د مدیریت پیژندنه - لومړی څپرکی (Managers and You in the Workplace)

د Robbins او Coulter د مدیریت د څوارلسم ایډیشن د لومړي څپرکي مهم اصطلاحات او تعریفونه چې مدیران، د مدیریت کچې، سازماني ځانګړتیاوې، او د مدیریت څلور دندې پکې بیان شوې دي.

مدیریت (Management)

د نورو د کاري فعالیتونو همغږي او څارنه په داسې ډول چې دغه فعالیتونه په اغېزمنه او کافي توګه بشپړ شي.

مدیر (Manager)

هغه څوک چې د نورو خلکو کارونه همغږي او څاري ترڅو د سازمان ټاکل شوي اهداف ترلاسه شي.

د مدیریت کچې (Levels of Management)

په دودیزو سازمانونو کې د مدیرانو طبقه بندي چې لومړۍ کچه (First-line Managers)، منځنۍ کچه (Middle Managers)، او لوړه کچه (Top Managers) پکې شاملې دي او په بنسټ کې یې غیر مدیریتي کارکوونکي ځای لري.

د لومړۍ کچې مدیران (First-line Managers)

د مدیریت په تر ټولو ټیټه کچه کې شتون لري او په مستقیمه توګه د غیر مدیریتي کارکوونکو (Non-managerial employees) د کارونو د څارنې او ادارې مسؤلیت لري.

د منځنۍ کچې مدیران (Middle Managers)

هغه مدیران چې د لومړۍ کچې مدیرانو کارونه اداره او مدیریت کوي.

لوړپوړي مدیران (Top Managers)

هغه مدیران چې د ټول سازمان په کچه پرېکړې کوي او داسې ستراتیژیک پلانونه او اهداف ټاکي چې په ټول سازمان اغېز ښندي.

سازمان (Organization)

د خلکو یو قصدي او سیستماتیک ترتیب ترڅو یو ځانګړی او مشخص هدف ترلاسه کړي.

د سازمان ځانګړتیاوې (Characteristics of Organizations)

درې ګډې بنسټیزې ځانګړتیاوې چې هر سازمان یې لري: ځانګړی هدف (Distinct Purpose)، منظم او قصدي جوړښت (Deliberate Structure)، او خلک (People).

کفایت (Efficiency)

چارې په سم ډول ترسره کول (doing things right) او له لږو سرچینو (تفتیش، پیسې، وسایل) څخه د اعظمي لاسته راوړنې ترلاسه کول او د ضایعاتو کمول (Low Waste).

اغېزمنتوب (Effectiveness)

سم کارونه ترسره کول (doing the right things) او د ټاکل شویو سازماني اهدافو بشپړ لاسته راوړل (High Attainment).

په مدیریت کې کفایت او اغېزمنتوب (Efficiency and Effectiveness in Management)

کفایت پر وسایلو او د منابعو پر لږ ضایع تمرکز کوي، په داسې حال کې چې اغېزمنتوب پر پایلو او د اهدافو پر لوړه کچه لاسته راوړنه ټینګار کوي؛ مدیریت د دواړو د لوړې کچې هڅه کوي.

پلان جوړونه (Planning)

د اهدافو ټاکل، د اهدافو ترلاسه کولو لپاره د ستراتیژیو رامنځته کول، او د فعالیتونو د همغږۍ لپاره د پلانونو جوړول.

سازماندهي (Organizing)

د سازماني اهدافو د لاسته راوړلو لپاره د کارونو ترتیب کول، د دندو وېش او مشخص جوړښت رامنځته کول.

رهبري کول (Leading)

د اهدافو د ترلاسه کولو لپاره له خلکو سره کار کول، هغوی ته انګېزه ورکول، لارښوونه کول او د بشري ستونزو هوارول.

کنټرول / څارنه (Controlling)

د فعالیتونو څارنه، پرتلنه او سمول ترڅو ډاډ ترلاسه شي چې ټول کارونه د مخکینیو پلانونو سره سم ترسره کېږي.

د مدیریت څلور دندې (Four Functions of Management)

پلان جوړونه (Planning)، سازماندهي (Organizing)، رهبري (Leading)، او کنټرول (Controlling) چې د سازمان د بیان شویو مقاصدو د لاسته راوړلو لامل ګرځي.

هنري فایول (Henri Fayol)

یو فرانسوی صنعتکار چې د ۱۹۰۰ لسیزې په لومړیو کې یې د مدیریت پنځه اساسي دندې (POCCC) وړاندیز کړې، کوم چې اوسمهال په څلورو اصلي دندو کې راټولې شوې دي.

POCCC

د هنري فایول د مدیریت پنځه پخوانۍ دندې: Plan (پلان)، Organize (سازماندهي)، Command (امر)، Coordinate (همغږي)، او Control (کنټرول).