C3 - het vak & domeinspecifieke strategieën

Verschillende perspectieven en vragen (7) - Perspectiefgerichte benadering (Fred Janssen)

• Vergelijkend perspectief: Hoe kan het geclassificeerd worden?

• Causaal: Wat veroorzaakt het? Hoe komt het?

• Functioneel: Waar wordt het voor gebruikt? Waar dient het voor?

• Mechanistisch: Hoe werkt het?

• Ecologisch: Wat heeft het nodig uit de omgeving?

• Ontwikkeling: Hoe is het ontwikkeld?

• Evolutionair: Hoe is het geëvolueerd?

Unifying theme

een overkoepelende term voor een tak binnen de biologie

• f.e. evolutie, cellen, ecologie etc.

Didactische uitdagingen bij biologie

• constructie en volgorde is belangrijk: waar begin je?

• talig vak —> veel woorden uitleggen —> hoe vergemakkelijk je de terminologie

• lastig om af te bakenen, want veel loopt in elkaar over

Wat wordt er eigenlijk bedoeld met ‘samenhang’ in de biologie?

Zorgen dat leerlingen de onderlinge relaties en het grotere geheel leren zien

• Waar begin je

• Welke voorkennis heb je nodig

• ordenen leerstof

• organisatieniveaus: kijk naar het niveau van de kennis. Kunnen de leerlingen al switchen in dezelfde zin?

• Opdeling leerstof in hoofdstukken (leerstofvolgorde)

• Verschillende insteken die je kunt neme

Jojo-strategie

• leren om “heen en weer te denken” tussen de verschillende organisatieniveaus
  o   niveau naar beneden voor causale (oorzakelijke) verklaring

  o   niveau omhoog voor functionele verklaring

• bewust gebruik van het starten van een duidelijk organisatieniveau die al bekend is: bij scholieren van organismaalniveau. Afhankelijk van je tekst, ga je daarvanuit omhoog of omlaag met niveau

• Je daalt/stijgt geleidelijk op/af. Je slaat geen niveau over

• Herkennen en relateren van verschillende organisatieniveaus:

  o   horizontale coherentie: binnen een organisatieniveau

  o   verticale coherentie: tussen organisatieniveaus

Systeemdenken

Het houdt in dat biologische eenheden, structuren en processen niet als geïsoleerde feiten worden beschouwd, maar als dynamische systemen die opgebouwd zijn uit onderlinge wisselwerkingen en relaties op en tussen verschillende organisatieniveaus

Onderzoekend leren - IBL/IBSE

Inquiry-Based Learning (IBL) of Inquiry-Based Science Education (IBSE)

• leerlingen bouwen actief kennis op d.m.v. zelf vragen te stellen, te onderzoeken en naar antwoorden zoeken

• vorm van probleemgestuurd leren: starten vanuit een complexe vraag waar je gezamelijk een antwoord op gaat vinden

• gebaseerd op het constructivisme

• het draait meer om de lerende

  • docent begeleid ipv uitleggen

  • leerlingen onderzoeken een probleem en leren kritisch nadenken

Waarom hoor onderzoekend leren bij constructivisme

• leren wordt gezien als een actief proces van interactie met de omgeving

• hierbij wordt nieuwe info gekoppeld aan bestaande kennisstructuren

• In plaats van het passief memoriseren van feiten uit een boek, staat het aanleren van "hoe je moet leren", kritisch denken en het uitvoeren van wetenschappelijk onderzoek centraal

Niveaus van sturing (Typen IBL) - 3

1. Gestructureerd onderzoek (Structured Inquiry): De docent bepaalt zowel de onderzoeksvraag als de te volgen methode; de leerling voert het onderzoek uit en vindt de uitkomst.

2. Geleid onderzoek (Guided Inquiry): De docent introduceert de centrale onderzoeksvraag, maar de leerlingen ontwerpen zelf het onderzoeksplan en trekken hun eigen conclusies.

3. Open onderzoek (Open Inquiry): Leerlingen formuleren zelf hun onderzoeksvraag, ontwerpen het onderzoek en voeren het uit (volledige autonomie)

SSIBL - Socio-Scientific Issues Based Learning

• verbindt natuurwetenschappelijk onderzoek met de maatschappij

  • toepassen op reële, controversiële kwesties uit hun eigen leefwereld

• drie pijlers

• in het curriculum

• drie fases

De 3 pijlers van SSIBL

1. Socio-Scienitif Issues

• Actuele maatschappelijk-wetenschappelijke vraagstukken die voortkomen uit wetenschappelijke of technologische ontwikkelingen

• Deze vraagstukken kennen vaak geen eenduidig antwoord en bevatten een ethische, maatschappelijke of persoonlijke dimensie

2. Inquiry-based learning

• onderzoekend leren

• Leerlingen stellen vragen en doen onderzoek via natuurwetenschappelijke én sociaalwetenschappelijke methoden

3. Citizenship eductation

• Het stimuleren van actief en democratisch burgerschap door leerlingen te leren een doordachte mening te vormen, in dialoog te gaan met anderen en verantwoordelijkheid te nemen voor hun keuze

Drie fases van SSIBL

1. ASK: vragen oproepen vanuit controversiële vraagstukken die voortkomen uit wetenschappelijke of technologische ontwikkelingen en inzichten (SSI) à roept inhoudelijke motivatie op om het probleem te begrijpen

2. FIND OUT: middels wetenschappelijke en sociaalwetenschappelijke methode deze vraagstukken verkennen en op zoek naar mogelijke natwoorden (IBL) en de verschillende belangen en waarden te ontrafelen

3. ACT: En daarmee oplossingen aandragen of manieren bedenken om in te grijpen in het vraagstuk of dilemma, waardoor er verandering plaatsvind » daadwerkelijk uitvoeren van ee nacrie om verandering teweeg te brengen

Eigenlijke 7 fases van SSIBL