Psychologia rozwojowa — Test 1 · 3/6 Modele rozwoju

Multidyscyplinarność a interdyscyplinarność

Multi: wspólny obszar, własne metody, wnioski integrowane na bieżąco. Inter: obszar podzielony, własne metody, wnioski osobne, scalane na końcu.

Haczyk: „wspólny obszar” a „wspólne metody”

To <font color="#C2185B"><b>dwa różne wymiary</b></font> — wspólny bywa <b>obszar</b>, metody pozostają własne w obu modelach. Mylenie tych osi to najczęstszy błąd w tym temacie.

Do jakiego modelu pracy zachęca prowadząca?

Do <font color="#188A68"><b>interdyscyplinarnego</b></font> — „trzymajcie się swojej dziedziny”, bo tylko wtedy każdy zna własne metody. <font color="#C2185B"><b>To rekomendacja praktyczna, nie sąd o tym, który model jest „lepszy”</b></font>.

Rycina 1.6 — cztery osie różnicy (multi vs inter)

Cztery punkty różnicy: <font color="#1565C0"><b>sposób łączenia wiedzy z dziedzin</b></font> · <font color="#1565C0"><b>charakter wniosków</b></font> · <font color="#1565C0"><b>rola metody</b></font> · <font color="#1565C0"><b>moment scalania</b></font> (druk 30–31).

Pięć zadań podstawowych psychologii rozwoju

opis prawidłowości · poszukiwanie wzorów · opis mechanizmów · powiązanie obszarów · sposoby opisu i wyjaśniania (s. druku 34 — możliwie dosłownie).

Cztery pytania zadań specyficznych

obszar sensytywny · czynniki inicjujące · czynniki sprzyjające i zakłócające · czynnik sine qua non. Haczyk: nie mylić z 5 zadaniami podstawowymi.

Dwie wersje zadań psychologii — jak odpowiadać?

Materiał ma <b>skrót z wykładu</b> i <b>pełną wersję z podręcznika</b> — podaj obie i zaznacz, że się różnią. <font color="#C2185B"><b>Haczyk: wybrać jedną jako „jedyną słuszną”</b></font>.

Badania podstawowe a stosowane — kryteria

Podstawowe: typowość, oderwanie od kontekstu, duża generalizacja, kamienie milowe. Stosowane: konkretne zjawiska, osadzenie w kontekście, mniejsza generalizacja, programy pomocy.

Które typy teorii są podstawowe, a które stosowane?

model rzeczywistości i dedukcyjna → podstawowe; funkcjonalna i indukcyjna → stosowane.

Tabela 1.2 (modele) — układ i zawartość

4 kolumny × 3 wiersze: Cel | Pytania | Odpowiedzi | Przykłady (druk 28–30).

Trzy modele zmiany rozwojowej (ramka 3.2)

liniowy (przyrost) · stadialny (etapy, dojrzewanie) · cykliczno-fazowy (transformacja).

Model cykliczno-fazowy — jaki cykl?

progres → plateau → regres → kryzys — i od nowa, na wyższym poziomie.

Czego w materiałach NIE MA (modele)?

Nie ma modeli mechanistyczny / organizmiczny / kontekstualny, modelu ekologicznego Bronfenbrennera, transakcyjnego ani life-span Baltesa — nie dopisywać ich do odpowiedzi.

Rozbieżność A10 — o co chodzi?

Pytanie o <b>multi- vs interdyscyplinarność</b> ma w materiale <font color="#C2185B"><b>3 wersje odpowiedzi</b></font> — rozbieżność nierozstrzygnięta. Na teście wybierz wersję i uzasadnij wybór.