1/28
Flashcards ter voorbereiding op het examen over Biodiversiteit, taxonomie, de historische ontwikkeling van classificatiesystemen en de Tree of Life.
Wat is volgens de biologische wetenschap de definitie van een soort?
Een groep van individuen die zich in natuurlijke omstandigheden samen kunnen voortplanten en vruchtbare nakomelingen hebben.
Waarom behoren een ezel en een paard niet tot dezelfde soort, hoewel ze kunnen paren en een muildier voortbrengen?
Omdat hun nakomeling (het muildier) onvruchtbaar of steriel is. Een soort vereist dat nakomelingen vruchtbaar zijn.
Wat is de definitie van een populatie?
Een groep van organismen van dezelfde soort die samen in een bepaald gebied voorkomt.
Wat verstaat men onder een ras of variëteit?
Een groep soortgenoten die sterk op elkaar lijken in uiterlijk, bouw en/of gedrag, waardoor ze afwijken van andere soortgenoten (erfelijke variëteit binnen een soort).
Wat is een geslacht (genus) in de biologie?
Een groep van meerdere soorten die gemeenschappelijke kenmerken bezitten (zoals vergelijkbare schedelbouw of gebit).
Uit welke vaste onderdelen bestaat een wetenschappelijke binomiale naam volgens Carolus Linnaeus?
Uit de geslachtsnaam (geschreven met een hoofdletter) en de soortnaam of het soortkenmerk (in kleine letters), vaak gevolgd door de auteur die de soort beschreef.
Wat betekent de toevoeging 'sp.' achter een geslachtsnaam (bijvoorbeeld in 'Homo sp.')?
Het duidt op een niet nader bepaalde of onbekende soort binnen dat geslacht.
Waarom behoren Salix alba en Salix fragilis tot hetzelfde geslacht, maar zijn het verschillende soorten?
Ze delen hetzelfde geslacht omdat het eerste deel van hun binomiale naam (Salix) gelijk is, maar ze zijn verschillende soorten omdat het soortkenmerk (alba versus fragilis) verschilt.
Wat is de juiste volgorde van de taxonomische niveaus van ruim naar specifiek?
Domein → Rijk → Stam (Afdeling) → Klasse → Orde → Familie → Geslacht → Soort.
Wat hield de 'Scala naturae' van Aristoteles in?
Een indeling van de natuur in 5 trappen van oplopende volmaaktheid: Goden, mensen, dieren, planten en levenloze zaken (zoals aarde en water).
Op basis van welke criteria deelde Carolus Linnaeus de levende natuur oorspronkelijk in twee rijken in?
Op basis van levenswijze, eet- en groeipatroon: dieren (alles wat beweegt, eet en na een bepaalde grootte stopt met groeien) en planten (organismen die niet bewegen of eten en hun hele leven doorgroeien).
Welke vijf rijken omvatte het classificatiesysteem van Robert Whittaker (1969)?
Moneren, protisten, planten, dieren en schimmels.
Welke vijf criteria werden gehanteerd om organismen in te delen in het vijfrijkensysteem?
1) Celkern aanwezig of afwezig, 2) één- of meercellig, 3) pigment/bladgroenkorrels aanwezig of afwezig, 4) autotroof of heterotroof, en 5) aanwezigheid en samenstelling van de celwand.
Welk celkenmerk verklaart waarom een wolf en een vliegenzwam in een ander rijk werden geplaatst, ondanks dat beide heterotroof zijn?
De vliegenzwam bezit cellen met een celwand (die chitine bevat), terwijl dierlijke cellen van de wolf geen celwand hebben.
Welk kenmerk werd in het vijfrijkensysteem gebruikt om eencellige organismen te verdelen over moneren en protisten?
De aanwezigheid van een celkern: protisten zijn eencelligen mét een celkern, terwijl moneren (bacteriën) eencelligen zónder celkern zijn.
