1/43
Een set van 44 begrippenkaarten ter voorbereiding op het examen over baby-, peuter- en kleuterontwikkeling en -activiteiten.
Ritueel
Een voorspelbaar, vast patroon van gedragingen of gewoonten in een bepaalde situatie.
Overgangsmoment
Het wisselen tussen vaste momenten (zoals slapen naar eten of naar buiten gaan), dat je voorspelbaar laat verlopen.
Zuigbehoefte
Een natuurlijke drang van een baby die zorgt voor rust, kalmering en lichamelijk comfort.
Passieve bewegingsactiviteit
Een activiteit waarbij de pm'er de armpjes of beentjes van een jonge baby rustig beweegt (bijv. fietsen of handjes klappen).
Babybox
Een veilige plek waarin een baby alle ruimte krijgt om vrij te bewegen, te rollen en spieren te oefenen.
Buikligging (wakkere toestand)
Een speelhouding in de box die helpt bij het versterken van nek-, rug- en armspieren.
Zintuiglijke activiteit
Een activiteit waarbij informatieverwerking via horen, zien, voelen, ruiken en proeven centraal staat.
Contrast en felle kleuren
Visuele kenmerken van speelgoed die een jonge baby het beste kan waarnemen (waarbij rood het eerst opvalt).
Overprikkeling
Een toestand van te veel indrukken die leidt tot onrust, slecht slapen of huilen bij de baby.
Handjes dicht / vuistjes
Lichaamstaal van de baby die aangeeft dat er meer prikkels zijn dan hij aankan of dat hij zich afsluit.
Mimiekspelletje
Een interactief spelletje waarbij de baby gezichtsuitdrukkingen zoals lachen of tong uitsteken nadoet.
Objectpermanentie
Het besef van een kind dat een voorwerp of persoon nog steeds bestaat, ook als het even niet zichtbaar is.
Oorzaak en gevolg
Het ontdekken dat een eigen handeling (zoals een beker omgooien of op een knop drukken) een vast effect geeft.
Actieve woordenschat
De woorden die een kind zelfstandig kan uitspreken en toepassen.
Passieve woordenschat
De woorden die een kind al wel begrijpt, maar zelf nog niet actief kan uitspreken.
Ongemerkt corrigeren
Een verkeerd uitgesproken woord van het kind in je eigen antwoord op de juiste manier herhalen zonder te berispen.
Eenvoudig fantasiespel
Het nadoen van alledaagse handelingen rond de eerste verjaardag (zoals doen alsof je eet of met een auto rijdt).
Pincetgreep
Een fijnmotorische greep die een baby al spelend oefent bij het oppakken van kleine voorwerpen.
Verschonen bij een ongelukje (kleuter)
Niet te gezellig maken om beloning voor broekplassen te voorkomen; laat de kleuter zo veel mogelijk zelf doen.
Kiesbord
Hulpmiddel dat het gevoel van zelfstandigheid en competentie bij kleuters vergroot doordat ze via afbeeldingen zelf keuzes maken.
Rouleerschema bij vertellen
Een alternatieve werkvorm voor de grote kring waarbij telkens maximaal twee kinderen aan de beurt zijn om hun weekendverhaal te vertellen.
Aankomst op de BSO
Rustmoment waarbij kleuters eerst bijkomen van school, hun verhaal kwijt kunnen en iets eten/drinken voordat activiteiten worden aangeboden.
Educatieve activiteiten op de BSO
Terughoudend mee omgaan, omdat BSO-tijd vrije tijd is die een ontspannen thuissituatie moet benaderen met focus op spel en brede ontwikkeling.
Teamsporten bij kleuters
Vormen van sport waar kleuters overspelen en positiespel nog niet begrijpen; kies liever voor één-tegen-één op kleine veldjes.
SOAP (verhaalopbouw)
Afkorting die staat voor Situatie, Obstakel, Aanpak en Plan als vaste onderdelen van een boeiende verhaalscène.
Getalbegrip in groep 1 en 2
Focus op de getallen tot en met 10, waarbij kleuters cijfersymbolen koppelen aan hoeveelheden en oefenen met begrippen als meer, minder en evenveel.
Herhalend spel in de themahoek
Situatie die je oplost door nieuwe spelscenario's in te brengen (zoals een filmpje of boek) of zelf mee te spelen, niet door de hoek te sluiten.
Solitair spel
Spelvorm waarbij een peuter alleen speelt zonder contact te zoeken of samen te spelen met andere kinderen.
Parallel spel
Spelvorm waarbij peuters naast elkaar spelen met hetzelfde materiaal, maar ieder met een eigen spel bezig is zonder directe interactie.
Associatief spel
Spelvorm waarbij kinderen samen spelen en materialen delen, maar nog geen gezamenlijk doel of strakke taakverdeling hebben.
Sociaal samenspel
Spelvorm waarbij kinderen echt samenwerken, communiceren en een gezamenlijk doel nastreven in hun spel.
Manipulerend spel
Spel waarbij de peuter materialen onderzoekt door te voelen, te pakken, te schudden, te gooien of te bewegen.
Exploratief spel
Onderzoekend spel waarbij de peuter de eigenschappen, functies en mogelijkheden van materialen en de omgeving ontdekt.
Fantasierijk rollenspel
Spel waarin peuters situaties uit de werkelijkheid of de verbeelding naspelen en verschillende rollen en personages aannemen.
Lichaamscoördinatie
Het vermogen om verschillende lichaamsdelen en spieren gecontroleerd, nauwkeurig en efficiënt samen te laten werken.
Ruimtelijke oriëntatie
Het vermogen om te begrijpen waar je jezelf bevindt in de ruimte en hoe voorwerpen zich ten opzichte van elkaar bevinden.
Interactief voorlezen
Voorleesmethode waarbij de pm'er of leerkracht peuters actief betrekt door vragen te stellen en in gesprek te gaan over het verhaal.
Brooddeeg kneden
Sensorische en motorische activiteit die bijdraagt aan de ontwikkeling van de handspieren en fijne motoriek bij peuters.
Voorbereidend rekenen
Speelse activiteiten die peuters laten kennismaken met eerste wiskundige begrippen zoals tellen, vergelijken, sorteren en vormen.
Sorteerspelletjes
Activiteiten waarbij peuters voorwerpen groeperen en ordenen op basis van kenmerken zoals kleur, vorm of grootte.
Themakalender
Een visueel hulpmiddel om peuters structuur en inzicht te geven in tijd, seizoenen en specifieke onderwerpen.
Buitenspeelruimte
Een ingerichte buitenomgeving die uitdaagt tot grofmotorische beweging, fysieke ontdekking en vrij spel.
Zelfbeeld vergroten
Het stimuleren van het zelfvertrouwen, de eigenwaarde en het besef van de eigen mogelijkheden bij het kind.
Doen-alsof eten
Een vorm van eenvoudig rollenspel waarin de peuter alledaagse eetsituaties en handelingen imiteert.