Biologie - menslike impak op die omgewing

Die atmosfeer en klimaatsverandering

Noem die weerkenmerke van die aarde se klimaat

Reenval

Temperatuur

Lugdruk

klimaatsverandering

Klimaatsverandering is enige verandering aan die bestaande klimaatspatroon wat honderde jare lank duur

Aardverwarming

Die huidige , vinnige styging in globale temperatuur

Kweekhuiseffek

Dit is die effek wat verkry word as die stralingsenergie van die son deur die glaspanele van n kweekhuis beweeg , die energie word vasgevang en die hitte binne gehou

Kweekhuis gasse in die atmosfeer tree op as glaspanele van n kweekhuis , wat verhoed dat hitte ontsnap

Oorsake van klimaatsverandering

Natuurlike oorsake

Menslike oorsake

Natuurlike oorsake van klimaatsverandering

1. Aardgas

- aardgas het oor miljoene jare geskuif

2. Aarde se wentelbaan om die son

- a.g.v die verandering is die aarde soms nader of verder aan die Son

3. Hoeveelheid energie wat Son uitstraal

- verander in intensiteit , was oorsaak van ystydperk

4. Seestrome

- versprei hitte om aarde , veranderings kan temperatuur beienvloed

5. Vulkaanuitbarsting

- gas en stof in atmosfeer blokkeer sonlig

6. Kweekhuis gasse

- absorbeer hitte- energie en veroorsaak dat temperatuur styg

Kweekhuiseffek

1. Kortgolfstraling van Son

- UV strale en kortgolfhitte - energie

2. Pad van kortgolfstraling

- deel word teruggekaats na ruimte

- deel dring atmosfeer binne en verwarm lug , land- en wateroppervlaktes

3. Warm land- en wateroppervlaktes stel hitte energie vry as langgolf straling in atmosfeer

4. Kweekhuis gasse absorbeer langgolf hitte energie

5. Langgolf hitte energie weer oor gedra na land en water = oppervlaktes word warmer

6. Deel van lang golf hitte energie ontsnap in ruimte

Menslike oorsake van klimaatsverandering

Kweekhuisgasuitlaatings

Ontbossing

Noem 2 groot ontwikkelings in die mens se geskiedenis wat n styging in kweekhuisgasuitlaatings veroorsaak het

Die industriële revolusie

- ontwikkeling van enjins en masjiene wat fossielbrandstowwe gebruik

Die groen revolusie

- 1950 , ontwikkeling van boerderypraktyke wat plaasmasjiene en chemiese misstof / plaag doders gebruik

Kweekhuis gasse vrygestel:

- plaasmasjiene = CO2 in atmosfeer vry

- mis stowwe = N2O ( distikstofoksied ) in atmosfeer vry

- plaas diere ( beeste , skape ) = CH4 ( metaan ) in atmosfeer vry

Ontbossing se rol in klimaatsveranderin

Woude is koolstofputte

- absorbeer groot hoeveelhede CO2 uit atmosfeer

Bome word afgekap vir :

- brandstof en timmerhout

- landboudoeleindes

Noem voorbeelde van kweekhuisgasse

Waterdamp ( H2O )

CO2

Metaan ( CH4)

Oppervlak osoon ( O3)

Distikstofmonoksied ( N2O )

Noem gevolge van klimaatsverandering

Meer uiterste weerstoestande bv. vloede , droogtes , hittegolwe , tornado's

Stygende seevlakke a.g.v gletsers wat smelt

Ekosisteme verander a.g.v stygende temperature ( 20 tot 30% van spesies gaan uitsterf )

Verwoestyning ( gebied word so droog dat dit in woestyn verander )

Landbou verander bv. gewasse gekweek in gebiede wat voorheen te koud was

Gevolge van klimaatsverandering in SA

Westelike en suid- westelike dele van land ( winter reenval streek ) = warmer en droeer

Oostelike deel ( somer reenval streek ) = warmer en natter

Hoe kan kweekhuisgasse verminder word

Verander na hernubare vorms van energie

- sonkrag , wind krag , hidrokrag

Bespaar elektrisiteit

- minder fossielbrandstowwe word verbrand

Herwin afval

- minder kweekhuisgasse word vrygestel om iets uit nuwe materiaal te maak

Gebruik openbare vervoer

- minder karre op die pad , minder kweekhuisgasse van uitlaat stelsels

Gebruik skoon tegnologie

- bv. chemiese skuurders om CO2 uit uitlaatstelsels te verwyder

Wat is jou koolstofvoetspoor

Dit is die som van alle CO2 - vrystellings a.g.v jou aktiwiteite , in n gegewe tydsduur bv. n jaar

Moontlike aksies om osoonvermindering te beperk

Verminder gebruik van CFK - bevattende produkte

Pas strenger wetgewing toe om die vrystelling van OUS'e ( osoonuitputtingstowwe) te beperk

Verskillende lande wat saamwerk

Die ontwikkeling van alternatiewe chemikaliee en tegnologie wat CFK 's en OUS'e vervang

Hoe word koolstofputte vermeerder

Beskerm bestaande woude en bome

Plant bome

Wat is die oplossings vir Klimaatsverandering

1. Verminder kweekhuisgasse

2. Vermeerder koolstofputte

3. Globale ooreenkomste en samenwerking is nodig - al die lande moet saamwerk

4. Verminder koolstofvoetspoor

Verduidelik wat osoonuitputtingstowwe is en hoe dit osoon uitput

Gasse wat chloor bevat .

Chloorfluoorkoolstowwe ( CFK's)

- gekry in verkoeling stelsels van yskaste, lugreelaars en spuitjies van aerosol kannetjies

Gasse wat broom bevat

- halon en metielbromied

halon in brandblussers

metielbromied as plaagdoder

CFK's is verantwoordelik vir meer as 80 % van die totale stratosferiese osoonvermindering

Watter voordeel hou die natuurlike kweekhuiseffek vir lewe op aarde in

Die aarde word natuurlik so verwarm , sodat lewe op aarde moontlik is , anders sou die aarde se temperatuur -18 grade Celsius wees

Verduidelik die verband tussen die kweekhuiseffek en aardverwarming

Die kweekhuiseffek verhoed dat hitte-energie deur die atmosfeer na die ruimte ontsnap. Die hitte word deur kweekhuis gasse vasgevang en verhit die aarde

Verduidelik hoekom verhoogde CO2 vlakke n bedreiging vir lewe op aarde inhou

Dit lei tot n verhoogde kweekhuiseffek en dus verhoogde aardverwarming , wat uiteindelik lewe op aarde onmoontlik maak

Watter menslike aktiwiteit dra die meeste by tot verhoogde CO2 - vrystellings

Verbranding van fossielbrandstowwe

Noem 3 hoofbronne van CO2 - vrystellings wat deur menslike aktiwiteite veroorsaak word

Elektrisiteit , vervoer , industriee

Noem 4 gevolge van ontbossing vir die ekosisteem

Aardverwarming

Vloede

Verlies aan biodiversiteit

Ontwrigting van waterskiklus