Mesleki Yabancı Dil-1: Elektronlar, Elektrik Akımı, Piller ve Bataryalar

Mesleki Yabancı Dil-1 dersinin ilk haftasına ait; elektronlar, iletkenler, yalıtkanlar, atom yapısı, statik elektrik, piller ve bataryalar konularındaki teknik mühendislik kelimelerini ve kavramlarını içeren soru-cevap kartları.

Teknik İngilizcede sürtünmeyle elektriklenme deneylerinde geçen "To Rub" fiilinin tanımı ve Türkçe karşılığı nedir?

"To Rub", bir nesneyi başka bir nesneye bastırarak ileri geri hareket ettirmek (Türkçe: sürtmek, ovalamak) anlamına gelir.

Görselde gösterilen statik elektrik deneyinde uygulanan işlem nedir?

Bir yün kumaş (woollen cloth) kullanılarak politen veya asetat çubuk (polythene or acetate strip) sürtülmektedir ("to rub").

Statik elektriklenmiş bir plastik kalemin küçük kâğıt parçalarına uyguladığı etkiyi anlatan "To Jump up" ve "To Stick to" eylemleri neyi ifade eder?

"To Jump up", aniden yukarı doğru sıçramak (to move upwards suddenly); "To Stick to" ise bir nesneye yapışmak/tutunmak (to attach to something) anlamına gelir.

"To Attract" ve "To Repel" fiillerinin tanımları ve elektriksel yüklerle ilgili temel bilimsel kurallar nelerdir?

"To Attract", bir nesneyi kendine doğru çekmek (to pull something towards itself); "To Repel" ise itmek (to push something away) anlamına gelir. Temel kurallar: "Like charges repel" (Aynı yükler birbirini iter) ve "Unlike charges attract" (Zıt yükler birbirini çeker).

Görseldeki sürtünme sürecinde kumaş ve plastik çubuk arasındaki yük aktarımı nasıl açıklanır?

Yün kumaş plastik çubuğa sürtüldüğünde elektronlar kumaştan çubuğa aktarılır (to transfer); bunun sonucunda kumaş negatif, plastik çubuk ise pozitif yüklenir.

Teknik metinlerde geçen "Force" (Kuvvet) kavramı nasıl tanımlanır ve bir kuvvet oluşturmak için hangi fiil kullanılır?

"Force", fiziksel güç veya kuvvet (physical power or strength) olarak tanımlanır. Bir kuvvet meydana getirmek veya yaratmak anlamında "produce" (veya "create/generate") fiili kullanılır.

Maddenin yapısını oluşturan "Matter" ve "Molecule" kavramlarının tanımları nelerdir?

"Matter" (Madde), uzayda yer kaplayan fiziksel varlıktır (physical substance that occupies space). "Molecule" (Molekül) ise birbirine bağlanmış atomlar grubudur (a group of atoms bonded together).

Bir atomu oluşturan üç temel parçacık (elektron, proton, nötron) elektriksel yük bakımından nasıl ayrılır?

Elektron negatif yüklü parçacık (negatively charged particle), proton pozitif yüklü parçacık (positively charged particle) ve nötron ise yüksüz parçacıktır (uncharged particle).

Görselde gösterilen atom modelinde merkezdeki yapı ve elektronun izlediği yol ne olarak adlandırılır?

Merkezde bulunan pozitif yüklü kısım "nucleus" (çekirdek), elektronun çekirdek çevresinde dönerken izlediği yol ise "orbit" (yörünge) olarak adlandırılır.

Gümüşün (Silver) özdirenci $1.59 \times 10^{-8}$ iken ve bakırdan daha iyi bir iletken olmasına rağmen elektrik devrelerinde neden çoğunlukla bakır (Copper) kullanılır?

Gümüş elektrik yükünü en iyi ileten metal olmasına karşın kullanılamayacak kadar pahalıdır (too expensive). Bu nedenle en yaygın kullanılan iletken bakırdır.

Bakırın mükemmel bir iletken olmasını sağlayan mikroskobik yapı ve elektron düzeni nedir?

Bakır atomlarının muntazam satır ve sütunlar halindeki kafes ("lattice") yapısında, atomlardan kolayca kopabilen serbest elektronlar ("free electrons") atomlar arasındaki boşlukta serbestçe dolaşabilir.

