het recht om er grondstoffen te winnen.
fossiele energiebron
Energiebron die miljoenen jaren geleden is ontstaan uit resten van afgestorven planten, bomen en dieren (aardgas, aardolie, bruinkool en steenkool).
maatschappelijke winbaarheid
De mogelijkheid een energiebron te winnen zonder noemenswaardige weerstand vanuit de samenleving.
niet-conventionele reserve
Het deel van de bewezen voorraad van een fossiele energiebron uit niet-gangbare oliebronnen als teerzanden en olieschalie.
OPEC
De Organization of the Petroleum Exporting Countries is een samenwerkingsverband van olieproducerende landen dat met het veranderen van het aanbod van olie de olieprijs kan beïnvloeden.
technische winbaarheid
De mogelijkheid een energiebron te winnen met bestaande technische middelen.
territoriale wateren
Een strook van 12 zeemijl uit de kust waar de kuststaat de baas is.
vermoedelijke reserve
Het deel van de conventionele reserve van een fossiele energiebron dat waarschijnlijk of mogelijk aanwezig is. Waarschijnlijke reserves hebben een kans van 50% om technisch en economisch winbaar te zijn. Voor mogelijke reserves is dat kans 5%.