1/17
Mga talasalitaan at mahahalagang konseptong pangkasaysayan tungkol sa lokal na elitismo, dinastiyang politikal, diktadura ni Marcos, at karapatang pantao sa Pilipinas.
Teodoro Agoncillo at Renato Constantino
Mga makabayang historyador na nanguna sa pagtatampok ng hidwaan at ugnayan sa pagitan ng masa at elite bilang mahalagang puwersa sa kasaysayan ng Pilipinas.
Elite
Ang mayayamang iilan o indibidwal na sa tradisyonal na kasaysayan ay itinuturing na pangunahing aktor o tagapagpakilos sa mga pagbabago sa lipunan.
Masa
Ang malawak na sektor ng karaniwang mamamayan na ayon sa makabayang pananaw ay siyang tunay na lumilikha ng kasaysayan.
Lokal na Elitismo
Ang patuloy na pamamayagpag ng mga naghaharing uri o mayayamang angkan sa larangan ng politika, negosyo, at kultura matapos ang Ikalawang Digmaang Pandaigdig.
Dinastiyang Politikal
Kultura at sistema ng konsolidasyon ng kapangyarihan kung saan ang pamumuno sa pamahalaan tulad ng pagka-alkalde at konseho ay hawak at pinagpapasa-pasahan ng iisang angkan o pamilya.
Burukratang Kapitalismo
Sistema kung saan ang makinarya ng pamamahala at serbisyo publiko ay ginagawang malaking negosyo ng iilang pamilya upang magkamal ng kita at mapanatili ang kapangyarihan.
Dictare at Dicere
Mga salitang Latin na pinagmulan ng salitang diktador; nangangahulugang "madalas magsalita, magdeklara, magtakda" (dictare) at "magsalita o magpahayag" (dicere).
Diktador sa Kontekstong Romano
Pansamantalang awtoridad o pamumuno na itinakda para sa isang tiyak na sitwasyon na tumatagal lamang nang anim na buwan.
Diktadura sa Modernong Konteksto
Paghahari ng isang tao o maliit na grupo nang walang limitasyon ang kapangyarihan at kadalasan ay walang pahintulot mula sa kaniyang pinamumunuan.
Proklamasyon Bilang 1081
Dekretong nilagdaan ni Pangulong Ferdinand E. Marcos, Sr. noong 1972 na nagpatupad ng Batas Militar sa buong Pilipinas.
Rebolusyong EDSA ng 1986
Makasaysayang pagkilos at pagsasama-sama ng taumbayan na nagpatalsik sa pamumuno at diktadura ni Ferdinand E. Marcos, Sr.
Suspensiyon ng Writ of Habeas Corpus
Pagsuspinde sa karapatang legal laban sa di-makatarungang pagkakulong na nagbunga ng libo-libong pag-aresto sa mga kritiko at kalaban ng gobyerno noong panahon ng Batas Militar.
Masaker sa Escalante (1985)
Pangyayari noong 1985 sa Escalante, Negros Occidental kung saan pinagbabaril ng mga militar ang mga nagpoprotesta na ikinasawi ng humigit-kumulang 30 katao.
Kleptokrasya
Pamamahala na kakikitaan ng tahasang pandarambong at labis na pagkamal ng nakaw na yaman ng mga pinuno at kanilang mga kroni o kasosyo mula sa kaban ng bayan.
Universal Declaration of Human Rights (1948)
Internasyonal na dokumento na naglalarawan sa karapatang pantao bilang mga likas na karapatan ng lahat ng tao anoman ang kanilang lahi, kasarian, nasyonalidad, wika, o relihiyon.
Artikulo II, Seksiyon 11 ng Saligang Batas ng 1987
Probisyong nagsasaad na pinahahalagahan ng Estado ang dangal ng bawat tao at ginagarantiyahan ang ganap na paggalang sa mga karapatang pantao.
Commission on Human Rights (CHR)
Ahensiya ng pamahalaan na itinatag batay sa Saligang Batas ng 1987 upang magbantay, magsuri, at magtanggol sa mga karapatang pantao sa Pilipinas.
Parliyamentaryo at Armadong Pakikibaka
Ang dalawang pangunahing anyo ng pakikibaka ng mga Pilipino sa kasalukuyan upang igiit ang mga karapatan at matugunan ang ugat ng kahirapan sa bansa.