Teknik İngilizcede "Conductor" (İletken) ve "To flow" terimleri nasıl tanımlanır?

"Conductor", ısının veya elektriğin içinden geçmesine izin veren malzemedir (a material that allows heat or electricity to pass through it). "To flow" ise sürekli bir akış halinde hareket etmek (to move in a continuous stream) demektir.

"Electric Current" (Elektrik Akımı) nasıl tanımlanır?

Elektronların bir iletken (örneğin bakır şerit) boyunca sürekli akışına "electric current" (elektrik akımı) adı verilir.

Kabloları tanımlarken kullanılan "Strand" ve "Cable" kavramları arasındaki fark nedir?

"Strand", tek bir ince tel, damar veya lif parçasıdır (a single thin piece of thread, wire, or hair). "Cable" ise plastikle kaplanmış kalın tel veya tel grubudur (thick wire or a group of wires covered in plastic).

Görselde yer alan "Insulator" terimi ne anlama gelir ve iletken telden farkı nedir?

"Insulator" (Yalıtkan), serbest elektron içermediği veya çok az içerdiği için elektriğin içinden geçmesine izin vermeyen maddedir; görselde bakır teli ("strand") çevreleyen mavi katmandır.

Elektrik kablolarını yalıtmak için yaygın olarak kullanılan plastik malzeme hangisidir ve diğer yalıtkan örnekleri nelerdir?

Kabloları yalıtmak için polivinil klorür (Polyvinyl chloride - PVC) kullanılır. Diğer yaygın yalıtkan malzemeler cam (glass), seramik (ceramics) ve kuru havadır (dry air).

Teknik İngilizcede "Cell" ile "Battery" arasındaki temel fark nedir?

"Cell" (Pil/Hücre), kimyasal etki yoluyla elektrik üreten tek bir birimdir; "Battery" (Batarya) ise birbirine bağlanmış iki veya daha fazla hücreden (cells connected together) oluşur.

Pillerin kimyasını tanımlarken kullanılan "Compound" ve "Reaction" kelimeleri ne anlama gelir?

"Compound" (Bileşik), iki veya daha fazla elementin kimyasal karışımıdır; "Reaction" (Tepkime) ise kimyasal bir değişim sürecidir.

Eski çinko-karbon (zinc-carbon) pillerde cihazlara hasar veren "To Leak" ve "To Corrode" fiilleri neyi açıklar?

"To Leak", sıvının kaptan kazara sızması veya akmasıdır; "To Corrode", kimyasal etkiyle metal parçaların yavaşça tahrip olması (korozyona uğraması/paslanması) durumudur.

Bir bataryanın tamamen enerjisiz kaldığını ifade eden sıfat ve şarj cihazının kimyasalları ilk haline getirme eylemini belirten fiil hangileridir?

Tamamen tükenmiş/boşalmış durum için "Exhausted"; kimyasalları orijinal haline geri getirmek/yenilemek için "To Restore" kullanılır.

NiCad hücrelerinde görülen "Memory Effect" (Hafıza Etkisi) nedir?

Bataryanın yalnızca kısmen deşarj edildikten sonra art arda tekrar şarj edilmesi durumunda maksimum enerji kapasitesini kaybetmesi ve en son boşaltıldığı seviyeyi "hatırlaması" sorunudur.

Otomobillerde sıkça kullanılan "Accumulator" terimi neyi ifade eder ve kurşun-asit bataryalardaki "To Spill" tehlikesi nedir?

"Accumulator" (Akü), büyük şarj edilebilir bataryalar için kullanılan diğer terimdir; "To Spill", asit elektrolitin kaptan kazara dışarı dökülmesi veya taşması riskini ifade eder.

Görselde belirtilen "Mains supply" kavramı nedir ve şarj aletlerinde bulunan "Transformer" cihazının görevi nedir?

"Mains supply" (Şebeke elektriği), santrallerden ev ve işyerlerine iletilen genel elektrik kaynağıdır; "Transformer" (Transformatör) ise elektrik akımının voltajını şarj için uygun düşük voltajlı doğru akıma dönüştüren cihazdır.

Elektrik devrelerinde kullanılan "Conventional Current" (Geleneksel Akım) kavramı ne anlama gelir?

Akımın pozitif kutuptan negatif kutba doğru aktığı kabulünü ifade eder (elektronların gerçek akış yönünün tersidir).