Les 1: inleiding tot onderzoek & kwalitatief onderzoek

Wat is onderzoek?

• = activiteit/proces waarbij systematisch en gestructureerd, obv verzamelen info en doen van observaties, uitspraken kunnen gedaan worden over werkelijkheid

  • proces = geen eenmalige maar reeks activiteiten

  • systematisch = volgens plan → anderen kunnen herhalen

  • gestructureerd = manier die verbanden tussen fenomenen blootlegt

  • verzamelen info = bronnen + eigen metingen

  • observaties = zintuigelijke vaststellingen

  • uitspraken = grotere zekerheid in werkelijkheid verwerven

Uitdagingen bij onderzoek

• validiteit = zeker weten wat je doet

• betrouwbaarheid = andere moeten het kunnen meten

Wat is je doel?

• iets te weten komen

• eenduidig bepalen

• beste inzichten uit serendipiteit

  • = je vindt iets terwijl je naar iets anders op zoek was

Kwantitatief vs kwalitatief

• kwantitatief:

  • cijfers, statistieken, meetbare elementen, …

  • geen ‘waarom’ antwoord

• kwalitatief:

  • interviews, open vragen, …

  • wel ‘waarom’ antwoord

Beroepscompetenties onderzoeker

• kennis → vakgebied, kennisdomein, specialisatie

• vaardigheden → oplossen problemen, analyses maken, verslagen maken

• houding → attitude

3 voorwaarden voor toegepast wetenschappelijk onderzoek

• objectiviteit:

  • geen invloed persoonlijke voorkeuren

  • op uitvoer en resultaat

• controleerbaarheid:

  • alles nauwkeurig registeren

  • geldigheid resultaten controleerbaar

• herhaalbaarheid:

  • dezelfde omstandigheden → zelfde resultaten

Belangrijkste redenen om onderzoek te doen

• wel:

  • ergens willen achterkomen

  • gestructureerde info verzamelen

  • nameten

• niet:

  • niet belangrijk

  • kan niet worden onderzocht

  • is al onderzocht

Explorerende technieken: 2x2 assen

• analytisch vs creatief:

  • analytisch = geordende ontleding observaties

  • creatief = zoektocht naar nieuwe observaties

• divergerend vs convergerend:

  • divergerend = uiteenlopende observaties

  • convergerend = specifiek onderzoeksonderwerp

Explorerende technieken: analytisch x divergerend

• venn-diagram → visualiseer verbanden tussen verzamelingen begrippen

• piramide → visualiseer begrippen volgens prioriteit

• 2×2-design

Explorerende technieken: analytisch x convergerend

• stroomschema → visualiseer proces + beslissingsmomenten

• weegkaart

• visgraat

Explorerende technieken: creatief x divergerend

• aandachtspunten → noteer opvallende zaken

• verhaal → verzin/bouw verhaal over onderwerp

• mindmap → visualiseer linken tussen hoofdbegrip en andere begrippen

Explorerende technieken: creatief x convergerend

• associatiezon → visualiseer begrip en associaties met kenmerken

• begrippenschema

• brainstorming → uitwisselen ideeën met groep

Communicatieve doelen van onderzoek

1. beschrijven → wat?

2. verklaren → hoe? waarom?

3. voorschrijven → welke maatregelen?

4. definiëren → welke kenmerken?

5. vergelijken → wat is verschil?

6. voorspellen → wat is ontwikkeling?

7. evalueren → wat is de discussie?

8. ontwikkeling volgen → welke trends?

Methoden en technieken van onderzoek

• literatuuronderzoek

• meten

• observeren

• statistiek

• denken

• taal

(Kritisch) denken

• alert

• logisch

• rationeel

Methoden en technieken van onderzoek: denken: algemeen

• kritische houding tov jezelf

• kritisch lezen en zoeken

• kunnen begrijpen en evalueren

• kritische en logische argumenten kunnen aanbrengen

• logische denkfouten herkennen

• kunnen kiezen

Methoden en technieken van onderzoek: denken: deductie vs inductie

• deductie:

  • = onontkoombaar logische conclusies volgt uit premissen, waaraan geldigheid uit voorafgaande waarnemingen volgt

  • top down

  • compleet

  • bv.: docenten zijn mensen + kim is docent → kim is mens

• inductie:

  • = conclusie met bepaalde waarschijnlijkheid volgt uit waarnemingen

  • bottom up

  • niet compleet

  • bv.: in park is eend 1 bruin, 2, 3, 4, … ook → alle eenden zijn bruin tot 1 eend wit is dan is conclusie ongeldig

Methoden en technieken van onderzoek: taal: algemeen

• verschillende dimensies + slaat hier op:

  • concepten

  • meertaligheid

  • computertalen

  • schrijven

Relatie methoden onderzoek en kwalitatief/kwantitatief onderzoek

• literatuuronderzoek: kwalitatief = 3 en kwantitatief = 1

• meten: kwalitatief = 1 en kwantitatief = 3

• statistiek: kwalitatief = 1 en kwantitatief = 3

• denken: kwalitatief = 2 en kwantitatief = 2

• taal: kwalitatief = 3 en kwantitatief = 1

• samenwerken: kwalitatief = 1 en kwantitatief = 1