RIZALIAN

Senator Claro M Recto

Noong Abril 3, 1956 nagpanukala siya ng isang batas na tinawag na Senate bill no. 438 na mas kilalang “Rizal Bill o Noli-Fili Bill”

April 17 1956

Kailan itinaguyod ang noli fili bill sa mataas na kapulungan

Cong Jacobo Z Gonzales

Siya ang nagsumite ng House Bill No. 5561 noong Abril 19, 1956 sa House of Representatives na kapareho ng Senate Bill No. 438

Abril 19 1956

Kailan isinumite ang House Bill No. 5561

House Bill No 5561

Isinumite ni Cong Jacobo Z. Gonzales

Sen Jose P Laurel

Nagmungkahi ng kapalit na panukalang batas at may ilang pagbabago sa batas rizal

Ramon F Magsaysay

Nilagdaan niya ang panukalang batas upang maging batas at tinawag itong Repubic Act No 1425

RA 1425

RA para sa batas rizal

June 12 1956

kailan nilagdaan ni magsaysay ang batas rizal

Mayo 12 14 1956

petsa kung saan ang Senate Bill No. 438 at House Bill No. 5561 ay parehong naaprubahan sa ikalawang pagbasa at sa Mababang Kapulungan

Layunin ng Batas Rizal

1. Upang muling ialay ang buhay at kabataan sa mga adhikain ng kalayaan at nasyonalismo, na siyang ipinaglaban at ikinamatay ng ating mga bayani

2. Upang magbigay-pugay sa ating pambansang bayani para sa kanyang pagtatayang buhay at mga gawa sa paghubog ng pagkataong Pilipino

3. Upang makakuha ng mapagpukaw na inspirasyon ng pagkamakabayan sa pamamagitan ng pag-aaral ng buhay, mga gawa, at mga sinulat ni Rizal

Kahalagahan ng pag-aaral ng asignaturang rizal

1. Ang asignatura ay nagbibigay ng pananaw kung paano harapin ang kasalukuyang mga suliranin

2. Ito ay tumutulong sa atin na mas maunawaan ang ating sarili bilang mga Pilipino

3. Itinuturo nito ang nasyonalismo at pagkamakabayan

4. Nagbibigay ito ng iba’t- ibang aral sa buhay

5. Tmutulong ito sa pagpapalawak ng lohikal at kritikal na pag-iisip

6. Si Rizal ay maaaring magsilbing isang huwaran at inspirasyon para sa bawat pilipino

Mga dahilan kung bakit piniling pambansang bayani si Rizal

1. Katalinuhan at malawak na kaalaman

2. Paggamit ng panulat sa halip na sandata/mapayapang paraan ng paglaban

3. Pagtutulak ng rebolusyon

4. Pambansang kamalayan at pagmamahal sa bayan

5. Katapangan at sakripisyo

6. Inspirasyon sa mga Pilipino

Frailokrasya

ito ay pagpapakita ng pagsasanib ng simbahan at estado sa ilalim ng pamahalaang espanyol

Marcelo H Del Pilar

La Frailocracia ay isa sa kanyang tanyag na akda na nangangahulugang isang pamahalaang pinamumunuan ng mga prayle

Reduccion

Polisiyang magbantay upang mapadali ang pagconvert ng mga katutubo sa katolisismo

Miguel Lopez de Legazpi

Nag imbento ng mga buwis, cedula, sanctorum, at tributo

cedula

isang uri ng personal na buwis na kailangang bayaran bilang patunay na kabilang sa rehistradong mamamayan

Sanctorum

Buwis upang matustusan ang gastusin sa simbahan at pagsasaayos nito

Tributo

Buwis na kailangang bayaran ng mga pilipino upang suportahan ang mga gastusin ng pamahalaang espanyol

Bandala System

pinipilit ang mga katutubo na ipagbili ang kanilang mga produkto sa mga espanyol

polo y servicio

sapilitang paggawa sa mga lalaking pilipino

liberalismo

binibigyang diin nito ang kahalagahan ng indibidwalismo sa loob ng hirarkiya ng mga pagpapahalaga at paniniwala sa lipunan

Gobernador Maria de la Torre 1869

Pag-Usbong ng Liberalismo sa Pilipinas

Ang Edukasyon ay Nagbibigay Liwanag sa Inang Bayan.

