pathologie toets 1

preventie

voorkomen van de gevolgen van de ziekte

primaire preventie

het voorkomen van een ziekte (vaccinatie)

secundaire preventie

gericht op het tijdig opsporen van ziekten (het vroeg ontdekken van een ziekte)

tertiaire preventie

voorkomen dat de symptomen van een ziekte verergeren (leefstijl aanpassen)

acuut

plotseling begin van de ziekteverschijnselen (snel)

chronisch

langzaam en sluipend begin

exacerbaties

een ziekte of klacht word erger

r e m is sies

de klachten worden minder of verdwijnen tijdelijk

recidie ven

een ziekte of klacht komt terug nadat het beter ging

prognose

een voorspelling van hoe een ziekte verder zal verlopen

progressief

een ziekte wordt steeds erger of breidt zich steeds verder uit

inwendig/endogene

ziekteoorzaken afkomstig vanuit je lichaam

predispositie

een verhoogde kans om een ziekte te krijgen (bijv veel mensen in je familie hebben diabetes is er verhoogde kans dat jij het ook krijgt )

uitwendig/ exogene ziekteoorzaken

oorzaken van ziekten die van buiten het lichaam komen

mechanische oorzaken

letsel door bijv vallen of snijden

fysische oorzaken

ziekte of letsel door bijv hitte, kou of straling

chemische oorzaken

ziekte of schade door schadelijke stoffen

biologische oorzaken

ziekte door bijv bacterien, virussen of schimmels

allergische oorzaken

klachten door overgevoelige reactie op bijv pollen, huisstofmijt of bepaalde voedingsmiddelen

psychische oorzaken

klachten door bijv stress, angst of verdriet

sociale oorzaken

gezondheidsproblemen door bijv eenzaamheid, pesten of problemen thuis

anamnese

vragen stellen aan de patient over zijn klachten/ gezondheid

lichamelijk onderzoek

je hart luisteren, buik voelen of temperatuur meten

specifiek onderzoek

gericht onderzoek om een bepaalde ziekte op te sporen (bloedonderzoek, rontgenfoto)

observatie

bewuste, gerichte en nauwkeurige waarneming van de patient

subjectieve klachten

klachten die de patient zelf voelt of ervaart ( duizeligheid, hoofdpijn)

objectieve klachten

klachten die andere ook kunnen zien (een wond, zwelling bloeduitstorting)

diagnose

vaststellen welke ziekte of aandoening iemand heeft

diagnostiek

onderzoeken om te ontdekken welke ziekte iemand heeft

symptomen

klachten of tekens van een ziekte

complicaties

extra problemen die ontstaan door een ziekte of behandeling (een longonsteking krijgen na de griep)

restverschijnselen

klachten die blijven nadat je van een ziekte bent hersteld (vermoeidheid na corona)

curatief

gericht op het behandelen van een ziekte ( antibiotica om een infectie te behandelen)

palliatief

klachten verminderen en het leven aangenamer maken als genezen niet meer mogelijk is

symptomatisch

de klachten verminderen zonder oorzaak van de ziekte aan te pakken ( paracetamol nemen tegen hoofdpijn )

inspectie

iemand goed bekijken met je ogen (kleur huid, knobbels enz)

auscaltie

naar geluiden in het lichaam kijken met een stethoscoop (hart, longen, darmen)

percussie

op het lichaam tikken om te luisteren naar het geluid

palpatie

voelen met je handen om het lichaam te onderzoeken

toucheren

het uitvoeren van inwendig onderzoek

beeldvormende onderzoeken

met speciale apparatuur fotos maken van de binnenkant van het lichaam

functie onderzoek

onderzoeken of een orgaan goed werkt

laboratorium onderzoek

bloed, urine of ander lichaamsmateriaal onderzoeken

ontsteking

een reactie van je lichaam om iets te herstellen of te bestrijden

afweer

de verdediging van je lichaam tegen ziekteverwekkers

infectie

ziekteverwekkers komen je lichaam binnen en vermenigvuldigen zich

cutaan

verspreiding via de huid

aerogeen

verspreiding via de lucht

enteraal

verspreiding via je maag-darmkanaal

hermatogeen

verspreiding via de bloedbaan

genitaal

verspreiding via het geslachtsorgaan

infectieziekte

een ziekte die wordt veroorzaakt door ziekteverwekkers in je lichaam

port d’entree

de plek waar ziekteverwekkers je lichaam binnenkomen (via neus, mond, wondje)

incubatietijd

de tijd tussen besmet raken en de eerste ziekteverschijnselen

weerstand

hoe goed je lichaam zich verdedigt tegen ziektes

primaire infectie

de eerste infectie met een ziekteverwekker

secundaire infectie

de tweede infectie die ontstaat nadat je al een andere infectie hebt gehad

kruisinfectie

een infectie die van de ene persoon naar de ander wordt overgebracht

epidemie

veel mensen worden ziek in een bepaald gebied

pandemie

de ziekte verspreid zich over de hele wereld

hypothermie

onderkoeling

hyperthermie

oververhitting