Gedragsherkenning bij de hond

Cursus gedragsherkenning

Wat zijn de STADIA VAN EEN HONDENLEVEN

1. Neonatale fase: van dag 1 tot dag 12/13
Doof & blind geboren

-  Gevoelig voor geuren en temperaturen

-  Zintuigelijke waarnemingen beperkt tot: tast – temperatuur – smaak – geur

-  Fase volledig gericht op groei

- Gedrag is op dit ogenblik reflexmatig

-  Comfortkit of Maintenance set (= comfortprikkels die zorgen voor een emotioneel evenwicht van de hond) bestaat uit: moeder – nestgenootjes – nestomgeving

-  Taak fokker: zorgen voor warme omgeving/hygiëne/rust, er worden op dit moment geen vreemde mensen toegelaten (moeder geeft feromonen af aan pups en stress bij de moeder wordt zo doorgegeven)

- tijdens de eerste 2 levensweken moet de fokker elke pup individueel elke dag ongeveer 15 minuten tegen zich aanhouden opdat de pups de algemene geur van mensen leren herkennen. Let op: dit mag enkel gebeuren door een mens waarin de moederhond vertrouwen heeft. Anders wordt de eventuele onrust vvan de moederhond door de pups waargenomen en geassocieerd met mensen.

-  Neonatale fase eindigt als ogen open gaan

2. Overgangsfase: van dag 12/13 tot dag 21

-  Oogjes open tussen 12de – 15de dag

-  Gehoorgang open op 19de dag

-  Pup wordt beweeglijker: 1ste stapjes en spel met nestgenoten

-  Alle indrukken worden opgedaan binnen het nest

3. Socialisatiefase: begin 4de levensweek tot ±6 maanden
• Primaire socialisatiefase (4 – 12de levensweek)

Belangrijke mentale ontwikkelingsfase:

- Pups zijn nieuwsgierig

-  Pups zijn leergierig

-  Tijdens de interactie met moeder en nestgenoten leren ze bijtrem, lichaamstaal, spel

-  fokker moet hier gebruik van maken door de pups stelselmatig nieuwe uitdagingen aan te bieden.

• Secundaire socialisatiefase (12de levensweek - ±6 mnd.)

-  In deze fase kunnen nieuwe prikkels voor angst zorgen

- nieuwsgierigheid maakt plaats voor de neiging to vluchten

- het herstelvermogen van de pup is laag

- traumatische ervaringen laten een diepe indruk na

-  Socialiseren moet gebeuren door gedoseerd nieuwe dingen te ontdekken en rust om prikkels in de rugzak te steken.

4. Puberteit: vanaf ±6 mnd. tot …

-  Seksuele rijping vindt plaats. De hormonen beïnvloeden het gedrag van de hond.

-  Gedrag kan onvoorspelbaar zijn – ‘pubertijd’ bij honden = periode van onzekerheid!

-  Honden proberen grenzen opnieuw te verkennen/verleggen.

-  Belangrijk: consequente opvoeding (NILF principe: Nothing In Life is Free) en veel beweging.

5. Volwassen fase: vanaf ±1,5 à 3 jaar

-  Honden zijn lichamelijk en mentaal volwassen (mentale volwassenheid soms veel later dan fysieke volwassenheid)

-  Gedrag is stabieler – goed moment voor training op niveau.

-  Behoefte aan mentale en fysieke stimulatie blijft belangrijk.

-  Belangrijk: gezonde voeding, beweging en verzorging.

6. Ouderdomsfase: vanaf ±7 jaar

-  Honden worden rustiger, slapen meer.

-  Lichaamsfuncties vertragen, kans op gezondheidsproblemen neemt toe.

-  Mentale achteruitgang mogelijk, dus mentale stimulatie nodig!

-  Aangepaste voeding kan nodig zijn.

-  Belangrijk: regelmatige check-ups bij de dierenarts.

Wat is het dog appeasing pheromone?

Na de geboorte scheidt de moederhond via de melkklieren het zogenaamde Dog Appeasing Pheromone (D.A.P. of moederferomoon) uit. De pasgeboren pups vangen deze chemische signalen meteen op via het orgaan van Jacobson in hun gehemelte. Dit feromoon helpt hen blindelings de tepels te vinden, geeft een intens gevoel van veiligheid en versterkt de binding met de moeder.