sulatin ni Rizal na bumabatikos sa patakaran ng mga Espanyol ay isang tula na isinulat niya noong 1875

Bourbon

Isang maharlikang angkan sa Europa na may pinagmulan sa Pransiya, unang namuno sa Pransiya at Navarre.

merkantilismo

batay sa paniniwala na ang yaman at kapangyarihan ng isang bansa ay pinakamainam na napapalakas sa pamamagitan ng pagpapalakas ng pagluluwas (exports) at pagbabawas ng pagaangkat (imports)

Kalakalang maynila-acapulco

isinara ang mga daungan ng Maynila sa lahat ng bansa maliban sa Mexico. Dahil dito, isinilang ang

Boletaz

Isang tiket o pahintulot na ginagamit sa pagsali sa Kalakalang Galyon.

Andres de Urdaneta

Isang paring Augustinian at marinero na natuklasan ang "Tornaviaje" o ang rutang pabalik mula Pilipinas patungong Mexico, na naging susi sa matagumpay na Kalakalang Galyon.

Miguel Lopez de Legazpi

Isang mananakop na nanguna sa pananakop ng Espanya sa Pilipinas at nagtatag ng unang pamahalaang kolonyal sa bansa.

November 17 1869

Kailan binuksan ang Suez Canal para sa paglalayag.

Suez canal

Ito ay isang ginawang daanang tubig na nag-uugnay sa Karagatang Mediterranean at Karagatang Indian sa pamamagitan ng Dagat Pula

Gobernador Heneral Jose V Basco

Nagpatupad ng monopolyo sa tabako

March 1 1782

kailan itinatag ang monopolyo sa tabako

Colegio de san ignacio

Ito ang kauna-unahang kolehiyo para sa mga lalaki na itinatag ng mga Heswita noong 1589.

ateneo de municipal

Tinawag itong Escuela Pia at ipinagkatiwala sa mga Heswita ng pamahalaan.

san juan de letran

Itinatag ito ng mga Dominikano, ngunit para lamang ito sa mga ulilang lalaki.

colegio de santa potenciana

Ito ang kauna-unahang kolehiyo para sa mga babae at binuksan noong 1589.

colegio de santa isabel

Ang sumunod na paaralang itinatag para sa mga babae, na binuksan noong 1632.

inquilino

Kilala rin sila bilang mga nangungupahan (tenants) na nagbabayad ng buwis

canon

tawag sa buwis na binabayad ng mga inquilino

ilustrados

Ang mayayaman at mataas ang pinag-aralang mga Pilipino na tinatawag na

peninsulares

Ang pinakamataas na uri sa lipunan ay ang _______mga purong Espanyol na ipinanganak sa Tangway ng Iberia, tulad ng Espanya.

insulares

Ang _______ ay isang natatanging tawag sa mga Creole mga purong Espanyol na ipinanganak sa mga kolonya, partikular sa Pilipinas o sa Marianas

indio

Sa pinakamababang antas ng lipunan ay matatagpuan ang mga katutubong Pilipino at ang tinatawag na

marurunong o naliwanagan

kahulugan ng ilustrados

paring regular

Sila ay kabilang sa mga orden ng relihiyon. Sila ay mga paring Espanyol na nagsanay at nag aral sa mga seminaryo sa Espanya at kabilang sa mga pangunahing orden ng misyonero

paring sekular

Hindi sila kabilang sa anumang orden ng relihiyon. Sila ay mga paring Pilipino na nag aral at nagsanay sa mga seminaryo sa Pilipinas

january 20 1872

Kailan naganap ang cavite mutiny

la madre de los ladrones

Ang Cavite ay kilala bilang _________, na nangangahulugang "Ina ng mga Magnanakaw

sargento fernando la madrid

Pinamunuan niya ang 200 sundalong Pilipino sa pag-atake sa mga opisyal na Espanyol sa Arsenal.

