Reaktivlik

Reaktivlik

Orqanizmin adi və xəstəliktörədici qıcıqlarahər bir konkret şərairət üçün müvafiq şəkildə cavab vernək qabiliyyətidir

Reaktivliyin növləri

Növ

Qrup

Fərdi

Bioloji reaktivlik (növ)

Növə aid olan bütün fərdlər üçün səciyyəvi olan və irsi antomo-fizioloji xüsusiyyətlərlə təmin olunan, növün bütövlüyünün saxlanmasına xidmət edən

Növ reaktivliyinə aiddir

Taksis

İnstinkt

Anabioz

Qış yuxusu

Miqrasiya

İtin tetanusa yoluxmaması

Siçan difteriyaya yoluxmaması

Qrup reaktivliyi

Yaşa, cinsə, ali sinir fəaliyyətinə, qan qruplarına görə qiymətləndirilir.

Qrup reaktivliyi example

Bittner virusu dişi siçanlarda süd vəzi xərçəngi. Erkeklərdə axtalama+estrogen yeritmə, Kişilərdə podoqra, mədə on iki barmaq bağırsaq xorası, mədəaltı vəzin xərçəngi, koronaroskleroz, qadınlarda revmatid artrid, öddaşı, miksödem, hipertiroz.

Fərdi reakt

Hər bir orqanizmin genotipindən və ona həyatı boyu təsir edən xarici mühit amillərində asılı olara formalaşır

Fərdi reaktivlik növləri

Fizioloji

Patoloji

Patoloji fərdi reaktivlik

Hiperergiya

Anergiya (hipergiya)

Dizergiya

Hiperergiya

Adi və ya patogen qıcıqlandırıcı təsirinə qarşı orqanizmin himoestazının pozulması ilə nəyicələnən yüksəlmiş cavab reaskiyası

Anergiya (hiperergiya)

Adi və ya patogen qıcıqlandırıcıların təsirən qarşı orqanizmim cavabvermə qabiliyyətinin azalması və ya seçici olaraq olmaması.

+hipergiya

Müdafiə mexanizmlərinin inkişafı ilə əlaqəli.

Antimikrob immunitet

-hipergiya

Orqanizmin reaktivliyini təmin edən mexanizmlərin zəifləməsi və ya tükənməsi.

Dizergiya

Dizergiya qeyri adi keyfiyyətcə dəyişmiş, təhrif olunmuş

Spesifik reaktivlik

Antigenlırə anticisim yaratmaqla spesifik cavab reaksiyası ilə cavab vermə. immunitet allergiya autoimmun xətəliklər

Qeyri-spesifik reaktivlik

Xarici çühitin təsirləri yatanan və immun cavabla əlaqəsiz dəyişikliklər.

Dəri və selikli qişaların keçiriciliyindən bakterisid substansiyalardan, faqositlərin sayından fəallığından, qan və toxumalarda fermentlərin aktivliyindən

Reaktivlik

Zədələyici amilin təsirinə qarşı orqanizmin müqavitidir

Reaktivliyin artmasl rezistentliyin

Artması. Temperatur artanda anticisim siztezi artır

Azalması. Antigen təbiətlilərə qarşı reaktivliyin artması allergiyalar zamanı bu maddələrə qarşı rezistentliyi zəifləyir.

Reaktivliyin azalması. Rezistenliyin…

Artması. Qış yuxusu zamanı reaktivlik azalır amma infeksiyalara qarşı rezistenlik artır

Azalır. Anticisim sintezinin azalması rezistenliyi azaldır

Rezistentliyin növləri

Passiv

Aktiv

Spesifik

Qeyri-spesifik

Passiv rezistenlik

Patologen amillərin təsirilə orqanizmin anatomik sturukturkları və fizioloji mexanizmləri öz xüsusiyyətlərini dəyişmir.

Aktiv rezistentlik

Müəyyən reaksiyaların işə düşməsi ilə təmin olunur.

Anticisim hasilatı, faqositozun fəallaşması, fiziki yükə qarşı ürək vurğularının tezliyinin və gücünün artması

Spesifik rezistentlik

Yalnız müəyyən bir patogen amilin təsirinə qarşı yönəlmiş olur

Konkret bir infeksiyaya qarşı orqanizmin dözümlülüyü (immunitet)

Qeyri-spesifik rezistentlik

Etioloji amilin növündən asılı olmayan rezistentlik.

Bioloji baryerlər, bədən temperaturu, komplement, lizosi, C-reaktiv zülal, mühitin pHı faqositlər

Biloji beryerlərin növləri

Daxili

Dəri və selikli qişalar

Xarici

Baryer orqanlar qaraciyər limfa vəziləri

İxtisaslaşmış

Hematoensefalik, hematotestikulyar, hematooftalmik, hematotiroid, hematokoxlear

İxtisaslaşmamış

Kapilyar divarı

Komplement sistemi

Qan serumu zülallarından ibarətdir. Altivləşmiş komplement balteriyaların mümbranınln zədələməklə onları məhv edir.

Klassik yol( anticisimdənasılı)

Antigen anticisim kompleksi əmələ gəlir

Alternativ yol

Bakteriya divarının lipopolisaxaridləri komplement sistemu fəallaşdırır

Lektin yolu

Aktivləşmənin istənilən mərhələsi fəal proteazaların iştirakı ilə gedir

Aktivləşmınin aralıq əıavə məhsulları

C3b aralıq opsonin

C3a C5a əlavə leykositlərin xemotaksisini stimulə edir bazofil və tosqun hüc reseptorların aburləşərək onları stimulə edir