Wat is de invloed van het dogappeasing pheromone op de hond?

• Puppy

 Snellere acclimatisatie

Nachtelijk huilen

Leren alleen zijn

Trainen & socialiseren

• Volwassen hond

Angstverminderend voor geluiden/voorwerpen/…

Kan gebruikt worden bij verlatingsangst

Dient enkel en alleen ter ondersteuning!

Wat is het spenen van de hond?

Spenen is de geleidelijke overgang van het drinken van moedermelk naar het eten van vast voedsel.

Je kan een pup beginnen spenen van af de leeftijd van 3 tot 4 weken.

Wat zijn de stappen van het speenproces?

1. Starten met bijvoeren (3-4 weken): – Begin met het aanbieden van zacht, vochtig puppyvoer, zoals geweekte brokjes, zodat de pups het gemakkelijk kunnen eten met hun melktanden.

2. Regelmatige voeding: – Voer de pups 5 tot 6 keer per dag in het begin.

3. Vrij spelen en verkennen: – De pups gaan dan ook meer spelen en hun mobiliteit verbetert, wat helpt bij het wennen aan de nieuwe voeding.

4. Overgang naar vaste voeding (6-8 weken): – Tegen de tijd dat de pups 6 tot 8 weken oud zijn, zijn ze grotendeels of volledig gewend aan vast voer. De moederhond zal ook steeds minder melk geven.

5. Volledig zelfstandig: – Het proces is voltooid als de pups zelfstandig volledige maaltijden van het puppyvoer kunnen eten.

Wat zijn mogelijke gevolgen van te vroeg spenen?

• eetstoornissen: een verstoorde ontwikkeling voor smaak

  • coprofagie: opeten van uitwerpselen

  • pica: opeten van oneetbare dingen

• slecht ontwikkelde bijtrem

Wat is coprofagie? Wat zijn de mogelijke oorzaken en oplossingen?

Coprofagie is een eetstoornis waarbij de hond uitwerpselen opeet.

Mogelijke oorzaken:

• medische oorzaak
  altijd contact opnemen met de dierenarts

• Gedragsmatige oorzaak:

  • aangeleerd gedrag (gedrag gekopieerd van andere honden)

  • verveling of te weinig stimulatie

  • aandachtvragend gedrag

  • schoonmaakgedrag (moeder die ontlasting van de pups oplikt)

  • angst voor straf

Oplossingen:

• Medische oorzaak:
  altijd contact opnemen met dierenarts

• Gedragsmatige oorzaak:

  • Eigenaar moet ontlasting van hond direct opruimen (niet voor de neus van de hond)/ aangelijnd uitlaten opdat de hond niet meer in de fout kan gaan.

  • Eigenaar mag hond niet meer straffen als deze bij thuiskomst in huis zijn behoefte heeft gedaan.

  • Verveling → enrichment, zowel mentale als fysieke verrijking

  • Huis-, tuin- en keukenmiddelen: ananas - courgette (ascopet/coproban)

Wat is pica? Wat zijn de mogelijke oorzaken en oplossingen?

Pica is een eetstoornis waarbij de hond niet-eetbare voorwerpen opeet.

Mogelijke oorzaken:

• Medische oorzaak:
  contact opnemen met de dierarts

• Gedragsmatige oorzaak:

  • angst of stress

  • verveling of te weinig stimulatie

  • aandachtvragend gedrag

  • dwangstoornis

Oplossingen:

• medische oorzaak:
  contact opnemen met de dierenarts

• Gedragsmatige oorzaak:

  • angst → angstprobleem aanpakken (prikkels moeten juiste gedefinieerd worden)

  • verveling → enrichtment (zowel fysiek als mentaal)

  • toegang ‘tot’ ontzeggen → opruimen!

  • aanleren muilkorf

  • aanleren ‘laat het’ of ‘neen’
    →pica kan levensbedreigend zijn → steeds contact opnemen met de dierenarts.

Hoe ontstaat de slecht ontwikkelde bijtrem?

Te vroeg spenen.

Vanaf de 3de levensweek komt het puppygebit door. Pups

die tijdens het drinken té hard bijten, worden door de

moeder gecorrigeerd.

Belangrijke lessen voor ontwikkeling van sociaal

gedrag worden gegeven tss de 3de en 7de levensweek.