gobernador heneral carlos maria de la torre

ikalawang gobernador heneral

gobernador heneral rafael de izquierdo

ikatlong gobernador heneral

Maximo Inocencio , Crisanto delos Reyes , Enrique Paraiso

Mga Utak sa pag-aalsa sa Cavite (Ipinatapon lamang sa Guam)

february 17 1872

kailan binitay ang gomburza

padre mariano gomez de los angeles

Pinaghinhingahan ng sama ng loob at pinagkukumpisalan ng mga taga-Cavite (Inakalang tagapayo)

padre jose apolonio burgos

Ginamit ni Francis Saldua ang kanyang pangalan upang makahikayat ng mga bagong kasapi sa pag-aalsa

padre jacinto zamora

Nahulihan ng sulat na nag-iimbita na magdala ng bala at pulbura (mahilig sa sugal, code lamang pala sa pera pera sa sugal, MISTAKEN IDENTITY)

june 19 1861

kailan pinanganak si rizal

padre ruffino collantes

paring nagbinyag kay jose rizal

padre pedro cansanas

ninong ni rizal

jose

Ang pangalang ____ ay pinili ng kanyang ina na deboto ng San Jose

protacio

Ang kanyang ikalawang pangalan naman na ______ay ibinatay kay San Protacio dahil ipinanganak si Rizal sa mismong Pista ng Santo.

francisco mercado

tatay ni rizal

teodora alonso

nanay ni rizal

SPNOLMJCJTS

magkakapatid na rizal

paciano

pakaraang bitayin ang kapatid, sumapi siya sa Rebolusyong Pilipino at naging heneral.

trinidad

siya ang katiwala ni Jose Rizal sa kanyang isinulat na huling tula. Mi Ultimo Adios

Un Recuerdo A Mi Pueblo

Isinulat niya ang tulang _________ (Isang Alaala sa Aking Bayan) noong siya ay nasa Ateneo

tiyo jose alberto

tiyuhin na nag impluwensiya sa kanya sa sining

tiyo manuel

tiyuhin na nag impluwensiya sa kanya sa pisikal na pag eehersisyo

tiyo jose gregorio

tiyuhin na nag impluwensiya sa kanya sa pagbabasa

donya teodora alonso

Ang unang guro ni rizal

maestro celestino

unang gurong inupahan ng kanyang mga magulang

maestro lucas padua

ikalawang gurong inupahan ng kanyang mga magulang

maestro leon monroy

ikatlong gurong inupahan ng kanyang mga magulang Nanirahan ang matandang lalaki sa kanilang bahay at tinuruan siya ng Espanyol at Latin

leonor rivera

Maituturing na tunay na pag- ibig ni Rizal

josephine bracken

Huling pag -ibig ni Rizal

roman empire

binubuo ng mga interno (boarders)

carthaginian empire

binubuo ng mga eksterno (non-boarders)

Don augustine saez

Gumabay kay José Rizal sa pagguhit at pagpipinta.

father jose bech

Gurong kilala sa hindi pantay o pabago-bagong ugali.

romualdo de jesus

Gumabay kay José Rizal sa larangan ng eskultura.

Jose Vilaclara and Mineves

Iba pang mga gurong may malaking impluwensya sa kanya

Francisco de Paula Sanchez

Ang paboritong guro ni Rizal

ust

paaralang nakaranas siya ng pagkadismaya dahil sa hindi patas na pagtrato ng mga gurong Dominikano at sa makalumang paraan ng pagtuturo

may 3 1882

petsang Umalis patungong Espanya

november 3 1882

Nag-enroll siya sa Universidad Central de Madrid noong ______ kursong Medisina at Pilosopiya at Letra

Dr. Louis de Weckert

katulong siya ni _______, isang pangunahing Pranses na espesyalista sa mata (ophthalmologist)

opthalmoscope

Ito ay isang aparatong pangmata na inimbento ni Hermann von Helmholtz,

Despujol

Pagkatapos dakipin si Jose Rizal, nahirapan ang Gobernador- Heneral na si ____sa pagdedesisyon dahil hindi niya itinuturing na banta si Rizal, ngunit dahil sa galit ng mga prayleng Dominikano, kailangan niyang kumilos

october 1896

Naaresto si Rizal noong ______. Ikinulong sa Fort Santiago. Inakusahan ng pagtataksil laban sa Espanya.

Luis Traviel de Andrade

abogado ni rizal

december 30 1896 7am

petsa ng pagbitay kay rizal

santiago mataix

isang mamamahayag sa diyaryong El Heraldo de Madrid para sa isang panayam kay rizal

Universidad Central de Madrid

eskuwelang Sumali siya sa propaganda movement

cash crop economy

export crops. Produksyon ng pananim para ibenta (asukal, tabako, atbp.)

Educational Decree of 1863

pagpatupad ng libreng edukasyon

june 12 1956

Anong araw ang Republic Act No. 1425 (Rizal Law)