1/49
Zestaw pytań i odpowiedzi powtórzeniowych obejmujący systematykę, anatomię, fizjologię oraz przystosowania ewolucyjne gadów, ptaków i ssaków.
Jakie 4 rzędy wyróżnia się wśród współczesnych gadów?
Wyróżnia się żółwie, krokodyle, sfenodonty oraz łuskonośne.
Jakie są charakterystyczne cechy budowy zewnętrznej i szkieletu żółwi?
Ciało schowane w kostnym pancerzu, czaszka pozbawiona dołów skroniowych oraz brak zębów, które zastąpione są rogowymi listwami.
Jaka struktura umożliwia krokodylom wykonywanie wdechów i wydechów, gdy jamę gębową wypełnia woda lub pokarm?
Dobrze wykształcone podniebienie wtórne.
Czym charakteryzują się sfenodonty i jaki jest ich główny przedstawiciel?
Są to żywe skamieniałości i relikty będące endemitami występującymi wyłącznie w Nowej Zelandii; ich przedstawicielem jest Hatteria.
Jakie specyficzne cechy anatomiczne narządów zmysłów i oddechowych wykazują węże?
Posiadają tylko jedno płuco oraz nie mają błony bębenkowej, przez co odbierają głównie drgania podłoża.
Za pomocą ilu kłykci potylicznych czaszka gadów jest połączona z kręgosłupem?
Za pomocą 1 kłykcia potylicznego.
Jak nazywają się dwa pierwsze kręgi szyjne gadów i jaki rodzaj ruchów umożliwiają?
Są to atlas i obrotnik; umożliwiają one ruchy przeczące głowy.
Jaka cecha budowy żuchwy umożliwia gadom połykanie ofiar o znacznych rozmiarach?
Brak zrośnięcia między prawą a lewą częścią żuchwy.
Jakie struktury powstają ze silnie zrogowaciałego naskórka gadów?
Powstają łuski, tarczki, płytki rogowe, pazury oraz rogowe listwy (zastępujące zęby u żółwi).
Czym jest proces linienia u gadów?
Jest to proces okresowego zrzucania zrogowaciałego naskórka.
Jaką funkcję pełni język u węży i jaszczurek?
Zbiera z otoczenia cząsteczki zapachowe i przenosi je do narządu Jacobsona; pełni także funkcję narządu dotyku.
Czym różni się budowa żołądka krokodyli od żołądka pozostałych gadów?
Żołądek większości gadów jest jednokomorowy, natomiast u krokodyli jest dwukomorowy – w jednej z komór znajdują się połykane kamienie służące do rozcierania pokarmu.
Jak zbudowane jest serce większości gadów i czym różni się od niego serce krokodyli?
Serce większości gadów składa się z dwóch oddzielonych przedsionków i jednej komory z częściową przegrodą; u krokodyli przegroda w komorze jest całkowita.
Jak zbudowane są płuca gadów i w jaki sposób zachodzi ich wentylacja?
Płuca mają budowę gąbczastą, a wentylacja odbywa się dzięki ruchom klatki piersiowej zmieniającej swoją objętość.
Z ilu powiek składa się aparat ochronny oka u gadów?
Oko gadów zaopatrzone jest w 3 powieki: dolną, górną oraz migawkową.
Na czym polega akomodacja oka u gadów?
Polega na przesunięciu soczewki względem siatkówki oraz zmianie kształtu soczewki.
Do czego służą jamki policzkowe u niektórych węży (np. grzechotników)?
Zawierają termoreceptory pozwalające na precyzyjną lokalizację ofiary.
Jaki jest główny narząd wydalniczy gadów i jaka substancja jest przez nie wydalana na lądzie?
Narządem wydalniczym są zanercza, a wydalanym produktem jest kwas moczowy (w formie kryształów, co ogranicza utratę wody). Gady wodne wydalają amoniak.
Jakie funkcje pełnią owodnia oraz omocznia w jajach owodniowców?
Owodnia zapewnia zarodkowi środowisko wodne, a omocznia gromadzi produkty przemiany materii.
Jakie funkcje pełnią pęcherzyk żółtkowy oraz kosmówka w rozwoju zarodka gada?
Pęcherzyk żółtkowy zawiera żółtko dostarczające zarodkowi substancji odżywczych, natomiast kosmówka pośredniczy w wymianie gazowej.
Ile wynosi typowa temperatura ciała ptaków jako zwierząt stałocieplnych?
Wynosi około 38–44 stopni.
Jaki jedyny gruczoł występuje w skórze ptaków i jaka jest jego funkcja?
Gruczoł kuprowy; wytwarza wydzielinę natłuszczającą pióra i zabezpieczającą je przed zmoczeniem.
Na jakie dwie grupy dzielą się pióra ptaków i jakie pełnią funkcje?
Pióra konturowe (lotki i sterówki tworzą powierzchnie lotne, a pokrywowe zmniejszają opór powietrza) oraz pióra puchowe (stanowią warstwę termoizolacyjną).
Z jakich trzech głównych elementów składa się pióro ptaka?
Składa się z dudki (zagłębionej w skórze), stosiny (części osi nad powierzchnią skóry) oraz chorągiewki.
Jaką funkcję pełni grzebień kostny na mostku ptaków?
Stanowi miejsce przyczepu mięśni umożliwiających poruszanie skrzydłami.
Czym jest pygostyl u ptaków?
Jest to struktura powstała ze zrośnięcia kilku ostatnich kręgów odcinka ogonowego.