Pups kunnen opstandig, druk, ongeremd of zelfs

agressief zijn -> pups hebben niet geleerd om zich te

beheersen.

Wat is socialiseren?

Hier leren we de hond dat hij de nabijheid van andere levende wezens: zowel mensen, als honden, als eventueel andere (huis)dieren, moet accepteren en moet leren om hiermee op een sociale manier om te gaan.

Wat is habitueren?

Habitueren betekent gewenning door de pup stilletjes aan en meermaals te laten kennismaken met verschillende prikkels. De pup mag er niet op reageren en moet als het ware de prikkels ook kunnen negeren.

Deze prikkels kunnen bestaan uit:

(1) visuele prikkels

(2) auditieve prikkels

(3) olfactorische prikkels

en/of uit een combinatie van alle drie.

Wat is generaliseren?

Tijdens de primaire socialisatiefase bezit de pup de mogelijkheid om te GENERALISEREN. Generaliseren: het over één kam scheren van een prikkel.

VB: pup laten wennen aan kinderen.

Let op: Generalisatie kan ook negatief zijn! (onweer)

Wat is discrimineren?

Tijdens de secundaire socialisatiefase kan een hond alleen nog maar DISCRIMINEREN. Discrimineren is het tegenovergestelde van generaliseren.

Het zien van 1 kind (of een paar kinderen) staat niet meer garant voor het gewend zijn aan alle kinderen.

Nadeel: socialiseren kost meer moeite omwille van ANGST!

Wat is desocialiseren?

Als een hond in de primaire socialisatiefase goed gesocialiseerd werd, maar in de secundaire socialisatiefase niet meer gesocialiseerd werd, kan de hond DESOCIALISEREN. SAMENGEVAT:

Een gemiste socialisatie = onomkeerbaar

Desocialisatie = wel omkeerbaar!

Wat is de definitie van gedrag?

Alles wat een hond doet! (= simpele definitie)

-  Eten = eetgedrag

-  Spelen = spelgedrag

-  Slapen = slaapgedrag

Waardoor wordt gedrag bepaald?

• Wordt bepaald door wat in aanleg aanwezig is (Ouderdieren?)

Wil een bepaald gedrag zich ontwikkelen dan moet het ‘in aanleg’ aanwezig zijn. Het uiteindelijke gedrag zal steeds een resultaat zijn van wat in aanleg aanwezig is en hoe dit zich verder ontwikkeld heeft.

Genotype = het genetische pakket

Het hele pakket aan erfelijke eigenschappen dat de hond van vader en moeder mee kreeg.

Fenotype = wat men kan waarnemen

Fenotype = Genotype + invloed van het milieu

Een evenwichtig leven voor een pup begint al vóór de bevruchting. De keuze van goede ouders

heeft een invloed op het latere gedrag van de hond!

Voorbeelden:

o   Angst

o   Agressie

o   Stress

• Wordt bepaald door vroege ervaringen

• LeerprocesseG

Wat zijn de fases voor de ontwikkeling van gedrag?

1. FASE 1: 0 – 3 weken

Neonatale Fase (dag 1 – dag 12/13)

- Doof & blind geboren

-  Gevoelig voor geuren en temperaturen

-  Zintuigelijke waarnemingen beperkt tot: tast – temperatuur – smaak – geur

-  Fase volledig gericht op groei

-  Gedrag is op dit ogenblik reflexmatig

-  Comfortkit (= comfortprikkels die zorgen voor een emotioneel evenwicht van de hond) bestaat uit: moeder – nestgenootjes - nestomgeving

-  Neonatale fase eindigt als ogen open gaan

Overgangsfase (vanaf dag 12/13 – dag 21)

-  Oogjes open tussen 12de – 15de dag

-  Gehoorgang open op 19de dag

-  Pups gevoelig binding aan soortgenoten sociaal contact wordt belangrijk!

2. FASE 2: 3 – 5 weken= belangrijkste fase

-  Toegenomen mobiliteit maakt onderzoek van de omgeving mogelijk

-  Reflexmatig gedrag wordt vervangen door geleerde reacties t.a.v. omgevingsprikkels

-  Ideale periode voor verdere ontwikkeling van de comfortkit. Prikkels uit de omgeving die worden geassocieerd met een ontspannen ingesteldheid worden verder onderdeel van de comfortkit. Dit moeten prikkels zijn waarmee ze in hun latere leven te maken krijgen. (andere mensen – voorwerpen – geluiden - …)
Hoe groter de comfort kit, hoe kleiner de kans op ongerustheid, angsten en fobieën later in het leven.

