Kolos u Dziadka

Czym jest zarządzanie zapasami?

Sterowaniem zaopatrzeniem i prognozowaniem zapotrzebowania; w praktyce optymalizacją zapasów.

Czym jest zapas według ujęcia logistycznego?

Celowo zgromadzona w odpowiednim czasie i miejscu ilość dobra, która zapewnia ciągłość przetwarzania i dystrybucji.

Dlaczego powstają zapasy?

Głównie z powodu braku możliwości zsynchronizowania strumieni dopływu i odpływu materiałów.

Co się dzieje, gdy dostawy przewyższają wydania?

Poziom zapasów rośnie i może stać się nadmierny.

Co się dzieje, gdy wydania przewyższają dostawy?

Zapasy stopniowo się wyczerpują i mogą wystąpić braki materiałów.

Jakie są cele gromadzenia zapasów według APICS?

Zaopatrzenie produkcji, wsparcie działalności uzupełniającej oraz obsługa klienta końcowego.

Jakie skutki może wywołać brak dostaw materiałów?

Opóźnienia produkcji, zmiany asortymentu, zakłócenia pracy, wzrost kosztów i spadek przychodów.

Jaki jest główny powód tworzenia zapasów?

Wyrównywanie różnej intensywności przepływu dostaw i zużycia materiałów.

Jaki drugi ważny powód tworzenia zapasów wskazuje materiał?

Niepewność i losowe zakłócenia procesów logistycznych.

Do czego służy zapas bezpieczeństwa?

Do zabezpieczenia przed większym popytem niż przewidywany oraz niepewnością i opóźnieniami dostaw.

Dlaczego firma może kupować większą partię materiałów?

Aby uzyskać niższą cenę lub rabat.

Jakie czynniki wpływają na poziom zapasów?

Niepewność popytu i dostaw, sezonowość, obsługa klienta, ceny, warunki techniczne i organizacyjne dostaw.

Jakie dwa podstawowe kryteria oceny systemów logistycznych wymienia materiał?

Koszty oraz poziom obsługi.

Kiedy utrzymywanie zapasu tworzy wartość?

Gdy jego wielkość jest uzasadniona wymaganym poziomem obsługi klienta.

Kiedy zapas staje się wyłącznie kosztem?

Gdy jest nadmierny i przewyższa potrzeby odbiorcy.

Co oznacza wskaźnik zgodności jakościowej dostaw?

Stosunek liczby dostaw spełniających kryteria jakości do ogólnej liczby dostaw.

Co oznacza wskaźnik zgodności terminowej dostaw?

Stosunek dostaw zrealizowanych w terminie do ogólnej liczby dostaw.

Co oznacza wskaźnik zgodności ilościowej dostaw?

Stosunek dostaw o ilości zgodnej z zamówieniem do ogólnej liczby dostaw.

Co mierzy wskaźnik elastyczności dostaw?

Gotowość do realizacji niestandardowych dostaw i modyfikowania zamówień.

Jak oblicza się wskaźnik reklamacji?

Jako stosunek liczby zgłoszonych reklamacji dostaw do ogólnej liczby dostaw.

Co oznacza poziom obsługi zapasu równy 98%?

Klient ma 98-procentową pewność otrzymania towaru zgodnie ze swoim życzeniem.

Jaki jest cel procesu gromadzenia i utrzymywania zapasów?

Zapewnienie wymaganego poziomu obsługi przy minimalnych kosztach.

Czym są zapasy prawidłowe?

Zapasy uzasadnione rzeczywistymi potrzebami przedsiębiorstwa pod względem ilości i asortymentu.

Czym są zapasy nieprawidłowe?

Zapasy nieuzasadnione potrzebami przedsiębiorstwa pod względem ilości lub asortymentu.

Czym jest zapas awaryjny?

Najczęściej zapas części do nietypowych, nieseryjnych maszyn i urządzeń, których szybko nie da się kupić lub wykonać.

Czym jest zapas technologiczny?

Zapas wyrobów przechowywanych, by zaszły niezbędne procesy dojrzewania lub sezonowania.