Dlaczego miednica ptaków jest otwarta od spodu?
Kości łonowe nie są zrośnięte, co umożliwia znoszenie dużych jaj otoczonych sztywną skorupką.
Czym charakteryzują się kości pneumatyczne ptaków?
Zawierają przestrzenie wypełnione powietrzem, co zmniejsza masę szkieletu i ułatwia lot.
Z jakich dwóch części składa się żołądek ptaków?
Z żołądka gruczołowego (enzymatyczny rozkład pokarmu) oraz żołądka mięśniowego (rozcieranie pokarmu przy udziale połykanych kamieni).
Jakie funkcje pełnią worki powietrzne u ptaków?
Wspomagają wentylację sztywnych płuc, pełnią rolę amortyzatorów chroniących narządy wewnętrzne oraz chłodzą organizm poprzez parowanie wody z ich powierzchni.
Na czym polega mechanizm podwójnego oddychania u ptaków?
Świeże powietrze przepływa przez płuca stale w jednym kierunku (od tyłu do przodu) zarówno podczas wdechu, jak i wydechu, co warunkuje stałą wymianę gazową.
Jak przemieszcza się powietrze w drogach oddechowych ptaka podczas wydechu?
Powietrze z worków tylnych przedostaje się do płuc, natomiast zużyte powietrze z worków przednich zostaje usunięte na zewnątrz.
Który łuk aorty jest zachowany w układzie krwionośnym ptaków?
Zachowany jest prawy łuk aorty.
Na czym polega podwójna akomodacja oka u ptaków?
Polega na jednoczesnej zmianie kształtu soczewki oraz zmianie krzywizny rogówki za pomocą mięśnia przy rogówce.
Jaką funkcję w jaju ptaka pełnią skrętki białkowe (chalazy)?
Utrzymują żółtko w stałym położeniu oraz służą do wymiany gazowej.
Czym różnią się gniazdowniki od zagniazdowników?
Gniazdowniki wylęgają się ślepe, głuche, nagie i wymagają opieki rodziców (np. wróbel, kruk), podczas gdy zagniazdowniki od razu widzą, słyszą, są opierzone i zdolne do samodzielnego poruszania się (np. kura, kaczka).
Jakie są główne cechy charakterystyczne ssaków?
Obecność włosów, karmienie młodych mlekiem, obecność sutków, obecność mięśnia przepony, heterodontyzm, małżowina uszna oraz 3 kosteczki słuchowe w uchu środkowym.
Jakie trzy kosteczki słuchowe znajdują się w uchu środkowym ssaków?
Młoteczek, kowadełko i strzemiączko.
Z jakich 5 odcinków składa się kręgosłup ssaków?
Z odcinka szyjnego, piersiowego, lędźwiowego, krzyżowego oraz ogonowego.
Jakie trzy podgromady wyróżnia się w obrębie ssaków?
Prassaki (stekowce), ssaki niższe (torbacze) oraz łożyskowce.
Jakie cechy odróżniają prassaki (stekowce) od innych ssaków?
Są jajorodne, nie posiadają sutków ani zębów, zachowały kloakę oraz kość kruczą w obręczy barkowej; mleko zlizują z sierści matki.
Jakie rodzaje gruczołów występują w skórze właściwej ssaków?
Gruczoły łojowe, gruczoły potowe, gruczoły mlekowe (przekształcone gruczoły potowe) oraz gruczoły zapachowe.
Jakie trzy typy włosów wyróżnia się w okrywie włosowej ssaków?
Włosy ościste (sierść – ochrona mechaniczna), włosy wełniste (futro – termoizolacja) oraz włosy czuciowe (wibrysy – narząd dotyku).
Na czym polega heterodontyzm u ssaków i jakie rodzaje zębów się wyróżnia?
Polega na zróżnicowaniu budowy zębów na: siekacze (odrywanie pokarmu), kły (chwytanie i zabijanie) oraz zęby przedtrzonowe i trzonowe (rozcieranie pokarmu).
Jak różni się budowa przewodu pokarmowego roślinożerców od przewodu pokarmowego mięsożerców u ssaków?
Roślinożercy mają znacznie dłuższe jelito, dobrze rozwinięte jelito ślepe z mikrobiomem trawiącym celulozę, a przeżuwacze wielokomorowy żołądek; mięsożercy mają prosty żołądek i krótsze jelito.
Jak zbudowane są płuca ssaków i jakie mięśnie biorą udział w ich wentylacji?
Płuca mają budowę pęcherzykowatą, a ich wentylacja zachodzi dzięki skoordynowanym ruchom mięśni klatki piersiowej oraz przepony.
Czym charakteryzują się dojrzałe erytrocyty ssaków i jakie to ma znaczenie?
Nie posiadają jądra komórkowego, co pozwala na transportowanie większej ilości tlenu do komórek ciała.
Który łuk aorty jest zachowany w krwioobiegu ssaków?
Zachowany jest lewy łuk aorty.
Z jakich podstawowych części składa się nefron ssaka i gdzie zachodzi filtracja kłębkowa?
Składa się z ciałka nerkowego (kłębuszek nerkowy i torebka kłębuszka) oraz kanalika nerkowego; filtracja zachodzi w kłębuszku nerkowym, dając mocz pierwotny.
Dlaczego małe ssaki charakteryzują się wyższym tempem metabolizmu niż duże ssaki?
Posiadają duży stosunek powierzchni ciała do objętości, co generuje znacznie szybsze straty ciepła i wymaga większych nakładów energii na termoregulację.