3. FASE 3: 5 – 7 weken

-  Prikkels waar de pup tussen 3 – 5 weken nog geen positieve emotie mee gevormd heeft, kunnen angst uitlokken

-  Pup moet op eigen tempo en op eigen initiatief kansen krijgen om de comfortkit verder uit te bouwen

-  Pup moet in de mogelijkheid zijn om zich te oefenen in benadergedrag – vermijdingsgedrag –

-  onderzoekgedrag

-  Pup dwingen tot onderzoek kan tot gevolg hebben dat deze prikkels geassocieerd worden met een negatieve emotie zoals angst en ongerustheid

Na 7 weken

-  Na de leeftijd van 7 weken is de comfortkit of maintenance set grotendeels gevormd. Hoe jonger de pup hoe makkelijker het is om nieuwe prikkels toe te voegen aan de comfortkit en hoe eenvoudiger voor de pup om zich aan te passen aan nieuwe situaties zonder zijn emotioneel evenwicht te verliezen.

-  Het laten opgroeien in een huiselijke situatie en het regelmatig blootstellen aan drukke omgevingen vóór het einde van de socialisatieperiode is de beste garantie om het vertonen van ongepast vermijdingsgedrag, angstgedrag en angstgerelateerde agressie te voorkomen!

Wat is inprenting?

Instinctieve reacties die bij zeer jonge dieren een blijvende emotionele binding vormen, noem je ‘inprentingen’.

Kenmerken van inprenting

-  Een relatief snelle vorm van leren

-  Slechts gedurende een korte periode mogelijk; nl; tijdens de kritische periode (tss 3de – 12de levensweek)

-  Is gericht op soortgenoten

-  Inprenting is een onomkeerbaar proces – je kan een hond op latere leeftijd niet meer alsnog inprenten

Inprenting op mensen: tijdens de eerste 2 levensweken moet de fokker elke pup elke dag ongeveer 15 min tegen zich aanhouden opdat de pups de algemene geur van mensen leren herkennen.

Inprenting op andere honden: een pup die door mensen grootgebracht wordt met de fles en geen contact heeft met broers/zusjes/ouderdieren/…  zal andere honden niet als soortgenoten herkennen met als gevolg dat deze op latere leeftijd mogelijk problemen kan ontwikkelen met andere honden.

Wat is het verschil tussen instinctief en aangeleerd gedrag?

Definitie: ‘Instinctief gedrag’

Dit gedrag is genetisch bepaald en wordt erfelijk meegegeven. Het is dus reeds bij de geboorte aanwezig of in aanleg aanwezig; vandaar ook ‘aangeboren gedrag’.

VB: melktrappen, zuigreflex, …

Definitie: ‘Aangeleerd gedrag’

Dit berust op ervaringen. Deze ervaringen kunnen zowel positief als negatief zijn, maar ze zijn wel bepalend voor de aard van het gedrag.

VB: blaffen als de bel gaat

Wat kan je vertellen over de blackbox?

1. Informatie verwerven =Input (stimulus)

2. Informatie verwerken in de Blackbox

3. Reageren op de informatie = Output (respons)

Als we het gedrag van honden willen begrijpen, moeten we ons afvragen wat de oorzaak is van het getoonde gedrag. Gedrag is meestal duidelijk in verband te brengen met een voorafgaande gebeurtenis in de uitwendige of inwendige toestand van het dier.

Deze ‘gebeurtenis’ die het gedrag veroorzaakt noemen wij de prikkel of stimulus.

Wat zijn de fases van het aanleren van een nieuwe gedrag?

1. Aanleerfase

Nieuwe kennis wordt opgedaan om nieuw gedrag te vertonen.

2. Oefenfase of automatiseren

Door oefening leert de hond welk stemcommando bij welke handeling hoort.

Herhalen – herhalen – herhalen is de boodschap.

3. Generalisatiefase

De hond moet leren het bevel uit te voeren in verschillende omstandigheden en op verschillende plaatsen.

