Metodologia badań biologicznych i podstawy biochemii

Dedukcja

Sposób rozumowania polegający na przechodzeniu od ogółu do szczegółu.

Indukcja

Sposób rozumowania polegający na przechodzeniu od szczegółu do ogółu.

Przedmiot badań

Zjawisko lub proces analizowany w toku badania biologicznego.

Obiekt badań

Materiał biologiczny lub organizm, na którym przeprowadzane jest badanie.

Próba badawcza

Układ doświadczalny, w którym przedmiot badań jest poddany działaniu czynnika określonego w problemie badawczym.

Próba kontrolna

Układ doświadczalny, w którym przedmiot badań nie jest poddany działaniu badanego czynnika; dzieli się na kontrolę pozytywną (można zaobserwować obiekt badań) oraz negatywną (nie można zaobserwować obiektu badań).

Obserwacja

Metoda badawcza polegająca na rejestrowaniu stanu faktycznego bez ingerencji badacza; może stanowić element doświadczenia.

Doświadczenie (eksperyment)

Celowe i kontrolowane działanie badacza, podczas którego obserwuje się i weryfikuje wpływ jednego zjawiska na drugie.

Problem badawczy

Określenie celu badania biologicznego, formułowane najczęściej w postaci pytania.

Hipoteza

Jedna z kilku przewidywanych, prawdopodobnych odpowiedzi na problem badawczy, wymagająca weryfikacji doświadczalnej.

Obserwacja makroskopowa

Obserwacja obiektów o wielkości powyżej $0{,}01\,\text{mm}$, możliwa do przeprowadzenia gołym okiem, za pomocą lornetki lub lupy.

Obserwacja mikroskopowa

Obserwacja obiektów o wielkości poniżej $0{,}01\,\text{mm}$, niewidocznych gołym okiem, wymagająca zastosowania mikroskopu.

Powiększenie mikroskopu

Stosunek rozmiaru uzyskanego obrazu obiektu do jego rzeczywistej wielkości; obliczane jako iloczyn powiększenia okularu oraz powiększenia obiektywu.