Boom biologie: klimaatslimbosbeheer

Wat zijn de 4 prioriteiten in beheer?

1. klimaatbestendig maken van bossen (tegen droogte, verzuring en stikstofdepositie).

2. bevordering van biodiversiteit en bescherming van bedreigde soorten.

3. co2-vastlegging en bijdrage aan klimaatdoelen.

4. duurzame houtproductie en circulatie economie.

Wat voor functies kun je verbreden in een bos?

• ecologische functies (biodiversiteit, habitat, bodemontwikkeling, waterretentie- en zuivering)

• productieve functies (hout, biomassa, niet-houtproducten)

• klimaat functies (co2-opslag, microklimaat)

• recreatieve functies (nieuwe vormen, gezondheid)

• educatieve functies en culturele functies (cultuurhistorie, identiteit)

Wat is het belangrijkst waarmee je werkt in bosbeheer?

Licht

de boom ademt met de wortels, wat ademen de bladeren?

co2

Wat is ‘rubisco’?

een belangrijk enzym voor het vastleggen van koolstofdioxide in de fotosynthese.

Wat doet rubisco?

Waar in de boom bevind de meeste koolstof?

In de kern van de stam.

Wat is cambium?

Een kleinlaagje in de stam dat zich binnen en buiten groeit.

Waar zit cambium in een boom?

• tussen het hout (xyleem)

• aan de binnenzijde van de bast (floëem)

• aan de buitenzijde

Hoe ontstaan jaarringen?

In de zomer en het voorjaar groeit doormiddel van celdeling het cambium in de stam anders dan in de herfst en winter.

Wat zorgt hout (xyleem) aan de binnenkant voor?

• Stevigheid

• waterafvoer

Waar zorgt de bast (Floëem) voor?

• vervoer van suikers

• vervoer van voedingsstoffen

Wat is een monopodiaal vertakkingspatroon?

De hoofdas groeit continu door vanuit een hoofdeindknop (stam rechte groei)

Welke soorten groeien in een hoofdeindknop?

• de meeste naaldbomen (den, fijnspar)

• sommige loofbomen (es en de eik)

Wat is een sympodiaal vertakkingspartroon?

De hoofdas groeit hier niet oneindig door, dit wordt over genomen door zijknoppen (zijwaartse groei).

Welke soorten groeien met zijknoppen?

• Linde

• iep

• beuk

• haagbeuk

Waar is hout van gemaakt?

• Van suikers die stevigheid geeft aan de plant.

• lignine, dit een soort lijm dat de cellulose aan elkaar bindt.

Wat is een C3 plant?

• Een plant die de standaardvorm van fotosynthese gebruikt, het eerste stabiele tussen product koolstofdioxide is (3 koolstofmoleculen vormt).

• dit is bij een standaard gematigd klimaat.

Wat is een C4 plant?

• een plant die tijdens de fotosynthese als eerste stabiele product een molecuul met vier koolstofatomen (oxaalacetaat/malaat) vormt, in plaats van de drie koolstofatomen bij normale C3-planten

• een warm zonnig klimaat.

• blijft c02 pompen, er is genoeg co2 en zorgt voor snelle groei in warmte.

Wat zijn CAM-planten?

• een plant die een speciale vorm van fotosynthese gebruikt (Crassulacean Acid Metabolism) om heelhuids te overleven in hete en droge gebieden.

• voorkomt uitdroging, openen hun huidmondjes alleen s’nachts.

• extreem droog klimaat.

Wat is fotorespiratie?

bij het sluiten van de zuurstofmondjes bij erge hitte, dat een plant zuurstof inplaats van c02 gaat verwerken.

Waarom bestaan deze stategiëen voor deze planten?

Om de overlevingskans te vergroten, om water te besparen in droge en extreme hitte.

Wat is de verhouding van co2 en h20 met opname van co2?

1 molecuul co2 verdampt 300 moleculen aan water.

Wat zorgt er voor dat watertransport op gang komt?

Door de transpiratie van de bladeren ontstaat er onderdruk in de kroon.