Hulpmiddelen om tot het gedrag te komen, kunnen stilaan afgebouwd worden.

4. Onderhoudsfase

Op regelmatige basis worden de bevelen herhaald opdat ze niet uitdoven.

5. Extinctie = uitdoven!

Ook al kent de hond een commando heel goed, maar wordt het commando niet meer geoefend en/of wordt de hond er niet meer voor beloond, bestaat het gevaar dat gedrag gaat uitdoven!

Welke factoren beïnvloeden het leren?

1. Het ras – sommige rassen leren sneller!

Een border collie leer sneller dan een berner senner

2. Erfelijkheid + vroege ervaringen

Erfelijk rasgebonden factoren

• Leerden de ouders makkelijk?

• Hoe verloopt het met de nestgenootjes?

• Kreeg de hond voldoende kans om vroege ervaringen op

te doen?

Erfelijk NIET-rasgebonden factoren

• Angst

• Agressie

• Stress

3. De leeftijd van de hond

De leeftijd van een hond speelt een belangrijke rol in het leerproces. Het opstarten van een training al makkelijker verlopen met een pup.

4. Hormonale situatie

Hormonale veranderingen spelen vaak een grote rol tijdens het leerproces. Een hond die in zijn puberteit zit, heeft veel meer moeite om iets aan te leren. Zelfs handelingen die de hond al kende, lijken op dat ogenblik niet meer te lukken.

5. Gezondheid

Een gezonde hond zal minder moeite hebben om iets aan te leren dan een zieke hond. Ook honden die bijvoorbeeld blind of doof zijn ondervinden meer moeilijkheden tijdens het aanleren van commando’s.

6. Context

Het is makkelijker nieuw gedrag aan te leren in een ‘prikkelarme’ omgeving dan in een ‘prikkelrijke’ omgeving.

Welke types van leergedrag zijn er?

1. NIET-ASSOCIËREND LEREN

1. INPRENTING – 3de – 12de levensweek

-  Inprenting is een relatief snelle vorm van leren waarbij jonge dieren een blijvende emotionele binding vormen.

-  Inprenting kan slechts gedurende een korte periode nl. tussen de 3de – 12de levensweek.

-  Inprenting is gericht op soortgenoten (honden –mensen)

-  Inprenting is een onomkeerbaar proces – je kan een hond op latere leeftijd niet meer alsnog inprenten

2. Habituatie

HABITUATIE = een vorm van leren waarbij door herhaaldelijke blootstelling aan een prikkel, die een bepaalde respons opwekt, de sterkte van die respons op die bepaalde prikkel afneemt.

Habituatie is het wennen aan:

• Geluiden, geuren, voorwerpen, ….

• Bepaalde situaties

• Levende wezens (zonder fysiek contact)

3. Socialisatie

SOCIALISEREN = een mooi woord voor ‘laten wennen aan’ + het leren kennen van de eigenschappen van andere levende wezens.

Socialiseren is het wennen aan:

• Mensen

• Andere honden

• Alles waar ze een band mee moeten ontwikkelen

4. Desensitisatie

DESENSITISATIE = het minder gevoelig worden voor bepaalde prikkels die angst of onrust oproepen.

5. Latent leren

LATENT LEREN = een vorm van leren die optreedt zonder dat er direct zichtbaar gedrag of prestatieverandering plaatsvindt. Het geleerde komt pas tot uiting wanneer er een aanleiding of motivatie is om het toe te passen.

Latent leren betekent dus dat de hond iets leert zonder dat hij het meteen laat zien. Pas later, wanneer het nodig is, blijkt dat hij het wel degelijk heeft geleerd.

2. ASSOCIËREND LEREN

ASSOCIATIELEREN = het leggen van verbanden tussen prikkel en gevolg, maar ze moeten in tijd kort genoeg bij elkaar liggen. Hoe dichter bij hoe sneller de associatie. (2-seconden regel)

1. Klassieke conditionering

Klassieke conditionering = de 1ste vorm van associatieleren.

Het maakt de omgeving van de hond voorspelbaar doordat prikkels een betekenis krijgen.

De hond leert 2 gebeurtenissen die in tijd met elkaar samenhangen te associëren.

