Dadaïsme + surrealisme + kubisme + futurisme + abstacte kunst + expressionisme

ontstaan dadaïsme

• bespotten traditionele kunst en beschaafde wereld

• doel: van nul af aan herbeginnen

• strijd tegen burgerij, religie en staat

kenmerken (dadaïsme)

• experimentele houding: toeval en waanzin centraal

• alles is kunst

• object trouvés

• antikunst: kunst dat wilt shokeren

naam dadaïsme

• eerste klank uit kindermond

• woordenboek hoppelpaard in het frans

object trouvé

• elk bestaand voorwerp kan kunst zijn

• kant-en-klare objecten uit normale context plaatsen en tot kunst bestempelen

Duchamp (fases + kenmerken)

• fase 1: futurisme

• fase 2: dadaïsme

• fase 3: stopzetting kunstactiviteit

• fase 4: dadaïsme

• veel humor

• object trouvé

naam, schilder, echte schilder?

Fountin, Duchamp, Elsa von Freytag-Loringhoven

naam, schilder, iconografie

Duchamp, LHOOQ, op postformaat, snorretje en sikje, letters: zij heeft een hete kont, kunst bespotten en ontheiligen

Rrose sélavy

• vrouwelijk alter ego Dushamp

• = eros, c’est la vie

• samenwerking Man Ray

• spelen met identiteiten en kunst

ontstaan surrealisme (waar+inspo)

• Frankrijk

• André Breton

• Freud

gelijkenissen (surrealisme en dadaïsme)

beide werken rond spontane en soms absurde associaties

verschil (surrealisme en dadaïsme)

• dadaïsme breekt materialistisch wereld af ←> surrealisme bouwt denkbeeldige wereld op

• dadaïsme zoekt vernietiging ←> surrealisme zoekt naar bevrijding van de menselijke geest

kenmerken surrealisme

• erg realistisch

• onverwachte combinaties

• onderbewustzijn en dromen als inspiratiebron

soorten surrealisme

• realistisch surrealisme

• abstract surrealisme

Dali periodes

1. vroege periode

2. surrealistische periode

3. klassieke, academische periode

vroege periode (dali)

• landschappen van Cadaques

• verwantschap verschillende stijlen

surrealistische periode (dali)

• angsten en fantasieën staan centraal

• fotografische stijl

• symboliek: seksualiteit, dood, voedsel

• toeval

naam, schilder, inspiratie, iconografie

De volharding der herinnering, Dalí, smeltende camembert en relativiteitstheorie tijd van Einstein, oneindig droomlandschap, dode boom, mieren nemen enigste klok over die niet aangetast is

klassieke, academische periode (dali)

• conflict met surrealisme vanwege oa commerciële ingesteldheid

• invloed van Italiaanse renaissance + katholieke godsdienst

kenmerken dalí

• Gala

• droomlandschap

• ongewone combinaties

• vervorming

• symbolen:

  • dood (mieren → verderf, sprinkhaan → angst)

  • erotiek (naaktheid, titels,…)

naam, kunstenaar, inspo

Ruimte Mae West, Dalí, Actrice Mae West (sekssymbool)

Miró

• kindertekeningen

• herinneringen kind

• fatasie

• → ziet zichzelf niet als surrealist

Miró fases

• vroege fase

• surrealistische periode

vroege fase (Miró)

• jeugdherinneringen

• boerderij grootouders

• invloed kubisme, fauvisme…

surrealistische periode (Miró)

• spelen met illusie en hervorming

• inspo: kindertijd, fantasie

naam, schilder, iconografie

carnaval van harekijn, Miró, herlekijn met gat in de maag → honger, automaat die gitaar speelt, ladder → symbool spirituele reis, → poetische ritme van vormen uit fantasie

Wat doet Magritte niet?

niet strict realisme:

• schildert geen dromen

• maaket het alledaagse raadselachtig/bedriegelijk

Wat doet Magritte wel?

1. taalschilderijen

   1. tekst (vaak poëtisch)

   2. zet kijker tot nadenken

2. metamorfoses

   1. voorwerpen of lichamen gaan een gedaanteverandering aan

3. combinatietechnieken

   1. voorwerpen isoleren van hun functie of context en daarna weer samenvoegen

Dora Maar

• fotografie, schilderkunst en dichteres

• extreme close-ups

• onverwachte fotomontages en collages

Vlaams expressionisme

platteland

Duits expressionisme

stad

kenmerken expressionisme

• niet naturalistisch kleurgebruik

• ‘slordige’ stijl

• Kronkelend lijnen

• onjuiste anatomische proporties

ontstaan Duits expressionisme

• 4 studenten

• inspo friederich Nietzche

• Der sturm: tijdschrift naam in voorkoen en publiceert werken van Brücke

kenmerken Die Brücke

• natuur, naakte figuren, stadsleven…

• hevige kleurencombinaties

• agressieve, brede afgelijnde vlakken

schilder, naam, iconografie, kenmerken Brücke

Kirchner, Berlijnse straatscène, mensen leven dicht op elkaar, maar tegelijkertijd is er een griezelige ondoordringbare onderlinge afstandelijkheid, stadsleven, hevige kleurencombinaties,

naam, schilder, iconografie, waarom goed voorbeeld stroming

portret als soldaat, Kirchner, zelfportert als soldaat, plaats waar hand met penseel zou zijn is er een bloederige armstomp → symbolisme verminking: de man zal nooit meer schilderen, trauma WO1, nadruk op innerlijke, diegaande emoties, niet naturalistisch kleurgebruik, grillige lijnen, slordige stijl

vlaams expressionisme ontstaan

• na WO1

• platteland

• christelijk inspo

kenmerken Vlaams expressionisme

• niet naturalistisch kleurgebruik

• grove penseel streken

• alledaagse taferelen

• grote werken

kenmerken Permeke

• voorkeur houtskool

• soms archetypes

• leegte even belangrijk als onderwerp

• aardtinten

• combo schilderen en tekenen

ontstaan abstracte kunst (waar)

