Stoppen met roken

Nicotine werking

Binnen 10s prettig gevoel, snel weer uitgewerkt

Werkt op dopaminesysteem

Bij uitwerken gespannen, geïrriteerd, onrustig gevoel

Signalen voor nicotineafhankelijkheid

1e sigaret binnen een half uur na het opstaan en 10 of meer sigaretten per dag

Invloed van roken op de schildklier

Roken stimuleert de schildklier → werkt harder, maskeerd traag werkende schildklier

→ als iemand na stoppen met roken zonder verandering in voedingspatroon aankomt, naar hap verwijzen

Inlvoed van roken op de longen

Meer slijm producerende cellen

Trilhaarcellen verdwijnen, minder tot geen slijmafvoer

→ Slijm wordt door hoest afgevoerd = rokershoest

Kan COPD uitlokken

Invloed van roken op hart en vaten

Meer hartritmestoornissen

Hoger LDL, achteruitgang van bloedvaten met trombosegevaar

Kans op hart- en herseninfarct

! 10x hogere kans op sterven aan hart- en vaatziekten

Invloed van roken op andere lichaamsdelen

Verminderde insulinegevoeligheid → diabetes type 2

Osteoporose

Vaatvernauwing → verminderde wondgenezing, tandvleesproblemen, erectiestoornissen

Staar

Rimpels in het gezicht

Voordelen van stoppen met roken

Huidverbetering

Na 1 week meer lucht en uithuidingsvermogen

Verbeterde smaak en reuk

Hoesten, kuchen, rokerstem verdwijnen

Langetermijneffecten van stoppen met roken

Na 24u: Kans op hartinfarct daalt, kans op kanker en hart- en vaatziekten wordt snel kleiner

Na 2-12 weken: Bloedcirculatie verbeterd

Na 1 jaar: Kans op hartproblemen met 50% gedaald

Na 10-14 jaar: Kans op overlijden aan kanker net zo hoog als of je niet hebt gerookt

Na 15 jaar: Kans op hartproblemen bijna gelijk aan niet-roker

Niet-medicamenteus advies bij stoppen met roken

Kies gelijk een stopdatum en bereid het stoppen goed voor:

E-health interventies: apps

Zoek steun in de omgeving

Zoek afleiding bij trek

Nicotinevervangers om te stoppen met roken

Liefst met begeleiding of gedragsondersteuning (individueel, groepscursus, e-health)

Bij meer dan 10 sigaretten per dag - boven 20 st per dag starten op hoogste dosering, in 3 maanden afbouwen

! Voor het starten helemaal stoppen met roken

! Niet bij zwangerschap, borsvoeding

! Niet kort na hartinfarct, beroerte, angina pectoris, hartritme stoornissen

Bupropion om te stoppen met roken

= Zyban

Op recept

Kan worden gecombineerd met nicotinevervangers

Behandelduur 7-9 weken, stoppen met roken in de 2de week

Nicotinevervanger kauwgom

= Nicotinell

2 en 4mg

8-12x per dag 1 kauwgom

Gedurende 30 min langzaam 15 keer kauwen, enkele min parkeren in wangzak, weer 15 keer kauwen

! niet gebruiken bij ontstekingen mond, keel, slokdarm

Nicotinevervanger zuigtablet

= Nicotinell

verschillende doseringen

8-12x per tablet 1 tablet binnen ~ 30min opzuigen

! niet gebruiken bij ontstekingen mond, keel, slokdarm

Mondspray

= Nicorette

1mg per dosis

Na behoefte elk half huur 1-2 verstuivingen, niet meer dan 64 verstuivingen per 24 u!

Nicotinepleisters

= Niquitin of Nicotinell

Begin met hoge dosering, bouw met enkele weken af

In de ochtend direct na het wakker worden 1 pleister plakken op schoon, droog, onbehaarde huid, laat 24u zitten

! Kies elke dag een ander plek

! niet gebruiken bij chronische huidaandoeningen of overgevoeligheid voor nicotinepleisters

Medicijnen die vaak lager kunnen doseerd worden na stoppen met roken

! Roken stimuleerd afbraak door leverenzymen (CYP1A2)

Theofylline (astma)

Antipsychotica

Betablokkers

Antiaritmica

Oncolytica (kanker)

→ altijd naar de hap verwijzen

! Roken vermindert insulinegevoeligheid

→ mogelijk naar de hap doorsturen, kan ook door patient zelf aangepast worden

Advies bij: gemotiveerd klant wil stoppen op korte termijn

Laat direct een stopdatum kiezen, geen overtuiging nodig

Avies bij: klant wil minderen

Stoppen is makkelijker vol te houden dan minderen

Advies bij: geinteresserd klant wil advies

Geef uitleg over voor-, nadelen om te motiveren, geef folder mee

Advies bij: > 10 sigaretten per dag, 1e binnen eerste 30min na opstaan

Adviseer nicotinepreparaat

Advies bij: klant heeft geen vertrouwen in stoppen op eigen kracht

Adviseer ondersteuning: groepsursus GGD, vertrouwenspersonen, rokeninfo.nu, e-health interventies = apps