De grondlegger van de KC is Ivan Petrovic Pavlov

2. Operante conditionering

Operante conditionering = ACTIEF LEREN

Ná een actie van het dier (de hond) volgt ofwel een toename (= bekrachtiging) of een afname (= correctie) van het gedrag. Het dier (de hond) leert dat zijn gedrag gevolgen heeft.

De hond kan invloed hebben op de uitkomst door gedrag te herhalen of juist door gedrag te vermijden of niet meer te vertonen.
De grondlegger hier is Skinner met de Skinner box.

Wat is inprenting?

INPRENTING – 3de – 12de levensweek

-  Inprenting is een relatief snelle vorm van leren waarbij jonge dieren een blijvende emotionele binding vormen.

-  Inprenting kan slechts gedurende een korte periode nl. tussen de 3de – 12de levensweek.

-  Inprenting is gericht op soortgenoten (honden –mensen)

-  Inprenting is een onomkeerbaar proces – je kan een hond op latere leeftijd niet meer alsnog inprenten

Wat is habituatie?

HABITUATIE = een vorm van leren waarbij door herhaaldelijke blootstelling aan een prikkel, die een bepaalde respons opwekt, de sterkte van die respons op die bepaalde prikkel afneemt.

Habituatie is het wennen aan:

• Geluiden, geuren, voorwerpen, ….

• Bepaalde situaties

• Levende wezens (zonder fysiek contact)

Wat is socialisatie?

SOCIALISEREN = een mooi woord voor ‘laten wennen aan’ + het leren kennen van de eigenschappen van andere levende wezens.

Socialiseren is het wennen aan:

• Mensen

• Andere honden

• Alles waar ze een band mee moeten ontwikkelen

Wat is desentisatie?

DESENSITISATIE = het minder gevoelig worden voor bepaalde prikkels die angst of onrust oproepen.

Wat is latent leren?

LATENT LEREN = een vorm van leren die optreedt zonder dat er direct zichtbaar gedrag of prestatieverandering plaatsvindt. Het geleerde komt pas tot uiting wanneer er een aanleiding of motivatie is om het toe te passen.

Latent leren betekent dus dat de hond iets leert zonder dat hij het meteen laat zien. Pas later, wanneer het nodig is, blijkt dat hij het wel degelijk heeft geleerd.

Welke vormen van associërend leren zijn er?

1. Klassieke conditionering

Klassieke conditionering = de 1ste vorm van associatieleren.

Het maakt de omgeving van de hond voorspelbaar doordat prikkels een betekenis krijgen.

De hond leert 2 gebeurtenissen die in tijd met elkaar samenhangen te associëren.

De grondlegger van de KC is Ivan Petrovic Pavlov

2. Operante conditionering

Operante conditionering = ACTIEF LEREN

Ná een actie van het dier (de hond) volgt ofwel een toename (= bekrachtiging) of een afname (= correctie) van het gedrag. Het dier (de hond) leert dat zijn gedrag gevolgen heeft.

De hond kan invloed hebben op de uitkomst door gedrag te herhalen of juist door gedrag te vermijden of niet meer te vertonen.

Wat is associërend leren?

ASSOCIATIELEREN = het leggen van verbanden tussen prikkel en gevolg, maar ze moeten in tijd kort genoeg bij elkaar liggen. Hoe dichter bij hoe sneller de associatie. (2-seconden regel)

Wat is klassieke conditionering?

Klassieke conditionering = de 1ste vorm van associatieleren.

Het maakt de omgeving van de hond voorspelbaar doordat prikkels een betekenis krijgen.

De hond leert 2 gebeurtenissen die in tijd met elkaar samenhangen te associëren.

De grondlegger van de KC is Ivan Petrovic Pavlov

Wat is operante conditionering?

Operante conditionering = ACTIEF LEREN

Ná een actie van het dier (de hond) volgt ofwel een toename (= bekrachtiging) of een afname (= correctie) van het gedrag. Het dier (de hond) leert dat zijn gedrag gevolgen heeft.

De hond kan invloed hebben op de uitkomst door gedrag te herhalen of juist door gedrag te vermijden of niet meer te vertonen.

We kennen 4 vormen van operante conditionering:

1. Positieve bekrachtiging (van het gedrag)

2. Negatieve bekrachtiging (van het gedrag)

3. Positieve correctie (op het gedrag)

4. Negatieve correctie (op het gedrag)

 

Bekrachtiging:

Bekrachtiging wil zeggen dat de hond de ervaring die hij opdoet met het gedrag dat hij vertoont, plezierig vindt.