Czym jest zapas sezonowy?

Zapas wynikający z sezonowych wahań produkcji, zakupu, sprzedaży, transportu lub dostępności dóbr.

Czym jest zapas specjalny?

Rezerwa utrzymywana przez określony czas w określonym celu z uzasadnionych przyczyn.

Czym jest zapas bieżący?

Ilość materiałów potrzebna do pokrycia bieżących potrzeb między dwiema kolejnymi dostawami.

Czym jest zapas minimalny?

Zapas bezpieczeństwa/buforowy/rezerwowy, który pokrywa potrzeby podczas zakłóceń cyklu dostaw.

Czym jest zapas maksymalny?

Największa ekonomicznie uzasadniona ilość; suma zapasu minimalnego i bieżącego.

Jak oblicza się zapas średni według materiału?

Zapas minimalny + połowa zapasu bieżącego.

Czym jest zapas nadmierny?

Zapas większy niż ekonomicznie uzasadniony potrzebami zaopatrzenia, produkcji i dystrybucji.

Czym jest zapas zbędny?

Zapas nieprzydatny do bieżących potrzeb przedsiębiorstwa lub niemożliwy do zwykłej sprzedaży.

Jakie są przykładowe przyczyny zapasów nieprawidłowych?

Niesprawne zaopatrzenie, brak koordynacji planów, zakupy nadmiernych ilości, dostawy przed terminem i „chomikowanie”.

Jakie są miejsca powstawania zapasów w przedsiębiorstwie?

Surowce i materiały, produkcja w toku, wyroby gotowe, części zamienne i materiały pomocnicze.

Jakie zapasy wyróżnia się według powodów tworzenia?

Bieżące, bezpieczeństwa, sezonowe i spekulacyjne.

Czym jest zapas spekulacyjny?

Zapas celowo utworzony z wyprzedzeniem ze względów finansowych lub zaopatrzeniowych, np. przed podwyżką cen.

Jak dzieli się zapasy według szybkości obrotu?

Na szybko rotujące, wolno rotujące i niewykazujące ruchu.

Jakie są podstawowe elementy każdego zapasu?

Zapas obrotowy (rotujący) oraz nierotujący, w tym zabezpieczający i nadmierny.

Jakie są główne decyzje w zarządzaniu zapasami?

Jakie pozycje utrzymywać, ile zamawiać, kiedy zamawiać i jaki system kontroli stosować.

Jakie są trzy główne grupy kosztów zapasów?

Koszty gromadzenia, utrzymania oraz braku/wyczerpania zapasów.

Na czym polegają koszty tworzenia zapasów?

Obejmują fizyczne tworzenie zapasu i procesy informacyjne związane zwłaszcza z zakupem.

Jakie są przykłady stałych kosztów gromadzenia zapasów?

Utrzymanie działu zaopatrzenia i stałe koszty transportu, np. amortyzacja pojazdów.

Jakie są przykłady zmiennych kosztów gromadzenia zapasów?

Przygotowanie zamówienia, kontrola jakości dostawy, zmienny transport i opłaty manipulacyjne.

Jaki jest wzór na zmienne koszty gromadzenia zapasów?

Kgz = kg × Id, gdzie kg to koszt jednej dostawy, a Id to liczba dostaw.

Jakie są trzy grupy kosztów utrzymania zapasów?

Koszty zaangażowania kapitału, magazynowania oraz starzenia się, psucia i strat zapasów.

Co oznacza koszt zaangażowania kapitału w zapasy?

Alternatywne korzyści utracone przez ulokowanie kapitału w zapasach zamiast w innym zastosowaniu.

Jaki jest wzór na koszt zaangażowania kapitału?

Kf = Mz × So; Mz to przeciętny stan zapasów, So to przeciętna stopa oprocentowania.

Jakie są dwie podstawowe funkcje magazynu?

Składowanie zapasów oraz funkcja manipulacyjna: przyjęcie, rozmieszczenie i wydanie.

Jak dzieli się koszty magazynowania według funkcji?

