I wojna światowa

Gawriło Princip

Zamachowiec na arcyksięcia Franciszka Ferdynanda - serbski nacjonalista.

28 VI 1914

Zamach w Sarajewie na arcyksięcia Franciszka Ferdynanda. (Przyczyna bezpośrednia).

Przyczyny wybuchu I wojny światowej

- bloki państw trójprzymierze i trójporozumienie

- zbrojenia

- kocioł bałkański

- żądanie kolonii przez Niemcy

- chęć odzyskania Alzacji i Lotaryngii przez Francję

- zamach w Sarajewie

- chęć dostępu do morza śródziemnego

I bitwa nad Marną

1914. Taksówki wypełnione żołnierzami francuskimi.

Wojna pozycyjna

wojna, podczas której obie walczące strony zajmują silnie umocnione pozycje (okopy, zasieki). Między walczącymi stronami znajduje się tzw. ziemia niczyja, nad którą żadna ze stron nie ma kontroli. Wyparcie przeciwnika, a tym samym przesunięcie linii frontu, jest bardzo utrudnione.

Państwa centralne

Niemcy, Austro-Węgry, Bułgaria, Turcja

Państwa Ententy

Rosja, Wielka Brytania, Francja, Serbia, Włochy(1915), USA (1917)

Plan Schlieffena

Plan wojny błyskawicznej - pokonanie w 6 tygodni Francji.

Bitwa pod Tanenbergiem

1914 - front wschodni klęska Rosji

Bitwa pod Gorlicami

1915 - front wschodni klęska Rosji

Bitwa nad Sommą

1916 - Anglicy po raz pierwszy użyli czołgów - Mark I

Bitwa Jutlandzka

największa bitwą morską Wielkiej Wojny była bitwa nierozstrzygnięta bitwa jutlandzka

Nowe rodzaje broni

- karabin maszynowy

- nowoczesna artyleria

- czołgi

- samoloty i sterowce

- gazy bojowe

- okręty podwodne

U-boot

łódź podwodna niemiecka

Verdun

Największa bitwa I wojny światowej - 1916 Francja/Niemcy

Ypres 1915

Użycie gazów bojowych

Wymień fronty I wojny światowej:

Zachodni, Wschodni, Południowy

Aleksandra Fiodorowna

Żona cara Mikołaja II Romanowa

Grigorij Rasputin

kaznodzieja, rzekomy jasnowidz, mistyk i egzorcysta rosyjski; faworyt rodziny cara rosyjskiego Mikołaja II i jeden z najbardziej wpływowych ludzi w Rosji pod koniec jego rządów

Mikołaj II

Ostatni car Rosji, abdykuje po rewolucji Lutowej 1917 r

Dwuwładza w Rosji 1917

- Rząd Tymczasowy Gieorgij Lwow

- Rada delegatów Robotniczych i Żołnierzy (Bolszewicy) - Lenin

Włodzimierz Lenin

Rosyjski polityk socjaldemokratyczny i komunistyczny, organizator i przywódca rewolucji październikowej, a następnie pierwszy przywódca Rosji radzieckiej. Współzałożyciel i lider partii bolszewickiej. Teoretyk ideologii komunizmu i twórca idei leninizmu

Tezy Kwietniowe

referat wygłoszony na zebraniu działaczy bolszewickich przez Włodzimierza Lenina po przyjeździe do Piotrogrodu 4 kwietnia / 17 kwietnia 1917 - ogłaszał szybkie wycofanie Rosji z wojny oraz reformę rolną

Przystąpienie USA do I wojny światowej

IV 1917

14 PUNKTÓW Wilsona

W 13 punkcie niepodległość Państwa Polskiego z dostępem do morza.

Woodrow Wilson

Prezydent USA. W 13 punkcie deklaruję utworzenie Państwa Polskiego, utrzymuję relację z Ignacym Janem Paderewskim

Roman Dmowski

Przywódca Endecji, zwolennik orientacji prorosyjskiej, założyciel KNP w Paryżu. Uczestnik obrad konferencji wersalskiej.

Józef Piłsudski

Przywódca PPS, zwolennik orientacji proaustriackiej, internowany w Magdeburgu 1917 r.

III 1918

Pokój Brzeski - zakończenie I wojny światowej na froncie wschodnim. Rosja traci Białoruś, Ukrainę, Królestwo Polskie, Litwę, Łotwę i Estonię zawierając traktat z Niemcami.

Cios w plecy

Bunt marynarzy niemieckich w Kilonii X 1918 inspirowany przez siły komunistyczne w Niemczech na skutek sytuacji ekonomicznej.