Het gevolg is dat hij dat gedrag (waarschijnlijk) vaker zal gaan vertonen.

Met een bekrachtiging bekomen we dus een toename van het gedrag.

Bekrachtiging kan op 2 manieren gebeuren:

• Iets aangenaams wordt toegevoegd = POSITIEVE BEKRACHTIGING

Het gedrag neemt toe – door iets aangenaams toe te voegen.

Een plezierige prikkel volgt, nadat de hond een gedrag uitgevoerd heeft.

Voorbeeld: hond gaat zitten en krijgt een koekje. Als de hond de volgende keer ziet dat jij een koekje in de hand hebt, gaat hij terug zitten. De hond herhaalt het gedrag dat hem in het verleden succes heeft opgeleverd

Voorbeeld: de baasjes zitten aan tafel te eten. De hond bedelt. Eén van de baasjes geeft de hond iets lekkers.

Gevolg: in de toekomst zal de hond, telkens iemand aan tafel zit en eet, komen bedelen.

Gedrag dat toeneemt = bedelen

• Iets onaangenaams wordt weggenomen/vermeden = NEGATIEVE BEKRACHTIGING

Het gedrag neemt toe – door iets onaangenaams weg te nemen.

Eén voor de hond onaangename prikkel wordt weggenomen, waardoor gedrag gaat toenemen.

Voorbeeld: het postbodesyndroom

Voorbeeld: tijdens de wandeling kom je de buurman tegen die een babbeltje wil slaan. De hond blaft en gromt naar de buurman.

Gevolg: de buurman schrikt en stapt snel verder.

Gedrag dat toeneemt = blaffen en grommen naar de buurman/mensen die stoppen om een babbeltje te slaan

 

CORRECTIE

Als de hond gedrag vertoont op een bepaalde prikkel en in een bepaald situatie en de hond ervaart dit als negatief of het brengt voor de hond onplezierige consequenties met zich mee; dan spreken we over correctie.

Met een correctie beogen we een afname/stoppen van het gedrag.

Correctie kan op 2 manieren gebeuren:

• Iets onaangenaams wordt toegevoegd = POSITIEVE CORRECTIE

Het gedrag neemt af – door iets onaangenaams toe te voegen.

Een positieve correctie vindt plaats nadat de hond gedrag vertoond heeft.

Voorbeeld: een ruk met een strop, een beet van een andere hond, een stroomstoot

Er is dus niets ‘positiefs’ aan een positieve correctie.

Positief staat hier voor toevoegen!

Voorbeeld: de hond probeert de vuilbak leeg te halen, maar bij zijn poging krijgt hij het deksel op zijn neus en valt de vuilbak met veel lawaai op de grond.

Gevolg: het hele voorval heeft ervoor gezorgd dat de hond zich enerzijds bezeerd heeft en dat hij zich anderzijds geschrokken heeft. In de toekomst laat hij de vuilbak met rust.

Gedrag dat afneemt/stopt: vuilbak omstoten

• Iets aangenaams wordt weggenomen/vermeden = NEGATIEVE CORRECTIE

Het gedrag neemt af – door iets aangenaams weg te nemen.

Eén voor de hond plezierige prikkel wordt weggenomen, nadat de hond het gedrag vertoond heeft.

Voorbeeld: de hond springt op tegen de eigenaar. Deze draait zich om en negeert de hond tot deze weggaat.

Voorbeeld: de pup bijt tijdens het spelen in jouw hand

Gevolg: jij stopt met spelen met de pup en je legt het speelgoedje weg.

Gedrag dat afneemt/stopt = bijten in de hand tijdens het spel

 

	Er wordt iets toegevoegd bij de hond	Er wordt iets weggenomen bij de hond
Gedrag neemt toe	Positieve brekrachtiging	Negatieve bekrachtiging
Gedrag neemt af	Positieve correctie	Negatieve correctie

 

Door wie kan gedrag geconditioneerd worden?

-  De eigenaar: vb door het geven van een beloning of door het geven van een correctie

-  De hond zelf: vb door het zelf bemachtigen van iets lekkers (het stelen van voedsel van de tafel of aanrecht)

-  Derden: vb door de postbode die uit het zicht verdwijnt