Na koszty składowania zapasów i koszty manipulacyjne związane z przepływem.

Jakie przykłady kosztów magazynowania wymienia materiał?

Amortyzacja majątku magazynowego, materiały, paliwa, energia, praca, usługi obce i podatki.

Jaki jest wzór na jednostkowy roczny koszt utrzymania zapasu w magazynie?

Kuz = C × u, gdzie C to cena zapasu, a u to współczynnik rocznego kosztu utrzymania.

Jaki zakres współczynnika rocznego kosztu utrzymania zapasu podaje materiał?

Około 0,15–0,30.

Czym jest fizyczne starzenie się zapasów?

Utrata pierwotnych właściwości użytkowych wskutek przechowywania i zmian fizykochemicznych.

Czym jest ekonomiczne (moralne) starzenie się zapasów?

Utrata przydatności wskutek np. postępu technicznego, zmian mody lub popytu.

Czym są koszty wyczerpania zapasów?

Utracone korzyści wynikające z braku odpowiedniego zapasu we właściwym miejscu i czasie.

Jakie są przykłady stałych kosztów braku zapasów?

Utrata klienta, utrata reputacji i zatrzymanie procesu produkcyjnego.

Jakie są przykłady zmiennych kosztów braku zapasów?

Utracona marża, mniejsza marża na substytucie, odroczenie transakcji i niewykonana produkcja.

Jaki jest wzór na całkowite koszty gromadzenia i utrzymania zapasów?

KC = Kg + Ku.

Czym jest zapotrzebowanie niezależne?

Zapotrzebowanie niezwiązane z innymi zapotrzebowaniami na dany element; zwykle jest prognozowane.

Czym jest zapotrzebowanie zależne?

Zapotrzebowanie wynikające z zapotrzebowania na wyrób lub element wyższej złożoności; można je wyliczać.

Czym jest punkt rozdziału?

Granica między zapotrzebowaniem niezależnym a zależnym.

Od czego zależy położenie punktu rozdziału?

Od charakteru branży oraz równowagi między kosztami a poziomem obsługi klienta.

Co uwzględnia zarządzanie zapasami przy zapotrzebowaniu niezależnym?

Prognozowanie popytu, poziom obsługi, termin zamawiania, zapas bezpieczeństwa i wielkość zamówienia.

Jak zarządza się zapasami przy zapotrzebowaniu zależnym?

W ramach planowania potrzeb materiałowych (MRP); zapas stanowi nadwyżkę zamówienia nad popytem netto i zabezpieczenie niepewności dostaw.

Czym jest popyt?

Wielkość zapotrzebowania zgłaszana przez nabywców na określony towar przy danej cenie i w danym czasie.

Czym różni się popyt niezależny od zależnego?

Niezależny wynika z rynku i decyzji klienta; zależny wynika z popytu na inne wyroby lub potrzeby produkcji.

Czym jest popyt pierwotny?

Popyt niezależny, od którego biorą początek dalsze potrzeby rzeczowe przedsiębiorstwa.

Czym jest popyt brutto?

Popyt wynikający z prognoz sprzedaży lub harmonogramów produkcji i norm zużycia.

Czym jest popyt netto?

Popyt brutto pomniejszony o faktyczne lub potencjalne zapasy oraz dostawy w drodze.

Jakie typy popytu wyróżnia się według trendu?

Stały, rosnący i malejący.

Czym charakteryzuje się popyt stały?

Zmiany oscylują wokół średniej, która pozostaje stała w analizowanym okresie.

Czym charakteryzuje się popyt zgodny z trendem?

Średni poziom popytu zmienia się w czasie, wykazując wzrost lub spadek.

Czym charakteryzuje się popyt sezonowy?

Średni poziom popytu różni się w określonych momentach czasu i zależy od warunków rynkowych.

Jakie dwa rodzaje popytu sezonowego wymienia materiał?

Popyt związany z sezonem i zanikający po sezonie oraz popyt skokowy, zmieniający się w kolejnych sezonach.

Po co przeprowadza się analizę popytu?

