Jadro komorkowe, kariotyp czlowieka, chromatyna, cykl komorkowy

Czym jest jądro komórkowe?

Organellum otoczone podwójną błoną, które zawiera większość DNA komórki i kontroluje jej aktywność poprzez regulację ekspresji genów.

Jakie są główne funkcje jądra komórkowego?

Przechowywanie DNA, replikacja DNA oraz regulacja aktywności komórki poprzez kontrolę ekspresji genów.

Z ilu błon składa się otoczka jądrowa?

Z dwóch błon: zewnętrznej i wewnętrznej.

Czym są pory jądrowe?

Kompleksami białkowymi umożliwiającymi selektywny transport substancji między jądrem a cytoplazmą.

Czym jest jąderko?

Obszarem jądra komórkowego, w którym zachodzi synteza rRNA oraz składanie podjednostek rybosomów.

Gdzie zachodzi transkrypcja u komórek eukariotycznych?

Głównie w jądrze komórkowym.

Gdzie zachodzi translacja?

Na rybosomach znajdujących się w cytoplazmie lub związanych z siateczką śródplazmatyczną szorstką.

Czym jest chromatyna?

Kompleksem DNA i białek, głównie histonowych, znajdującym się w jądrze komórkowym.

Czym jest nukleosom?

Jednostką organizacji chromatyny, w której fragment DNA jest nawinięty na rdzeń złożony z ośmiu histonów.

Jak wygląda organizacja materiału genetycznego?

DNA → nukleosomy → chromatyna → silna kondensacja → chromosom.

Czym jest euchromatyna?

Luźniej upakowaną chromatyną, która jest bardziej dostępna dla enzymów i czynników transkrypcyjnych, dlatego jest zazwyczaj bardziej aktywna transkrypcyjnie.

Czym jest heterochromatyna?

Silnie skondensowaną chromatyną, która jest mniej dostępna dla enzymów i zazwyczaj mniej aktywna transkrypcyjnie.

Dlaczego DNA nie jest cały czas maksymalnie skondensowane?

Ponieważ silna kondensacja utrudnia dostęp enzymów i czynników transkrypcyjnych do DNA, co utrudnia ekspresję genów.

Czym jest chromosom?

Silnie skondensowaną postacią DNA połączonego z białkami, głównie histonami.

Czym jest cykl komórkowy?

Całokształtem zmian zachodzących w komórce od jej powstania do momentu jej podziału.

Jakie są główne etapy cyklu komórkowego?

Interfaza oraz faza podziału komórki.

Z jakich faz składa się interfaza?

Z faz G1, S i G2.

Co zachodzi w fazie G1?

Wzrost komórki, intensywny metabolizm oraz synteza potrzebnych substancji.

Co zachodzi w fazie S?

Replikacja DNA, czyli jego podwojenie.

Co zachodzi w fazie G2?

Wzrost komórki oraz przygotowanie do podziału.

Dlaczego DNA musi zostać zreplikowane przed podziałem komórki?

Aby komórki potomne mogły otrzymać odpowiednią kopię materiału genetycznego.

Czym jest kariotyp?

Kompletnym zestawem chromosomów charakterystycznym dla danego organizmu lub komórki, uwzględniającym ich liczbę i budowę.

Ile chromosomów ma prawidłowa somatyczna komórka człowieka?

46 chromosomów, czyli 23 pary.

Ile par autosomów występuje u człowieka?

22 pary autosomów.

Ile autosomów znajduje się w ludzkiej komórce somatycznej?

44 autosomy.

Czym są autosomy?

Chromosomami innymi niż chromosomy płci.

Ile chromosomów płci znajduje się w komórce somatycznej człowieka?

2 chromosomy płci, tworzące jedną parę.

Jaki kariotyp ma kobieta?

46,XX.

Jaki kariotyp ma mężczyzna?

46,XY.

Ile chromosomów ma ludzka gameta?

23 chromosomy: 22 autosomy + 1 chromosom płci.

Ile autosomów znajduje się w komórce jajowej?

22 autosomy.

Jaki chromosom płci zawsze znajduje się w komórce jajowej?

Chromosom X.

Jakie chromosomy płci może zawierać plemnik?

Chromosom X albo Y.

Dlaczego plemnik decyduje o chromosomalnej płci dziecka?

Ponieważ komórka jajowa zawsze przekazuje chromosom X, a plemnik może przekazać X albo Y.

Ile chromosomów ma zygota człowieka?

46 chromosomów — 23 pochodzą od matki i 23 od ojca.

Co oznacza symbol n?

Oznacza jeden zestaw chromosomów; u człowieka n = 23.

Co oznacza symbol 2n?

Oznacza dwa zestawy chromosomów; u człowieka 2n = 46.

Czym jest komórka diploidalna?

Komórką posiadającą dwa zestawy chromosomów; u człowieka 46 chromosomów.

Czym jest komórka haploidalna?

Komórką posiadającą jeden zestaw chromosomów; u człowieka 23 chromosomy.

Czym są chromosomy homologiczne?

Chromosomami tworzącymi parę — jeden pochodzi od matki, drugi od ojca — i zawierającymi te same geny w odpowiadających sobie miejscach.

Czy chromosomy homologiczne muszą być identyczne?

Nie. Zawierają te same geny, ale mogą zawierać różne wersje tych genów.

Czy chromosomy X i Y są homologiczne?

Nie są w pełni homologiczne. Mają pewne wspólne obszary, ale znacznie różnią się budową i zawartością genów.

Czy chromosomy X u kobiety są homologiczne?

Tak. Dwa chromosomy X tworzą parę chromosomów homologicznych.

Czy 46 chromosomów zawsze oznacza prawidłowy kariotyp?

Nie. Przy ocenie kariotypu bierze się pod uwagę nie tylko liczbę chromosomów, ale również ich budowę.

Co dzieje się podczas zapłodnienia z liczbą chromosomów?

Łączą się dwie gamety: 23 chromosomy od matki + 23 chromosomy od ojca = 46 chromosomów w zygocie.