Wat is worteldruk?

de positieve druk die ontstaat in de wortels van een plant, waardoor water en opgeloste mineralen via de houtvaten (het xyleem) omhoog worden geduwd naar de bladeren

Wat is adhesie?

• de aantrekkingskracht tussen watermoleculen en de wanden van de houtvaten (het xyleem) in de boom

• Dit is de aantrekkingskracht tussen de watermoleculen en de wanden van de houtvaten. Dit zorgt ervoor dat de waterkolom niet door de zwaartekracht naar beneden stort en helpt het water omhoog te kruipen (capillaire werking).

Wat is cohesie?

• de onderlinge aantrekkingskracht tussen watermoleculen waardoor een boom water tot wel tientallen meters hoog kan transporteren

• Omdat watermoleculen door cohesie heel stevig aan elkaar vastplakken, trekt het verdampende watermolecuul het molecuul daaronder mee omhoog. Hierdoor wordt de hele waterketen van de wortels tot de hoogste blaadjes als een soort elastiek omhooggetrokken.

Wat is Lichtcompensatiepunt?

Het lichtcompensatiepunt is de specifieke lichtintensiteit waarbij de snelheid van de fotosynthese (het maken van suikers en opnemen van CO₂) precies even groot is als de snelheid van de celademhaling (het verbruiken van suikers en produceren van CO₂) van een plant.

Hoe hoog compensatiepunt hebben lichtminnende soorten?

een lager lichtcompensatiepunt.

Wat is Specific Lead Area (SLA)?

• verhouding van bladoppervlakte en droge bladmassa.

• word gezien als een variërende strategie

wat wijst een hoog SLA op?

• groot bladoppervlakte per gram massa

• snel groeiend

• dun en zachte bladeren.

• soorten: berk, populier en els.

wat wijst en laag SLA op?

• dikkere en stevige bladeren (leerachtig)

• gaan langer mee

• bestendig tegen vraat.

• soorten: steeneik, hulst, grove den.

wat is een blaaslevensduur?

bladverliezend, daarom meer lichtbehoefte

Welke 3 wortelsystemen zijn er?

• vlakwortel

• penwortel

• hartwortel

Wat doen oude wortels voor taak?

• verankering

• opslag

Wat doen jonge wortels voor taak?

• water

• nutriënten

Hoe groot is een wortelstelsel van een boom?

2 keer zo groot als de kroon.

waar is een boom als eerste mee bezig na aanplanting?

Eerst met wortelsetting en dan de groei van het bovenste gedeelte van een boom.

Wat is de definitie van een boom?

Een houtige vaste plant, met enkele stengel of stam die tot een aanzienlijke hoogte groeit.

1. Wanneer een dwarsdoorsnede van een stam wordt gemaakt zijn daar globaal twee typen hout op te onderscheiden. Deze onderscheiden zich bijvoorbeeld bij douglas duidelijk in kleur, maar ook in functie. Hoe heet het donkere deel dat geen fysiologische activiteit vertoont?

kernhout

Bij bosbeheer is het belangrijk om niet alleen rekening te houden met dat wat je ziet, maar ook dat wat je niet ziet. Bijvoorbeeld de wortels van de bomen. Welk deel van de wortels van een boom bevindt zich over het algemeen in de bovenste meter van de bodem?

90%

Waarom is een boom over het algemeen hoger wanneer hij in een dichte opstand staat dan wanneer hij solitair opgroeit?

in een dichte opstand sterven de onderste takken af en steekt de boom meer energie in de hoogtegroei door concurrentie met zijn buren.

Waarom is een boom over het algemeen hoger wanneer hij in een dichte opstand staat dan wanneer hij solitair opgroeit?

Een boom in een dichte opstand is over het algemeen hoger door concurrentie om zonlicht en de daaruit voortvloeiende hoogtegroei

Waarom hebben bomen een stam?

Voor stevigheid en het hebben van een transportweg.

Welke voordelen biedt een stam?

• ruimte onder de kroon

• overzicht en doorkijk

• gerichte schaduw

• hoogteverschillen en dynamiek

• sterke structuur

Wat zijn de nadelen van een stam?

• minder licht op de grond voor andere vegetatie

• als de stam beschadigd is is de boom vaak in gevaar