Hoe verklaarde Charles Darwin het ontstaan van nieuwe kenmerken en soorten?
Vanuit het principe van natuurlijke selectie: individuen met voordelige erfelijke variaties hebben een grotere overlevings- en voortplantingskans in een veranderende omgeving.

Wat toont deze fylogenetische stamboom over de evolutie en verwantschap van de giraf en de okapi?
Dat de hedendaagse giraf en okapi afstammen van een gemeenschappelijke herkauwende voorouder en daardoor evolutionair aan elkaar verwant zijn.
Waarom werd de ontdekking van de DNA-structuur door Watson, Crick en Franklin een omwenteling voor de biologische classificatie?
Omdat erfelijk materiaal de universele code bevat die alle kenmerken bepaalt; overeenkomst in DNA werd daardoor het algemeen aanvaarde indelingscriterium om verwantschappen direct te meten.

Wat tonen de grijze balkjes in dit diagram aan over de verwantschap tussen wolf, coyote, vos en poolvos?
De grijze balkjes geven verschillen in het erfelijk materiaal aan; de wolf en coyote vertonen weinig verschillen en zijn nauw verwant (beide genus Canis), net zoals de vos en poolvos weinig onderlinge DNA-verschillen vertonen.
Welke drie domeinen vormen het fundament van de moderne 'tree of life'?
Bacteriën, Archaea en Eukaryoten.
Wat is het fundamentele verschil tussen prokaryoten en eukaryoten?
Prokaryoten (Bacteriën en Archaea) hebben geen celkern en geen celcompartimentering, terwijl eukaryoten een duidelijke celkern en membraangebonden celorganellen bezitten.
Wat zijn de belangrijkste kenmerken van organismen uit het domein der Bacteriën?
Het zijn prokaryote, eencellige organismen met een celwand en een grootte van 1 tot 10μm, zonder celkern of celcompartimentering, die autotroof of heterotroof kunnen zijn.
Wat zijn de belangrijkste kenmerken van organismen uit het domein der Archaea?
Het zijn prokaryote, eencellige organismen (0,1 tot 10μm) zonder celkern of celcompartimentering, met een unieke celwandopbouw; veel soorten zijn extremofiel (bijv. halofiel of thermofiel).
Wat zijn de belangrijkste kenmerken van organismen uit het domein der Eukaryoten?
Cellen met een celkern en celcompartimentering (celorganellen), variërend van 15 tot 500μm, eencellig of meercellig, autotroof of heterotroof, en soms voorzien van een celwand.
Waarom vormen de 'protisten' in het hedendaagse driedomeinensysteem geen apart rijk meer?
Omdat 'protisten' een containerbegrip is dat zowel eencellige als meercellige en zowel autotrofe als heterotrofe eukaryoten omvat; ze vormen geen monofyletische groep.
Waarom zijn virussen niet opgenomen in de tree of life?
Virussen vertonen geen cellulaire organisatie (geen cellen), hebben geen eigen stofwisseling en kunnen zich niet zelfstandig vermeerderen zonder een gastheercel.
Uit welke structurele onderdelen is een virus opgebouwd?
Uit erfelijk materiaal (DNA of RNA) omsloten door een eiwitmantel (capside).
Hoe luidt de complete wetenschappelijke classificatie van de mens (Homo sapiens)?
Domein: Eukaryoten; Rijk: Dieren; Stam: Chordadieren; Klasse: Zoogdieren; Orde: Primaten; Familie: Mensachtigen (Hominidae); Geslacht: Homo; Soort: Homo sapiens L.
Aan welke drie hoofdcriteria moet een entiteit voldoen om biologisch als 'levend' te worden beschouwd?
1) Zelfstandig voortbestaan (homeostase, interactie met omgeving, stofwisseling en zelfstandige voortplanting), 2) cellulaire organisatie (opgebouwd uit één of meer cellen), en 3) evolutionaire aanpassingen (bezit van erfelijk materiaal).