Filosofische vragen & domeinen 1 Vraag: Wat is een filosofische vraag? Antwoord: Een fundamentele vraag zonder definitief antwoord. 2 Vraag: Tot welk domein behoort de vraag “Wat is schoonheid?” Antwoord: Esthetica 3 Vraag: Tot welk domein behoort de vraag “Wat is goed en slecht?” Antwoord: Ethiek 4 Vraag: Tot welk domein behoort de vraag “Wat bestaat er echt?” Antwoord: Metafysica 5 Vraag: Tot welk domein behoort de vraag “Hoe weten we iets?” Antwoord: Kenleer (epistemologie) 6 Vraag: Tot welk domein behoort de vraag “Hoe moet een staat georganiseerd zijn?” Antwoord: Politieke filosofie Filosofen Parmenides 7 Vraag: Wat zegt Parmenides over verandering? Antwoord: Verandering is een illusie. 8 Vraag: Wat betekent “het zijn bestaat, het niet-zijn bestaat niet”? Antwoord: Alleen het bestaande is werkelijk. René Descartes 9 Vraag: Wat betekent “Cogito ergo sum”? Antwoord: Ik denk dus ik ben. 10 Vraag: Wat bewijst volgens Descartes dat we bestaan? Antwoord: Dat we denken. 11 Vraag: Hoe heet het idee dat lichaam en geest verschillend zijn? Antwoord: Dualisme Baruch Spinoza 12 Vraag: Wat zegt Spinoza over lichaam en geest? Antwoord: Ze zijn één. 13 Vraag: Wat betekent noodzakelijkheid bij Spinoza? Antwoord: Alles gebeurt volgens natuurwetten. Thomas Hobbes 14 Vraag: Wat gebeurt volgens Hobbes zonder overheid? Antwoord: Oorlog van allen tegen allen. 15 Vraag: Waarom hebben mensen volgens Hobbes een sterke staat nodig? Antwoord: Voor veiligheid en orde. 16 Vraag: Welk boek schreef Hobbes over de staat? Antwoord: Leviathan Aristotle 17 Vraag: Wat betekent algemene rechtvaardigheid volgens Aristoteles? Antwoord: Wetten gehoorzamen. 18 Vraag: Waarom is de mens volgens Aristoteles een politiek dier? Antwoord: Omdat mensen in een samenleving leven. John Stuart Mill 19 Vraag: Wat zegt Mill over vrijheid? Antwoord: Vrijheid stopt waar je anderen schaadt. 20 Vraag: Hoe heet dit principe van Mill? Antwoord: Harm principle. Peter Singer 21 Vraag: Bij welke ethische theorie hoort Singer? Antwoord: Gevolgenethiek. 22 Vraag: Wanneer is een handeling goed volgens Singer? Antwoord: Wanneer ze de beste gevolgen heeft. 23 Vraag: Wat vindt Singer over dieren? Antwoord: Dieren moeten moreel meetellen. Philippa Foot 24 Vraag: Welk gedachte-experiment bedacht Philippa Foot? Antwoord: Het trolley-probleem. 25 Vraag: Wat is het morele dilemma in het trolley-probleem? Antwoord: 1 persoon opofferen om 5 te redden. Alan Turing 26 Vraag: Wat is de Turing-test? Antwoord: Test om te zien of een computer intelligent lijkt. Ethiek 27 Vraag: Wat bestudeert ethiek? Antwoord: Goed en kwaad. 28 Vraag: Wat is een ethisch dilemma? Antwoord: Een keuze tussen twee morele opties. Politieke filosofie 29 Vraag: Wat is legitimiteit van een staat? Antwoord: Waarom een staat macht mag hebben. 30 Vraag: Wat is het verschil tussen individu en gemeenschap? Antwoord: Individu = persoonlijke vrijheid, gemeenschap = algemeen belang. Kenleer 31 Vraag: Wat bestudeert kenleer? Antwoord: Kennis en waarheid. 32 Vraag: Waarom kunnen zintuigen ons soms misleiden? Antwoord: Omdat waarneming fouten kan bevatten. Logica 33 Vraag: Wat is deductie? Antwoord: Redeneren van algemene regel naar conclusie. 34 Vraag: Voorbeeld van deductie? Antwoord: Alle mensen sterven → Socrates is mens → Socrates sterft. Technologie & filosofie 35 Vraag: Wat is een deepfake? Antwoord: AI-gemaakte nepvideo of audio. 36 Vraag: Welke filosofische vraag kan je stellen bij deepfakes? Antwoord: Hoe weten we nog wat waar is? Filosofische houding 37 Vraag: Wat betekent filosofische verwondering? Antwoord: Je afvragen waarom dingen zijn zoals ze zijn. Extra examenvragen 38 Vraag: Wat is empirisme? Antwoord: Kennis komt uit ervaring. 39 Vraag: Wat is rationalisme? Antwoord: Kennis komt uit denken. 40 Vraag: Welke twee filosofen staan bekend om het lichaam-geest debat? Antwoord: Descartes en Spinoza

