module 5: lipids and health

Adhesiemoleculen

Het endotheel produceert deze kleverige moleculen. Ze binden de witte bloedcellen.

Atherosclerose

Een proces dat meestal aan de basis ligt van hartziekten. Het is de opbouw van plaque in de wanden van de slagaders, wat leidt tot vernauwing van de slagaders en een geleidelijke belemmering van de bloedstroom. Het duurt jaren om zich te ontwikkelen en gebeurt sluipend zonder dat mensen het merken ("asymptomatisch").

Bloedstolling

Activering, adhesie en aggregatie van bloedplaatjes.

Hart- en vaatziekten (HVZ)

HVZ is een verzameling ziekten die het hart en/of de bloedvaten aantasten. De meest voorkomende vorm van hart- en vaatziekten is coronaire hartziekte (CHD)/ischemische hartziekte.

Coronaire hartziekte (CHD)

Een ziekte waarbij de bloedvaten die de hartspier van bloed voorzien, vernauwen en verstijven, waardoor de bloedtoevoer naar het hart wordt beperkt.

DALY (Disability-adjusted life year)

DALY is een maatstaf voor de totale ziektelast, uitgedrukt als het aantal verloren levensjaren als gevolg van ziekte, invaliditeit of vroegtijdig overlijden. Eén DALY staat voor één verloren jaar 'gezond' leven. De som van deze DALY's over de gehele bevolking, oftewel de ziektelast, kan worden gezien als een maatstaf voor het verschil tussen de huidige gezondheidstoestand en een ideale gezondheidssituatie waarin de gehele bevolking een hoge leeftijd bereikt, vrij van ziekte en invaliditeit.

Diastolische druk

Dit is de druk tegen de slagaders wanneer het hart zich ontspant en zich vult met bloed. De normale diastolische druk ligt meestal tussen de 70 en 80 mmHg.

Embolie

Wanneer een bloedstolsel door de slagaders gaat en vast komt te zitten, spreken we van een embolie.

Endotheel of intima

De binnenste laag van een normale slagader. Deze staat in direct contact met het bloed.

Schuimcellen

Witte bloedcellen die zich in de wand van de slagader bevinden en waaronder T-cellen en macrofagen vallen. In het bloedvat nemen macrofagen lipiden op en worden schuimcellen.

Vezelkap

De lipidenkern is bedekt met een dikke laag materiaal dat typisch voorkomt in bindweefsel en een vezelkap vormt. Wanneer een vezelkap afbreekt, wordt de plaque instabiel en vatbaar voor ruptuur, wat bloedstolling (trombose) veroorzaakt.

Fractionele cholesterolabsorptie

Het percentage cholesterol in de darm dat door het lichaam wordt opgenomen (varieert van 30 tot 80%).

Hart- en vaatziekten

Ziekten die het hart en/of de bloedvaten aantasten.

High-density lipoproteïne (HDL)

Deeltjes waarvan wordt aangenomen dat ze cholesterol opnemen uit cellen en weefsels en terugbrengen naar de lever.

Hypertensie

Hoge bloeddruk.

Lipidenkern of necrotische kern

Het centrale gedeelte van de plaque waar cellen afsterven en celresten, waaronder lipiden, zich ophopen.

Mono-onverzadigde vetzuren (MUFA's)

Vetzuren die één dubbele binding bevatten. Gepersonaliseerde voeding

Primaire preventie

Onderzoek naar het effect van iets bij proefpersonen die bijvoorbeeld nog nooit een hartaanval hebben gehad.

Verzadigde vetzuren (VZV's)

Vetzuren die geen dubbele bindingen bevatten.

Secundaire preventie

Onderzoek naar het effect van iets bij proefpersonen die bijvoorbeeld al een hartaanval hebben gehad maar deze hebben overleefd.

Beroerte

Treedt op wanneer de slagaders die de hersenen van bloed voorzien, verstopt raken en de bloedtoevoer wordt belemmerd.

Systolische bloeddruk

De druk tegen de slagaders wanneer het hart pompt. De normale systolische bloeddruk ligt meestal tussen de 110 en 130 mmHg.

Trombose

De vorming van een bloedstolsel (trombus) in een bloedvat, waardoor de bloedstroom wordt geblokkeerd. Bloedstolsels ontstaan ​​door het proces van bloedstolling. Transvetten