1/45
Zestaw fiszek słownikowych obejmujący kluczowe pojęcia, rodzaje tkanek, komórki i ich lokalizację na podstawie materiałów powtórkowych do kolokwium z histologii.
Nabłonek jednowarstwowy płaski
Jedna warstwa spłaszczonych komórek pełniąca funkcje dyfuzji i filtracji; występuje m.in. w pęcherzykach płucnych, śródbłonku naczyń oraz torebce Bowmana.
Nabłonek jednowarstwowy sześcienny
Nabłonek złożony z komórek o podobnej wysokości i szerokości, odpowiadający za wchłanianie i wydzielanie; występuje w kanalikach nerkowych i pęcherzykach tarczycy.
Nabłonek jednowarstwowy walcowaty
Nabłonek z wysokich komórek pełniący funkcje wchłaniania i wydzielania (może posiadać mikrokosmki i komórki kubkowe); występuje w żołądku, jelicie cienkim i grubym.
Nabłonek wielorzędowy (rzekomowielowarstwowy)
Nabłonek, w którym jądra komórkowe leżą na różnych wysokościach, ale wszystkie komórki dotykają błony podstawnej (często z rzęskami); występuje w tchawicy, większych oskrzelach i jamie nosowej.
Nabłonek wielowarstwowy płaski rogowaciejący
Wielowarstwowy nabłonek, którego powierzchnię pokrywa warstwa rogowa; buduje naskórek skóry.
Nabłonek wielowarstwowy płaski nierogowaciejący
Wielowarstwowy nabłonek o wilgotnej powierzchni pozbawionej warstwy rogowej; występuje w jamie ustnej, przełyku i pochwie.
Nabłonek przejściowy (urotelium)
Nabłonek zmieniający kształt przy rozciąganiu i chroniący przed moczem; występuje w pęcherzu moczowym, moczowodach i miedniczkach nerkowych.
Wydzielanie merokrynowe
Sposób wydzielania gruczołowego zachodzący bez utraty części komórki.
Wydzielanie apokrynowe
Sposób wydzielania gruczołowego, podczas którego odrywa się część szczytowa komórki.
Wydzielanie holokrynowe
Sposób wydzielania, w którym cała komórka rozpada się i staje się wydzieliną.
Tkanka łączna wiotka
Tkanka łączna właściwa o dużej ilości substancji podstawowej, zawierająca fibroblasty oraz włókna kolagenowe i sprężyste; występuje pod nabłonkami, wokół naczyń i nerwów oraz między narządami.
Tkanka łączna zbita regularna
Tkanka łączna z równolegle i gęsto ułożonymi włóknami kolagenowymi, odporna na rozciąganie w jednym kierunku; buduje ścięgna i część więzadeł.
Tkanka łączna zbita nieregularna
Tkanka łączna, której włókna kolagenowe biegną w różnych kierunkach; buduje skórę właściwą i torebki narządów.
Tkanka łączna siateczkowa
Tkanka tworząca delikatną sieć włókien siateczkowych, stanowiąca rusztowanie dla komórek; występuje w węzłach chłonnych, śledzionie i szpiku kostnym.
Tkanka tłuszczowa
Tkanka łączna właściwa złożona z adipocytów magazynujących tłuszcz; pełni funkcję izolacji, ochrony i zapasu energii (występuje pod skórą, wokół nerek i narządów; postać brunatna m.in. u noworodków).
Chondron
Jednostka strukturalno-czynnościowa chrząstki, obejmująca chondrocyt lub grupę chondrocytów wraz z otaczającą je macierzą okołokomórkową.
Chondroblast
Młoda komórka tkanki chrzęstnej, która wytwarza macierz chrząstki.
Chondrocyt
Dojrzała komórka tkanki chrzęstnej, leżąca w jamce chrzęstnej.
Chrząstka szklista
Rodzaj chrząstki charakteryzujący się gładką, pozornie jednorodną macierzą; występuje na powierzchniach stawowych, w tchawicy, oskrzelach, chrząstkach żeber i nosie.
Chrząstka sprężysta
Rodzaj chrząstki o dużej elastyczności z licznymi włóknami sprężystymi; występuje w małżowinie usznej i nagłośni.