Filosofische vraag

Een fundamentele vraag zonder definitief antwoord.

Esthetica

Domein dat de vraag ‘Wat is schoonheid?’ behandelt.

Ethiek

Domein dat de vraag ‘Wat is goed en slecht?’ behandelt.

Metafysica

Domein dat de vraag ‘Wat bestaat er echt?’ behandelt.

Kenleer (epistemologie)

Domein dat de vraag ‘Hoe weten we iets?’ behandelt.

Politieke filosofie

Domein dat de vraag ‘Hoe moet een staat georganiseerd zijn?’ behandelt.

Parmenides over verandering

Verandering is een illusie.

“Het zijn bestaat, het niet-zijn bestaat niet”

Alleen het bestaande is werkelijk.

Cogito ergo sum

Ik denk dus ik ben.

Descartes over ons bestaan

Dat we denken.

Dualisme

Het idee dat lichaam en geest verschillend zijn.

Spinoza over lichaam en geest

Ze zijn één.

Noodzakelijkheid bij Spinoza

Alles gebeurt volgens natuurwetten.

Oorlog van allen tegen allen

Wat er volgens Hobbes gebeurt zonder overheid.

Sterke staat nodig volgens Hobbes

Voor veiligheid en orde.

Leviathan

Boek geschreven door Hobbes over de staat.

Algemene rechtvaardigheid volgens Aristoteles

Wetten gehoorzamen.

Mens als politiek dier volgens Aristoteles

Omdat mensen in een samenleving leven.

Vrijheid volgens Mill

Vrijheid stopt waar je anderen schaadt.

Harm principle

Principes van Mill die de grenzen van vrijheid definiëren.

Singer's ethische theorie

Gevolgenethiek.

Handeling goed volgens Singer

Wanneer ze de beste gevolgen heeft.

Dieren volgens Singer

Dieren moeten moreel meetellen.

Het trolley-probleem

Een gedachte-experiment dat een moreel dilemma illustreert.

Moreel dilemma in het trolley-probleem

1 persoon opofferen om 5 te redden.

Turing-test

Test om te zien of een computer intelligent lijkt.

Wat bestudeert ethiek?

Goed en kwaad.

Ethisch dilemma

Een keuze tussen twee morele opties.

Legitimiteit van een staat

Waarom een staat macht mag hebben.

Verschil tussen individu en gemeenschap

Individu = persoonlijke vrijheid, gemeenschap = algemeen belang.

Wat bestudeert kenleer?

Kennis en waarheid.

Zintuigen en misleiding

Zintuigen kunnen ons soms misleiden omdat waarneming fouten kan bevatten.

Deductie

Redeneren van algemene regel naar conclusie.

Voorbeeld van deductie

Alle mensen sterven → Socrates is mens → Socrates sterft.

Deepfake

AI-gemaakte nepvideo of audio.

Filosofische vraag bij deepfakes

Hoe weten we nog wat waar is?

Filosofische verwondering

Je afvragen waarom dingen zijn zoals ze zijn.

Empirisme

Kennis komt uit ervaring.

Rationalisme

Kennis komt uit denken.

Descartes en Spinoza

Filosofen die bekend staan om het lichaam-geest debat.