Personality

0.0(0)
Studied by 0 people
call kaiCall Kai
learnLearn
examPractice Test
spaced repetitionSpaced Repetition
heart puzzleMatch
flashcardsFlashcards
GameKnowt Play
Card Sorting

1/51

encourage image

There's no tags or description

Looks like no tags are added yet.

52 Terms

1
New cards

Persoonlijkheid

Jouw unieke en relatief stabiele patroon van gedachten, emotionele reacties en gedragingen dat jou typeert.

2
New cards

Geremd temperament (Inhibited temperament)

Een biologisch verankerde neiging van een baby om angstig en terughoudend te reageren op nieuwe situaties of vreemde mensen (gekoppeld aan een actievere amygdala).

3
New cards

Sensation seeking

Een persoonlijkheidstrek waarbij iemand sterk behoefte heeft aan nieuwe, intense en spannende ervaringen

4
New cards

Psychodynamische benadering

De theorie van Freud dat je persoonlijkheid wordt gevormd door onbewuste krachten, verlangen en conflicten uit je vroege kindertijd.

5
New cards

Id

Het instinctieve, onbewuste deel van je persoonlijkheid dat puur wordt gedreven door biologische driften en het lustprincipe ('pleasure principle': nu meteen bevrediging).

6
New cards

Ego

Het rationele, praktische deel van je persoonlijkheid dat rekening houdt met de werkelijkheid ('reality principle') en bemiddelt tussen het Id en het Superego.

7
New cards

Superego

Het 'geweten' in je brein waarin de aangeleerde normen, waarden en moraal van je ouders en de samenleving zitten.

8
New cards

Verdringing (Repression)

Het primaire verdedigingsmechanisme waarbij je brein hele nare of angstige herinneringen en driften automatisch wegdrukt naar je onbewuste.

9
New cards

Reactieformatie

Een verdedigingsmechanisme waarbij je onbewuste angstige gevoelens omzet in het precies tegenovergestelde gedrag (bijv. extreem overdreven vriendelijk doen tegen iemand waar je stiekem een hekel aan hebt).

10
New cards

Verplaatsing (Displacement)

Het afreageren van opgekropte emoties of frustraties op een ander, 'veilig' doelwit (bijv. tegen je partner schreeuwen na een slechte dag op je werk).

11
New cards

Projectie

Het toeschrijven van je eigen ongewenste gevoelens of tekortkomingen aan een ander (bijv. zeggen dat een ander zo achterdochtig is, terwijl je dat zelf bent).

12
New cards

Fixatie

Het vastblijven zitten in een specifieke psychoseksuele ontwikkelingsfase doordat behoeftes toen niet goed vervuld zijn (zoals een orale of anale fixatie)

13
New cards

Eigenschappenbenadering (Trait approach)

Een benadering van persoonlijkheid die zich richt op het beschrijven en meten van stabiele karaktereigenschappen (traits).

14
New cards

Factoranalyse

Een statistische techniek die grote hoeveelheden vragenlijstgegevens clustert tot een paar overkoepelende hoofdfactoren/dimensies.

15
New cards

Big Five (OCEAN)

De vijf universele basisdimensies van persoonlijkheid: Openness (openheid), Conscientiousness (zorgvuldigheid), Extraversion (extraversie), Agreeableness (vriendelijkheid) en Neuroticism (emotionele instabiliteit).

16
New cards

Openness

De mate waarin je openstaat voor nieuwe ervaringen, fantasierijk bent en van variatie houdt.

17
New cards

Conscientiousness

De mate waarin je georganiseerd, gedisciplineerd, betrouwbaar en doelgericht werkt.

18
New cards

Extraversion

De mate waarin je sociaal, spraakzaam, energiek en gericht bent op de buitenwereld.

19
New cards

Agreeableness

De mate waarin je behulpzaam, meegaand, vertrouwend en empathisch bent naar anderen.

20
New cards

Neuroticism

De mate waarin je gevoelig bent voor negatieve emoties, angst, stress en onzekerheid

21
New cards

Cognitief-gedragsmatige benadering

De visie dat persoonlijkheidsverschillen ontstaan door wat je hebt aangeleerd via je omgeving, je verwachtingen en je gedachten.

22
New cards

Interne locus van controle

De overtuiging dat jij zélf invloed en controle hebt over je eigen leven en de resultaten die je boekt.

23
New cards

Externe locus van controle

De overtuiging dat je leven voornamelijk wordt bepaald door externe factoren zoals geluk, lot, de situatie of andere mensen.

24
New cards

Delay of gratification

Het vermogen om een kleine beloning nu uit te stellen om later een veel grotere beloning te krijgen (zoals in de beroemde marshmallow-test)

25
New cards

Humanistische benadering

Een positieve benadering die stelt dat mensen van nature goed zijn en de drang hebben om te groeien en hun volledige potentieel te bereiken.

26
New cards

Zelfactualisatie

Het hoogste menselijke streven volgens Maslow om je eigen talenten en mogelijkheden volledig te ontplooien.

27
New cards

Onvoorwaardelijke positieve waardering

Het gevoel dat je volledig geaccepteerd en gewaardeerd wordt door je ouders of omgeving, ongeacht wat je doet (volgens Carl Rogers essentieel voor een gezonde persoonlijkheid)

28
New cards

Projectieve testen

Persoonlijkheidstesten waarbij je ongestructureerde of ambiguë beelden moet interpreteren (zoals de Rorschach inktvlekken of de TAT) om onbewuste processen bloot te leggen.