Aby zrozumieć cechy popytu i dobrać odpowiednie systemy oraz techniki zarządzania zapasami.

Do czego służy profil popytu?

Do planowania poziomu i struktury zapasów, uzupełniania, lokalizacji magazynowej i procesów magazynowych.

Jakie cechy obejmuje analiza popytu?

Rodzaj i poziom popytu, trendy, częstotliwość dostaw, wahania, poziom obsługi, zaopatrzenie, koszty i procesy zdobywania popytu.

Czym jest cykl życia produktu?

Okres od wprowadzenia produktu na rynek do zakończenia jego funkcjonowania na tym rynku.

Jakie pięć faz cyklu życia produktu wyróżnia materiał?

Wprowadzenie, rozwijanie/wzrost, nasycenie, spadek i wycofanie.

Jakie cechy ma faza wprowadzania produktu?

Powolny wzrost sprzedaży, duża niepewność popytu, wysokie koszty promocji i niski lub ujemny zysk.

Jaki jest priorytet zarządzania zapasami w fazie wzrostu produktu?

Zapewnienie ciągłej dostępności, by nie zahamować promocji i stabilizacji sprzedaży.

Jakie cechy ma faza nasycenia?

Długa faza, silna konkurencja, presja na ceny i promocję; standardowe systemy kontroli zapasów zwykle wystarczają.

Jak zarządzać zapasami w fazie spadku?

Utrzymywać zapasy na poziomie zaspokajającym najbliższy popyt i regularnie weryfikować opłacalność produktu.

Co charakteryzuje fazę wycofania produktu?

Firma rezygnuje z produkcji lub odsprzedaje produkt; potrzebna jest zmiana polityki i scentralizowana kontrola zapasów.

Na jakich dwóch czynnikach opiera się macierz BCG?

Na wskaźniku wzrostu rynku i udziale w rynku.

Czym są „dojne krowy” w macierzy BCG?

Produkty o wysokim udziale w rynku i niskim wzroście rynku; zwykle przynoszą duże zyski.

Czym są „kule u nogi”/„psy” w macierzy BCG?

Produkty o niskim udziale w rynku i niskim wzroście; zwykle są w fazie spadku lub wycofania.

Czym są „trudne dzieci”/„znaki zapytania” w macierzy BCG?

Produkty o niskim udziale w rynku i wysokim wzroście; wymagają dużych nakładów, a dają niewielkie przychody.

Czym są „gwiazdy” w macierzy BCG?

Produkty o wysokim udziale w rynku i wysokim wzroście; mają wysokie przychody i wysokie nakłady.

Jakie przepływy finansowe opisuje macierz BCG?

Zyski „dojnych krów” finansują „trudne dzieci”, które mogą stać się „gwiazdami”, a potem „dojnymi krowami”.

Na czym opiera się analiza ABC?

Na prawie Pareto: niewielka liczba dóbr często skupia dużą część łącznej wartości.

Co zwykle charakteryzuje grupę A w analizie ABC?

Mała liczba pozycji o dużej wartości i dużym udziale w kosztach.

Co zwykle charakteryzuje grupę B w analizie ABC?

Pozycje o średniej ilości i średniej wartości/udziale w kosztach.

Co zwykle charakteryzuje grupę C w analizie ABC?

Duża liczba pozycji o niskiej wartości i małym udziale w kosztach.

Jakie proporcje ABC podaje materiał jako przykład?

A: do 20% ilości i 75% wartości; B: 35% ilości i 15% wartości; C: 45% ilości i 10% wartości.

Jak należy zarządzać pozycjami grupy A?

Szczegółowo analizować rynek i koszty, starannie przygotowywać zamówienia oraz precyzyjnie kontrolować poziomy zapasów i bezpieczeństwa.

Jak należy zarządzać pozycjami grupy C?

Stosować proste procedury, ograniczać nakłady i rutynowo zamawiać u stałych dostawców.

Na czym polega analiza XYZ?

Na podziale materiałów według regularności zapotrzebowania i dokładności prognoz.