🧪🌱 Biochemia - 🧩💚 Witamina C

Computer-friendly

• 🍬 Budowa będąca pochodną heksoz, przypominająca strukturą cząsteczkę glukozy ;

• 🗝 Ścisły związek ze szlakiem metabolicznym kwasów uronowych ;

• 🐵 Brak syntezy u ludzi, małp i świnek morskich z powodu niedoboru oksydazy L-gulonolaktonowej.

🧬🧪 Jakie są podstawowe cechy budowy i pochodzenia witaminy C u człowieka? [3]

• ♻ Działanie jako silny czynnik redukujący w odwracalnym układzie z kwasem dehydroaskorbinowym ;

• 💎 Oddawanie dwóch atomów wodoru w procesach utleniania ;

• ⏱ Funkcja kofaktora dla hydroksylaz, utrzymująca jony metali w centrach aktywnych na odpowiednim stopniu utlenienia.

🔄⚡ Na czym polega funkcja witaminy C jako układu redoks i kofaktora enzymatycznego? [3]

🏰🧱 Wpływ kwasu askorbinowego na tkankę łączną:

1. ⚒🛠 Procesy hydroksylacji:

• 🪜 Hydroksylacja reszt proliny oraz lizyny w łańcuchach prokolagenu ;

• 🔗 Umożliwienie tworzenia stabilnych struktur potrójnej helisy we włóknach kolagenowych;

2. 🧲⚙ Działanie kofaktora:

• 🔩 Utrzymywanie żelaza w hydroksylazie prolylowej na stopniu utlenienia Fe²⁺.

🏗🦴 Rola witaminy C w biosyntezie kolagenu

(Wyjaśnij mechanizm działania na poziomie enzymatycznym i strukturalnym) [5]

• 🏮 Udział w syntezie katecholamin poprzez wspomaganie przekształcania dopaminy w noradrenalinę ;

• ⛓ Ułatwianie wchłaniania żelaza niehemowego poprzez redukcję jonów Fe³⁺ do Fe²⁺ ;

• 💊 Udział w hydroksylacji cholesterolu do kwasów żółciowych oraz syntezie hormonów kory nadnerczy ;

• 🛡 Neutralizacja wolnych rodników i regeneracja zredukowanej formy witaminy E.

🧠🩸 Wymień metaboliczne funkcje witaminy C niezwiązane z kolagenem [4]

🏴‍☠⛲ Objawy szkorbutu i defektów tkanki łącznej:

1. 👄🪥 Zmiany w obrębie jamy ustnej i naczyń:

• 💧 Krwawienie z dziąseł, wypadanie zębów oraz zwiększona kruchość naczyń włosowatych;

2. 🤕👣 Zaburzenia procesów naprawczych:

• 🚫 Upośledzenie gojenia ran wynikające z braku stabilnego kolagenu i bliznowacenia.

🦷🩹 Jakie są skutki kliniczne niedoboru witaminy C?

(Uwzględnij objawy tkankowe i procesy naprawcze) [4]

• 🌬 Bardzo wysoka wrażliwość na tlen, wysoką temperaturę oraz jony miedzi i żelaza ;

• 🪁 Ocena zapasów tkankowych na podstawie oznaczania stężenia w osoczu lub w tzw. kożuszku leukocytarnym ;

• 🚽 Wydalanie nadmiaru z moczem w formie niezmienionej lub jako sprzyjający kamicy kwas szczawiowy.

📈📊 Opisz zasady diagnostyki i trwałość witaminy C [3]