Anatomi ve Özel Osteologia Ders Notları

Anatomi giriş, yön/düzlem terimleri, hayvan tür sınıflandırmaları, osteoloji genel bilgileri ve columna vertebralis bölümlerini kapsayan kelime kartları.

Ana

Anatomi kelime kökeninde "baştan sonuna kadar" anlamına gelen terimdir.

Tome

Anatomi kelime kökeninde "kesmek, parçalara ayırmak" anlamına gelen terimdir.

Equidae

Tek parmaklılar familyası; At (equus caballus), Eşek (equus asinus) ve Katır (equus mulus) türlerini kapsar.

Ruminantia

Geviş getirenler; Sığır (bos taurus), Manda (bos bufalo), Koyun (ovis aries) ve Keçi (capra hircus) türlerini kapsar.

Carnivora

Etçiller takımı; Köpek (canis famillaris) ve Kedi (felis silvestris catus) türlerini kapsar.

Omnivora

Karışık beslenenler; İnsan (homo sapiens) ve Domuz (sus scrofa domesticus) türlerini kapsar.

Laboratuvar Deney Hayvanları

Tavşanlar (leporidae: Lepus capensis, Oryctolagus cuniculus), Fareler + Sıçanlar (muridae: Rattus novegicus, Mus musculus) ve Kobaylar (cavidae: Cavia aperea porcellus).

Aves domesticus

Evcil kanatlılar; Tavuk (gallus domesticus), Hindi (meleagris gallapova), Güvercin (columba domestica), Kaz (anser domesticus) ve Ördek (anas domestica) türlerini kapsar.

Plana corporis

Vücut düzlemleri;

Planum medianum: medyan düzlem

Planum sagittale: vücudu sağ/sol bölen düzlem

Planum transversum: vücudun uzun eksenine dik açı yapacak şekilde enine kesen düzlem

Planum horizontale: yere paralel uzanan düzlem

Dexter / Sinister

Dexter sağ, Sinister ise sol anlamına gelen anatomik yön terimleridir.

Cranialis / Caudalis

Cranialis baş tarafı ile ilgili, Caudalis ise kuyruk tarafı ile ilgili terimdir.

Oralis / Aboralis

Oralis ağıza yakın veya ağız bölgesinde olan, Aboralis ise ağızdan uzakta olan terimdir.

Anterior / Posterior

Anterior ön veya önde olan, Posterior ise arka veya arkada olan terimdir.

Superior / Inferior

Superior üst, Inferior ise alt anlamına gelir.

Superficialis / Profundus

Superficialis yüzeysel olan, Profundus ise derin olan anlamına gelir.

Proximalis / Distalis

Proximalis vücut merkezine yakın olan, Distalis ise vücut merkezine uzak olan terimdir.

Palmaris / Plantaris

Palmaris avuç içi ile ilgili olan, Plantaris ise ayak tabanı ile ilgili olan terimdir.

Axialis

Vücudun uzun ekseni boyunca uzanan (verticalis) terimdir.

Kemik Dokusu Organik Maddeleri

Kollagen lifler ve glikoprotein (ossein) bileşenlerinden oluşur.

Kemik Dokusu İnorganik Maddeleri

Kalsiyum fosfat, kalsiyum karbonat, kalsiyum fluorid ile magnezyum'un hidroksit, sülfat ve fluorid bileşiklerinden oluşur.

Kemiklerin Şekillerine Göre Sınıflandırılması

Yassı kemikler (ossa plana), kısa kemikler (ossa brevia) ve uzun kemikler (ossa longa) olarak üçe ayrılır.

Uzun Kemik Makroskobik Yapısı

Periosteum (kemik zarı), substantia compacta (tıkız doku), substantia spongiosa (sünger doku), endosteum, cavum medullare ve medulla ossea (rubra, flava) yapılarından oluşur.

Femur Yapıları

Caput femoris, trochanter major, linea intertrochanterica, fossa trochanterica, crista intertrochanterica, trochanter minor, condylus lateralis, condylus medialis ve fossa intercondylaris.

Eklem Çukurlukları ve Kemik Yapı Terimleri

Acetabulum, fovea articularis, fossa (çukur), incisura (çentik), fissura (çatlak), foramen (delik), canalis (kanal) ve sulcus (oluk).

Skeleton axiale

Aksiyal iskelet; columna vertebralis, ossa cranii ve skeleton thoracis'ten oluşur.

Skeleton appendiculare

Ekstremite (üyeler) kemiklerinden oluşan iskelet bölümüdür.

Columna Vertebralis Bölümleri

1- Pars cervicalis (Vertebrae cervicales), 2- Pars thoracalis (Vertebrae thoracicae), 3- Pars lumbalis (Vertebrae lumbales), 4- Pars sacralis (Vertebrae sacrales), 5- Pars caudalis (Vertebrae caudales / coccygeae).

Vertebrae Cervicales

Boyun omurlarıdır; 7 adet bulunur.

Atlas

Birinci boyun omurudur; arcus ventralis, arcus dorsalis, fovea dentis, tuberculum dorsale/ventrale, fovea articularis cranialis/caudalis, ala atlantis, fossa atlantis, foramen alare, incisura alaris (carnivora), foramen vertebrale laterale, foramen transversarium ve massa lateralis içerir.

Axis

İkinci boyun omurudur; extremitas cranialis üzerinde dens yapısı, procc. articulares craniales/caudales, crista ventralis, proc. transversus, for. transversarium, incisura vertebralis caudalis (derin), incisura vertebralis cranialis, for. vertebrale laterale ve proc. spinosus barındırır.

3. - 7. Vertebra Cervicales Özellikleri

Corpus'ları 3.den 7.ye doğru kısalır, foramen intervertebralia ve etçillerde (carnivora) processus muscularis bulunur.

6. Boyun Omuru

Crista ventralis yapısı yok; proc. spinosus'u 3.-5. omurlara göre daha belirgindir.

7. Boyun Omuru

Foramen transversarium bulunmaz; caudal'de fovea costalis var; processus spinosus daha yüksektir (büyük gevişgetirenlerde en yüksek).

Vertebrae Thoracicae Sayıları ve Yapıları

Sırt omurları sayısı At (Eq): 18, Gevişgetirenler (Rum): 13, Etçiller (Car): 13 adettir. Fovea costalis cranialis/caudalis, fovea costalis processus transversi ve processus mamillaris barındırır.

Vertebrae Lumbales Sayıları ve Yapıları

Bel omurları sayısı At: 6, Merkep: 5, Gevişgetirenler (Rum): 6, Etçiller (Car): 7 adettir. Processus mamilloarticularis ve etçillerde processus accessorius içerir.

Vertebrae Sacrales / Os Sacrum Sayıları

Sağrı-kuyruk sokumu omurları sayısı At (Eq): 5, Sığır-Keçi: 5, Koyun: 4, Etçiller (Car): 3 adettir.

Os Sacrum Yapısal Bölümleri

Basis ossis sacri, proc. articularis cranialis, promontorium, apex ossis sacri, proc. articularis caudalis, canalis sacralis, pars lateralis, ala sacralis (ala ossis sacri) ve facies auricularis.

Karşılaştırmalı Os Sacrum

Türler arasında (köpek, domuz, sığır, at) Os Sacrum yapısının spina ve ala farklılıklarını gösteren görünüm.

Vertebra Caudales

16-22 adet bulunan kuyruk omurlarıdır; sığır ve köpekte processus hemalis, içinden a. caudalis mediana geçen arcus hemalis yapısı yer alır.