Republika Weimarska

Upadek II Rzeszy Niemieckiej - XI 1918 , Abdykacja cesarza Wilhelma II. Utworzenie nowego państwa w Niemczech.

Hiszpanka

Pandemia grypy hiszpanki ( hiszpanka lub grypa hiszpańska) - pandemia wywołana przez wyjątkowo groźną odmianę podtypu H1N1 wirusa A grypy, do której doszło w latach 1918-1920, znana pod potoczną nazwą „hiszpanka".

Pokój w Compiegne

11.11.1918 zakończenie wojny na froncie zachodnim. Kapitulacja Niemiec.

Ignacy Jan Paderewski

Członek KNP, Pianista, kompozytor, agitator za sprawą Polską w USA. Nawiązał relację z Woodrow Wilsonem

Legiony Polskie

W szczytowym okresie rozwoju w Legionach służyło ponad 16 tys. żołnierzy (jesień 1915 r.). Organizacyjnie dzieliły się na trzy brygady:

- I Brygada powołana została 19 grudnia 1914, dowodził nią Józef Piłsudski (do 27 września 1916)

- II Brygada powołana została 19 grudnia 1914, dowódcą był Józef Haller

- III Brygada powołana została 8 maja 1915.Dowodził nią Stanisław Szeptycki do 14 listopada 1916

Błękitna armia

1917 utworzenie "Błękitnej Armii" we Francji (70 tys. żołnierzy, na czele Józef Haller). Twórca Roman Dmowski oddziały zależne od KNP w Paryżu.

akt 5 Listopada

5 XI 1916 "manifest dwóch cesarzy" ("akt 5 listopada") - zapowiedź utworzenia Królestwa Polskiego na ziemiach zaboru rosyjskiego (dziedziczna monarchia konstytucyjna, brak szczegółów odnośnie granic)

Odezwa cara Mikołaja II

25 XII 1916 - Odezwa cara Mikołaja II utworzenie niepodległego państwa polskiego w sojuszu z Rosją

KNP

1917 - utworzenie Komitetu Narodowego Polskiego we Francji (Roman Dmowski; oficjalne przedstawicielstwo polskie uznane przez inne państwa Ententy) i armii polskiej we Francji

Ośrodki władzy na ziemiach polskich XI 1918

-Rada Narodowa Księstwa Cieszyńskiego

-Polska Komisja Likwidacyjna w Krakowie

-Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej w Lublinie

-Naczelna Rada Ludowa (Poznań)

-Rada Regencyjna (Warszawa)

11 XI 1918

W dniu zakończenia wojny 11 XI 1918 roku Józef Piłsudski przejął władzę w Królestwie Polskim, przejmuję władzę z rąk Rady Regencyjnej.

Konferencja w Wersalu Polskę reprezentują:

Polskę reprezentowali tam Roman Dmowski i Ignacy Jan Paderewski.

Wielka Trójka I wojny światowej

USA - Prezydent Woodrow Wilson

Wielka Brytania - Premier Dawid Lloyd George, minister spraw zagranicznych lord Balfour

Francja - Premier Georges Clemenceau

Najważniejsze straty terytorialne Niemiec:

Alzacja i Lotaryngia (Francja)

Pomorze Gdańskie (Polska)

Wolne Miasto Gdańsk (Liga Narodów)

Wielkopolska (Polska)

Górny Śląsk, Warmia, Mazury (Plebiscyt)

Postanowienia (ograniczenia) względem Niemiec

zniesiono powszechną służbę wojskową, pozwolono na 100 tys. armię zawodową,

rozwiązano niemiecki Sztab Generalny,

wprowadzono zakaz posiadania i produkcji samolotów, łodzi podwodnych i czołgów,

drastycznie zmniejszono flotę - pozwolono na posiadanie kilku jednostek obrony wybrzeża

nakazano demilitaryzacje Nadrenii - obszary na lewym brzegu Renu oraz 50 km pas ziemi

Mały traktat wersalski

Traktat podpisały najważniejsze mocarstwa i Polska. Dotyczył on ochrony mniejszości etnicznych

religijnych na terenie Polski. Jego respektowanie miało podlegać kontroli organów przyszłej Ligi

Narodów. Traktat ten był niesprawiedliwy gdyż Niemcy nie zobowiązano do podobnej ochrony

mniejszości polskiej. (Podobne układy podpisano z Czechosłowacją, Rumunia i Królestwem SHS)

Liga narodów

Liga Narodów powstała na mocy traktatu wersalskiego. Rozpoczęła działalność w 1920 r., a jej siedzibą była Genewa. Liga Narodów miała być organizacją skupiającą kraje, które rozwiązywały konflikty miedzy sobą na drodze pokojowej.