Araştırma Yöntemleri ve Bilim Felsefesi

Araştırma yöntemleri, veri toplama teknikleri, örnekleme yaklaşımları, istatistiksel kontroller ve bilim felsefesi kavramlarını içeren ders tekrar kartları.

Derleme

Veri toplamada başvurulan ikincil veri kaynaklarından biridir.

Kopernicus

Evren ve güneş sistemine ilişkin önemli buluşları olan bilim insanıdır.

Randomizasyon

Çalışmaya alınan deneklerin evrenden rastlantısal seçimi ve deneysel çalışmalarda deneklerin deney-kontrol gruplarına yansız olarak atanması sürecidir.

Vaka-Kontrol Araştırması

Belirli bir olgunun (örneğin bebeklerdeki %20 anomalili doğum oranı) olası nedenlerini (gebelikte geçirilen kızamıkçık enfeksiyonu gibi) geriye dönük incelemek üzere planlanan araştırma tipidir.

Kavramsal Hazırlık

Hipotezlerin düzenlenmesini de içeren, bilimsel araştırma sürecinin ilk adımıdır.

Dolaylı Gözlem

Verilerin gözlem yoluyla toplandığı bir araştırmada, gözlem işleminin tek yönlü aynalar kullanılarak gerçekleştirilmesidir.

Basit Tesadüfi Örnekleme

Evrendeki kişilerin önce listelenip numaralandırıldığı, ardından tesadüfi sayılar tablosu yardımıyla örneğe alınacak deneklerin seçildiği örnekleme tekniğidir.

Tanımlayıcı Araştırma

Diyabet hastalarının sağlığı koruma davranışları gibi belirli özelliklerin ve durumların incelendiği araştırma tipidir.

Min-Max Hata Kontrolü (Tutarlılık Kontrolü)

Her kolondan beklenen en küçük ve en büyük değer (kod) dışında bir karakterin bulunup bulunmadığının araştırılması işlemidir.

Sınırlılık

Araştırma verilerinin tüm hedef evrenden (örneğin 15 yaş üstü tüm kadınlar) toplanması mümkünken; para, zaman veya insan gücü kısıtlılıkları sebebiyle daha dar bir gruptan (örneğin 15-49 yaş kadınlar) seçilerek yetinilmesi durumudur.

Açıklama (Bilimin İşlevi)

Cisimlerin yere düşüşünün yerçekimi ile ilişkilendirilmesi veya farklı şekil ve ağırlıktaki cisimlerin farklı hızlarla düşmesinin nedenlerinin ortaya konması gibi olgusal ilişkileri saptayan bilimsel işlevdir.

Felsefe

Çağdaş bilimin ortaya çıkma sürecinde din ile bilim arasındaki alanı dolduran düşünce sürecidir.

Ampirizm

Duygu ve deneyimleri bilgi kaynağı olarak gören, doğru ve genel geçer bilginin duyumlar sonucu oluşan deneylerle kazanılacağını savunan felsefedir.

H1 Hipotezi (Yönsüz)

"Düzenli spor yapan bireyler ile spor yapmayan bireylerin kan kolesterol düzeyleri arasında fark vardır" şeklinde kurulan, gruplar arasında fark olduğunu belirten ancak etkinin yönünü tayin etmeyen araştırma hipotezidir.

Prospektif Araştırma Deseni

Kemoterapi biriminde uzun süre çalışan hemşirelerde ileride kanser gelişip gelişmeyeceğini ileriye dönük zaman diliminde izleyerek inceleyen araştırma desenidir.

Bacon

Bilimsel çalışmalarda 'Tümevarım' yöntemini kullanan öncü bilim insanıdır.

Olasılıksız Örnekleme Yöntemleri

Kartopu örnekleme ve amaçlı örnekleme gibi evrendeki birimlerin eşit seçilme şansına sahip olmadığı yöntemlerdir.

Veri İşleme İşlevlerinin Aşamaları

Sırasıyla kaydetme, sınıflama, hesaplama, özetleme ve rapor etme adımlarından oluşan işlem zinciridir.

Kodlama

Veri işlemeyi kolaylaştırmak amacıyla verilerin amaca uygun biçimde daha yalın sembollerle ifade edilmesidir.

Rank Order

Deneğin kendisine verilen sıfatları veya maddeleri en önemlisine (1) yazarak önem sırasına dizmesini gerektiren soru türüdür.

Deneysel Araştırma

Yeni bir bakım yönteminin iyileşme süresi üzerindeki etkisinin veya gürültünün işçilerin duyma etkinliği üzerindeki etkisinin oluşturulan deney ve kontrol grupları üzerinden incelendiği araştırma yaklaşımıdır.

Kalitatif (Niteliksel) Araştırma

Etkenlerden çok nedenlerle ilgilenen, araştırma konusu insan olan, subjektifliği önemseyen, odak noktası yazılı ve sözel ifadeler olan (örneğin ilk kez anne olan kadının duygularını ya da Florence Nightingale'in yaşam öyküsünü inceleyen) araştırma türüdür.

Olgusal Bulgular

Öznellik içermeyen, doğrudan ölçülebilen yaş ve ağırlık gibi bulgu türleridir.

Yargısal Bulgular

Bireyin kişisel değerlendirmelerine dayanan tutum, düşünce ve algı gibi bulgu türleridir.