29
New cards

Objectieve testen

Gestructureerde vragenlijsten met vaststaande antwoordopties (zoals 'waar/niet waar' of een schaal) om persoonlijkheidstrekken te meten (zoals de NEO-PI-R of MMPI-2).

30
New cards

Situationisme

De theorie van Walter Mischel dat menselijk gedrag veel meer wordt bepaald door de specifieke situatie waarin iemand zich bevindt dan door een vaste persoonlijkheid.

31
New cards

Sterke situatie

Een situatie met heel duidelijke regels of sociale druk waarin iedereen zich vrijwel hetzelfde gedraagt, waardoor persoonlijkheidsverschillen wegvallen (zoals bij een rode stoplicht of een begrafenis).

32
New cards

Zwakke situatie

Een vrije, ongestructureerde situatie waarin je persoonlijkheid juist heel duidelijk naar voren komt (zoals in een vrij weekend)

33
New cards

Hoe houden de drie subsystemen van Freud (Id, Ego en Superego) elkaar in evenwicht?

Het Id wil directe bevrediging (lustprincipe), het Superego wil dat je je perfect aan alle regels houdt (moralland), en het Ego gebruikt zijn verstand (realiteitsprincipe) om een haalbaar compromis tussen die twee te vinden.

34
New cards

Wat betekent het acroniem OCEAN bij de Big Five persoonlijkheidstrekken?

O staat voor Openness (openheid), C voor Conscientiousness (zorgvuldigheid), E voor Extraversion (extraversie), A voor Agreeableness (vriendelijkheid) en N voor Neuroticism (emotionele instabiliteit).

35
New cards

Wat is het verschil tussen een interne en een externe locus van controle?

Bij een interne locus geloof je dat je je eigen succes of mazzeltjes zelf in de hand hebt door jouw eigen acties, terwijl je bij een externe locus geloof je dat pech of geluk bepaald wordt door de buitenwereld of de omstandigheden.

36
New cards

Waarom werken projectieve testen (zoals de Rorschach inktvlekken) anders dan objectieve vragenlijsten?

Bij projectieve testen projecteer je je eigen onbewuste gedachten en emoties op een vage, open afbeelding, terwijl je bij een objectieve test gewoon gesloten vragen over jezelf beantwoordt.

37
New cards

Hoe verandert de persoonlijkheid van de meeste mensen gemiddeld wanneer ze ouder worden?

Wanneer mensen ouder worden, worden ze over het algemeen wat minder neuroticistisch en minder open voor nieuwe dingen, maar juist zorgvuldiger (conscientious) en vriendelijker (agreeable

38
New cards
39
New cards
Orale fase
De eerste psychoseksuele fase (0 tot 1,5 jaar) waarin de behoeften en lustgevoelens van de baby gericht zijn op de mond (zoals zuigen, bijten en proeven).
40
New cards
Anale fase
De tweede psychoseksuele fase (1,5 tot 3 jaar) waarin de focus verschuift naar de anus en zindelijkheidstraining, waarbij controle en loslaten centraal staan.
41
New cards
Fallische fase
De derde psychoseksuele fase (3 tot 6 jaar) waarin de focus op de geslachtsdelen ligt en kinderen voor het eerst het verschil tussen geslachten ontdekken.
42
New cards
Latentiefase
De vierde psychoseksuele fase (6 jaar tot puberteit) waarin seksuele driften tijdelijk onderdrukt worden en het kind zich richt op school, vrienden en sociale vaardigheden.
43
New cards
Genitale fase
De vijfde psychoseksuele fase (puberteit en volwassenheid) waarin volwassen seksuele verlangens ontwaken en gerijpte liefdesrelaties centraal staan.
44
New cards
Fixatie
Het vastblijven zitten in een specifieke psychoseksuele ontwikkelingsfase doordat behoeften in die fase over- of ondergecompenseerd werden.
45
New cards
Orale persoonlijkheid
Een volwassen persoonlijkheidstype (door orale fixatie) gekenmerkt door passieve afhankelijkheid, de behoefte aan goedkeuring en mondelinge gewoontes (zoals roken, nagelbijten of overeten).
46
New cards
Anale persoonlijkheid
Een volwassen persoonlijkheidstype (door anale fixatie) gekenmerkt door dwangmatige netheid, koppigheid, controlezucht en extreem geordend gedrag.
47
New cards
Oedipuscomplex
Het onbewuste verlangen van een jongen tijdens de fallische fase naar zijn moeder en de rivaliteit met zijn vader, gepaard met castratie-angst.
48
New cards
Electracomplex
Het onbewuste verlangen van een meisje tijdens de fallische fase naar haar vader, gepaard met penisnijd en uiteindelijke identificatie met de moeder.
49
New cards
Castratie-angst
De onbewuste angst van een jongen in het Oedipuscomplex dat zijn vader hem zal straffen (castreren) voor zijn verlangen naar de moeder.
50
New cards
Penisnijd
Het onbewuste gevoel van een meisje in het Electracomplex dat ze iets mist ten opzichte van jongens, wat uiteindelijk leidt tot identificatie met de moeder.
51
New cards
Catharsis
Het bevrijdende gevoel van emotionele opruiming dat ontstaat wanneer onderdrukte (traumatische) herinneringen weer bewust gemaakt worden.
52
New cards
Vrije associatie
Een psychoanalytische techniek waarbij de cliënt ontspannen alles zegt wat in gedachten opkomt, om zo onbewuste gedachten en conflicten boven te laten kom