• vereenvoudigen van vormen tot een oervorm

• kleur, vorm, lijn en materiaal samenbrengen in een nieuwe compositie

• Duitsland en Nederland

vormen abstracte kunst

1. lyrische abstractie

2. geometrische abstractie

lyrische abstractie kenmerken

• onvoorspelbare en grillige vormen

• gevoelens, fantasie, muzikaliteit

• link met de concrete werkelijkheid aanwezig

geometrische abstractie

• wiskundige verhoudingen

• enkel geometrische vormen

• geen persoonlijke gevoelens

kenmerken abstracte kunst

• onderwerp is ondergeschikt

• kunstenaar drukt zich uit in kleuren, vormen, lijnen en materialen

• nadruk op het geestelijke in de kunst ipv het zintuigelijke

Kandinsky fases

• figuratieve fase

• op zoek naar zuivere vorm

• abstracte kunst

figuratieve fase

• inspiratie Russische cultuur, romantiek en jugendstil

kenmerken Mondriaan

• primaire kleuren

• rechte hoeken, horizontale en verticale lijnen

• klaarheid en orde

schröderhuis (wie en wat)

• Rietveld

• schuifwanden

• multifunctionele ruimte

Bauwhaus

• kunstschool

• gesloten door nazis

• bekend door kleurenstudie

af klint

• eerste abstracte werken

• spiritueel niveau → automatic drawing

• vaak monumentaal formaat

• passie voor natuur en wiskunde → organische en geometrische vormen

Hoe is het kubisme ontstaan?

• Door Picasso en Braque

• invloed Cézanne + niet-westerse kunst (Afrikaanse maskers)

• breuk met klassieke schilderkunst

  • geen realistisch perspectief meer

  • schilderij is een plat vlak geen “venster op de werkelijkheid”

kenmerken kubisme

• geometrische vormen

• meerdere standpunten tegelijk$verwarrend perspectief

• vorm belangrijker dan kleur

• stilleven, portretten en landschap

fases van kubisme

• geometrisch kubisme

• analytisch kubisme

• synthetisch kubisme

geometrisch kubisme

• basisvormen zichtbaar

• invloed Cézanne sterk aanwezig

• vormen nog herkenbaar

analytisch kubisme

• onderwerpen opgebroken in kleine fragmenten

• veel bruine/grijze tinten

• moeilijk herkenbaar

• verschillende standpunten tegelijk

synthetisch kubisme

• meer kleur

• collages

• onderwerpen opnieuw herkenbaar

Picasso’s periodes

• blauwe periode

• roze periode

• kubistische periode

• klassieke periode

• terugkeer naar kubisme

• Spaanse burgeroorlog + WOII

• levensvreugde aan de Côte d’Azu

blauwe periode

• blauwe kleuren

• sombere sfeer

• lange gezichten en vingers

roze periode

• roze/zachte kleuren

• circusfiguren

• warmere sfeer

kubistische periode

• kracht van geometrische vormen → strakke vereenvoudiging van Picasso’s portretten

naam, schilder, periode, iconografie

Les demoiselles d’Avignon, Picasso, kubistische periode, 5 prostitueeus die kijker aanstaren, weinig aantrekkelijk en vreede lichamen, enkele vrouwen gebasseerd op Afrikaanse maskers

klassieke periode

• klassieke oudheid inspiratiebron

• spelen met perspectiefregels

terugkeren naar kubisme

• experimenteren met vorm

• felle kleuren

• versplintering van het menselijk lichaam

picasso geïnspireerd door:

• Rubens

  • onderwerp: oorlog

  • compositie: rechts dominante diagonale lijn

• Goya

  • onderwerp: oorlog

naam, schilder, inspiratie, iconografie, compositie

Guernica, Picasso, aanslag op Guernica, picasso’s intrepetatie over bombardement, geen historische weergave, symbool voor oorlog in het algemeen, onderaan: soldaat in stukkes met gebroken wapen, rechts: vrouw sleept gewond been verder richting licht puntje, 3 groepen, vooraan driehoek

levensvreugde aan de Côte d’Azur

• hernemen oude thema’s

• herwerken oude schilderijen

futurisme kenmerken

• beweging door

  • herhaling

  • vervorming

• inspo

  • nieuwe, technische uitvindingen: auto’s, vliegtuigen,…

  • fotografie en film

• divisionisme

futurisme + verschil kubisme

• italiaans

• verschil kubisme

  • kubisme: statisch

  • futurisme: dynamisch

Boccioni

versmelting

Bella

beweging door herhaling

fotosequenties

• Muybridge

• toont beweging

alle kunstenaars

• Af klint

• Balla

• Bauhaus

• boccioni

• dali

• duchamp

• Kadinsky

• Kirchner

• Maar

• magritte

• miro

• Mondriaan

• Permeke

• Picasso

• Rietveld

• Servaes

entarte kunst

kunst die niet paste volgens duitse derde rijk

Servaes

• als atheïst in religieuze kunst

• religieus expressionisme