1/31
XX. yüzyıl başlarındaki Osmanlı Devleti, Atatürk'ün hayatı, Trablusgarp ve Balkan Savaşları, I. Dünya Savaşı cepheleri, gizli antlaşmalar ve Mondros Ateşkes Antlaşması'na dair temel kavramları içeren çalışma kartları.
Kemal İsmi
Mustafa Kemal'e Selanik Askeri Rüştiyesi'nde okurken matematik öğretmeni Yüzbaşı Mustafa Efendi tarafından bilgi ve erdem bakımından olgunluk anlamına geldiği için verilen ad.
Vatan ve Hürriyet Cemiyeti
Mustafa Kemal'in 1905 yılında ilk görev yeri olan Şam V. Ordu'da kurduğu cemiyet.
Hareket Ordusu
1909 yılında 31 Mart İsyanı'nı bastırmak üzere Selanik'ten gelen ve Mustafa Kemal'in de içinde görev aldığı ordu.
Osmanlıcılık
Din, dil ve ırk farkı gözetmeksizin herkesi Osmanlı vatandaşı sayarak devleti dağılmaktan kurtarmayı amaçlayan düşünce akımı.
İslamcılık
Bütün Müslümanları halifenin (padişahın) çevresinde toplamayı amaçlayan fikir akımı.
Türkçülük
Osmanlı Devleti içinde yaşayan Türkleri bir bayrak altında toplamayı hedefleyen fikir akımı.
Batıcılık
Osmanlı'nın güçlenmesi için Batı'nın örnek alınması gerektiğini savunan fikir akımı.
31 Mart Olayı (1909)
II. Meşrutiyet'in ilanından sonra rejime karşı çıkarılan ilk isyan ve Mustafa Kemal'in tarih sahnesine çıktığı ilk olay.
Gazeteci Şerif
Mustafa Kemal'in Trablusgarp Savaşı'na katılmak amacıyla bölgeye giderken kimliğini gizlemek için kullandığı takma ad.
Tüccar Hamdi
Enver Bey'in Trablusgarp Savaşı'na gönüllü olarak giderken kimliğini gizlemek için kullandığı takma ad.
Uşi Antlaşması (1912)
Trablusgarp ve Bingazi'nin İtalya'ya bırakıldığı, Osmanlı'nın Kuzey Afrika'daki varlığını sona erdiren ve 12 Ada'nın geçici olarak İtalya'ya verildiği antlaşma.
Bâb-ı Âli Baskını
I. Balkan Savaşı'ndaki yenilgiden hükümeti sorumlu tutan İttihat ve Terakki'nin hükümete darbe yaparak ülke yönetimine tamamen hâkim olduğu baskın.
Hamidiye Kahramanı
Balkan Savaşları sırasında gösterdiği başarılardan ve Yunan gemilerini batırmasından dolayı Rauf Orbay'a verilen unvan.
Edirne Fatihi
II. Balkan Savaşı sırasında Edirne'yi Bulgarlardan geri alması dolayısıyla Enver Paşa'ya verilen unvan.
Arnavutluk
I. Balkan Savaşı sürecinde Osmanlı ile kara bağlantısı kalmadığı için bağımsızlığını ilan eden ve Balkanlarda Osmanlı'dan ayrılan son devlet.
Gavrilo Princip
Avusturya-Macaristan veliahdı Ferdinand'ı Saraybosna gezisi sırasında öldürerek I. Dünya Savaşı'nın fiilen başlamasına neden olan Sırp milliyetçisi.
Yavuz ve Midilli
İngiliz donanmasından kaçıp Osmanlı'ya sığınan (eski adlarıyla Goben ve Breslav), Karadeniz'e açılarak Rus limanlarını bombalamalarıyla Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'na fiilen girmesine yol açan iki Alman gemisi.
Taarruz Cepheleri
I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı Devleti tarafından açılan ve toprak kazanma amacı güden cepheler (Kafkas ve Kanal).
Savunma Cepheleri
I. Dünya Savaşı'nda İtilaf Devletleri tarafından açılan ve Osmanlı Devleti'nin kendi topraklarını korumak amacıyla mücadele ettiği cepheler (Çanakkale, Irak, Hicaz-Yemen, Suriye-Filistin).
Yardım Cepheleri
Osmanlı Devleti'nin sınırı olmadığı halde müttefiklerine yardım amacıyla asker gönderdiği cepheler (Galiçya, Makedonya, Romanya).
Brest-Litowsk Antlaşması
1917 Bolşevik İhtilali sonrası savaştan çekilen Sovyet Rusya ile imzalanan ve Kars, Ardahan ile Batum'un (Elviye-i Selase) Osmanlı'ya geri verildiği antlaşma.
Sevk ve İskân (Tehcir) Kanunu
1915 yılında düşmanla iş birliği yapan ve katliamlar gerçekleştiren Ermenilerin Osmanlı yönetimi tarafından Suriye ve Lübnan'a zorunlu göçe tabi tutulmasını sağlayan kanun.
Kafkas İslam Ordusu
Bolşevik Devrimi sonrası Rusların Kafkasya'dan çekilip silahlarını Ermenilere bırakması üzerine Azeri Türklerinin talebiyle Nuri (Killigil) Paşa öncülüğünde kurulan ve Bakü'yü kurtaran ordu.
18 Mart Kahramanı
Çanakkale Boğazı savunmasından sorumlu olan ve deniz savaşındaki başarıları dolayısıyla unvan alan Tuğgeneral Cevat Çobanlı.
Kut'ül Amare
Irak Cephesi'nde Halil Kut Paşa komutasındaki Osmanlı ordusunun General Towshend dâhil yaklaşık 14.000 İngiliz askerini esir aldığı muharebe alanı.
Çöl Kaplanı
Hicaz-Yemen Cephesi'nde Medine Müdafaası sırasında tüm imkânsızlıklara rağmen Medine'yi başarıyla savunan Fahrettin Paşa'nın lakabı.
Sykes-Picot Antlaşması
I. Dünya Savaşı sırasında İngiltere ile Fransa arasında imzalanarak Orta Doğu petrol bölgelerinin paylaşıldığı gizli antlaşma.
Monreo Doktrini
ABD'nin Avrupa işlerine karışmama ve dış politikada benimsediği yalnızlık siyaseti.
Mondros 7. Madde
İtilaf Devletleri'nin güvenliklerini tehlikede gördükleri herhangi bir stratejik bölgeyi işgal edebileceklerini belirten ve Anadolu işgallerine hukuki zemin hazırlayan madde.
Mondros 24. Madde
Vilayet-i Sitte'de (Sivas, Erzurum, Van, Bitlis, Elazığ, Diyarbakır) bir karışıklık çıkması halinde İtilaf Devletleri'ne işgal hakkı tanıyan ve doğuda bir Ermeni Devleti kurulmasını hedefleyen madde.
Kara Mehmet Çavuş
Mondros Ateşkes Antlaşması'ndan sonra işgallere karşı ilk silahlı direnişi Hatay Dörtyol'da Fransızlara karşı başlatan kişi.
Kuva-yı Milliye
Mondros Ateşkes Antlaşması sonrası Anadolu'nun işgaline karşı Türk halkının kurduğu silahlı direniş teşkilatı.