Chrząstka włóknista
Rodzaj chrząstki z grubymi pęczkami kolagenu, odznaczający się dużą odpornością na ucisk i rozciąganie; występuje w krążkach międzykręgowych, spojeniu łonowym i łąkotkach.
Osteon
Podstawowa jednostka strukturalna tkanki kostnej zbitej, składająca się z blaszek kostnych ułożonych koncentrycznie wokół kanału Haversa.
Osteoblast
Komórka tworząca kość poprzez wytwarzanie składników macierzy kostnej.
Osteocyt
Dojrzała komórka tkanki kostnej leżąca w jamce kostnej; odpowiada za utrzymanie tkanki kostnej.
Osteoklast
Komórka, która resorbuje, czyli rozkłada tkankę kostną.
Osocze
Płynny składnik krwi stanowiący około 55% jej objętości; zawiera głównie wodę, białka (albuminy, globuliny, fibrynogen), elektrolity, składniki odżywcze, hormony i produkty przemiany materii.
Erytrocyty
Czerwone krwinki u człowieka pozbawione jądra, o kształcie dwuwklęsłego dysku; odpowiadają za transport tlenu i części dwutlenku węgla.
Trombocyty
Małe fragmenty komórek bez jądra, biorące udział w krzepnięciu krwi.
Neutrofil
Granulocyt z jądrem zwykle 3–5-płatowym, który fagocytuje bakterie i jest ważny w ostrym zapaleniu.
Eozynofil
Granulocyt o zwykle dwupłatowym jądrze i dużych ziarnistościach; odpowiada za zwalczanie pasożytów i bierze udział w alergii.
Bazofil
Granulocyt o ciemnych ziarnistościach często zasłaniających jądro; uwalnia histaminę i heparynę, uczestnicząc w alergii i zapaleniu.
Limfocyt
Agranulocyt z dużym, okrągłym jądrem i wąskim rąbkiem cytoplazmy; odpowiada za odporność swoistą (limfocyty B i T).
Monocyt
Duża komórka z nerkowatym jądrem należąca do agranulocytów; przekształca się w makrofag i prowadzi fagocytozę.
Tkanka mięśniowa poprzecznie prążkowana szkieletowa
Tkanka zbudowana z długich, cylindrycznych włókien z wyraźnym prążkowaniem i licznymi jądrami na obwodzie; jej skurcz jest zależny od woli.
Tkanka mięśniowa poprzecznie prążkowana serca
Tkanka zbudowana z rozgałęzionych komórek z 1–2 jądrami ułożonymi centralnie, posiadająca prążkowanie i wstawki; jej skurcz jest niezależny od woli.
Tkanka mięśniowa gładka
Tkanka złożona z wrzecionowatych komórek z jednym centralnym jądrem, pozbawiona prążkowania; jej skurcz jest niezależny od woli.
Wstawki
Połączenia między komórkami mięśnia sercowego umożliwiające ich skoordynowaną pracę.
Perikarion
Ciało komórki nerwowej zawierające jądro i organella, odpowiadające za metabolizm neuronu.
Przewężenia Ranviera
Przerwy w osłonce mielinowej aksonu, które umożliwiają skokowe przewodzenie impulsów.
Astrocyty
Komórki glejowe, które wspierają i odżywiają neurony oraz uczestniczą w tworzeniu bariery krew–mózg.
Oligodendrocyty
Komórki glejowe tworzące osłonki mielinowe w ośrodkowym układzie nerwowym (OUN).
Komórki Schwanna
Komórki glejowe odpowiedzialne za tworzenie osłonek mielinowych w obwodowym układzie nerwowym.
Mikroglej
Komórki glejowe pełniące funkcję obronną poprzez fagocytozę.
Ependymocyty
Komórki glejowe wyściełające komory mózgu oraz kanał centralny rdzenia kręgowego.
Istota szara
Część tkanki nerwowej zbudowana głównie z ciał neuronów, dendrytów i synaps.
Istota biała
Część tkanki nerwowej zbudowana głównie z włókien nerwowych, w większości pokrytych mieliną.