Biodiversiteit en natuurbehoud - H1: wat is natuur en natuurbehoud? (nog niet af)

Wat is natuur?

Officiële definitie

= alles wat niet door de mens beïnvloed is

→ dan is er geen natuur meer eigenlijk

Half natuurlijke ecosystemen

= heidegebieden, graslanden, bosecosystemen waar de mens de structuur bepaalt, maar de soortensamenstelling wordt minder beïnvloed

→ zonder beheer zou een heidesysteem evolueren naar bos in vroeg successie stadium houden

Oorsprong natuurbehoud

Europa

‘natuur is door God geschapen’ → antropocene blik op natuur → grootschalige exploitatie + eerste natuurbehoudsinitiatieven

• 18e en 19de eeuw

  • ontstaan van bosreservaten in koloniale gebieden

  • ° uitsterven van oeros en dodo + bezorgdheid over uitstervende soorten

• Rond 1900

  • eerste natuurverenigingen

    • Royal Society for the Protection of Birds

    • Natuurmonumenten

  • vooral richten op halfnatuurlijke landschappen

Amerika

Wildernisgedachte → focus op wildernis in grote nationale parken (< - > Europa: traditioneel beheren van landschappen)

Personen:

• Henry David Thoreau

• John Muir

• Gifford Pinchot

• Aldo Leopold

• Rachel Carson

België

tot hier

Oorsprong natuurbehoud - Amerikaanse personen: Henry David Thoreau

Walden

pleitte voor natuurbeleving en zette zich af tegen de materiële maatschappij

= preservationist ethic

Oorsprong natuurbehoud - Amerikaanse personen: John Muir

inspiratie van wilde natuur is belangrijker dan de gebruikswaarde voor de gewone mens

= preservationist ethic

→ (natuur heeft een intrinsieke waarde)

Oorsprong natuurbehoud - Amerikaanse personen: Gifford Pinchot

• bosbouwers van de US Forest Service

• behoud van hulpbronnen centraal en diensten die natuur levert aan de mens moeten eerlijk verdeeld worden onder huidige en toekomstige generates

= resource conservation ethic

Oorsprong natuurbehoud - Amerikaanse personen: Aldo Leopold

• landbeheer moet gericht zijn op het gebruik van hulpbronnen zonder dat dit ten koste mag gaan of zelfs bevorderend is voor de biodiversiteit

= land ethic

Idee: nationale parken moeten volledig onbeheerd blijven

Oorsprong natuurbehoud - Amerikaanse personen: Rachel Carson

Boek: Silent Spring

→ toonde de negatieve effecten van pesticiden op het milieu

Natuur in gradaties

• Ongerepte natuur (wildernis): meest intacte en onverstoorde plekken op aarde

• Nagenoeg natuurlijk: ecologische zelfregulerende processen domineren en de structuur en soortensamenstelling van ecosysteem zijn spontaan ontstaan (invloed van de mens = verwaarloosbaar)

• Halfnatuurlijk: structuur is bepaald door de mens, maar soortensamenstelling is spontaan

• Cultuurvegetatie: zowel soortensamenstelling en structuur zijn zeer sterk door de mens bepaald

• Kleine landschapselementen: restanten van oorspronkelijke natuur binnen het cultuurlandschap