Makroelementy i Mikroelementy w Organizmach

Zbiór flashcardów dotyczący makroelementów, mikroelementów, biogenów oraz skutków ich niedoborów i nadmiarów u roślin i zwierząt.

Makroelementy

Pierwiastki, których zawartość w organizmie przekracza $0,01\%$ suchej masy ciała: $C$, $H$, $O$, $N$, $P$, $S$, $Ca$, $Mg$, $K$, $Na$, $Cl$.

Mikroelementy

Pierwiastki, których zawartość w organizmie jest mniejsza niż $0,01\%$ suchej masy ciała, m.in. $Fe$, $Cu$, $Zn$, $Mn$, $Mo$, $Co$, $I$, $F$, $Se$, $Cr$.

Biogeny

Pierwiastki niezbędne do budowy związków organicznych: węgiel ($C$), wodór ($H$), tlen ($O$), azot ($N$), fosfor ($P$) i siarka ($S$).

Węgiel ($C$)

Podstawowy składnik wszystkich związków organicznych; tworzy cztery wiązania kowalencyjne oraz długie łańcuchy i pierścienie.

Azot ($N$)

Pierwiastek wchodzący w skład aminokwasów, białek, nukleotydów i kwasów nukleinowych.

Fosfor ($P$)

Składnik $ATP$, $DNA$, $RNA$, fosfolipidów oraz budulec kości i zębów.

Siarka ($S$)

Składnik aminokwasów takich jak cysteina i metionina; odpowiada za tworzenie mostków dwusiarczkowych w białkach.

Wapń ($Ca$)

Buduje kości i zęby, uczestniczy w krzepnięciu krwi, skurczu mięśni i przewodzeniu impulsów nerwowych; u roślin niezbędny dla stożków wzrostu.

Magnez ($Mg$)

Aktywator wielu enzymów oraz kluczowy składnik chlorofilu niezbędny do fotosyntezy.

Potas ($K$)

Odpowiada za przewodzenie impulsów nerwowych, skurcz mięśni, gospodarkę wodną komórek oraz utrzymanie potencjału błonowego.

Chlor ($Cl$)

Wchodzi w skład kwasu solnego w żołądku i uczestniczy w utrzymaniu równowagi osmotycznej.

Żelazo ($Fe$)

Składnik hemoglobiny, mioglobiny i cytochromów; odpowiada za transport tlenu i udział w oddychaniu komórkowym.

Anemia (Niedokrwistość)

Główny skutek niedoboru żelaza ($Fe$) w organizmie.

Jod ($I$)

Składnik hormonów tarczycy; jego niedobór prowadzi do powstawania woli i niedoczynności tarczycy.

Fluor ($F$)

Pierwiastek wzmacniający szkliwo zębów i kości; niedobór prowadzi do próchnicy, a nadmiar do fluorozy.

Kobalt ($Co$)

Mikroelement wchodzący w skład witaminy B12.

Selen ($Se$)

Składnik enzymów antyoksydacyjnych chroniący komórki przed wolnymi rodnikami i stresem oksydacyjnym.

Chrom ($Cr$)

Pierwiastek wpływający na metabolizm glukozy i zwiększający działanie insuliny.

Chloroza

Objaw niedoboru pierwiastków (np. $N$, $Mg$, $Fe$), polegający na żółknięciu liści wskutek zaburzeń syntezy chlorofilu.

Magnez ($Mg$) vs Żelazo ($Fe$) u roślin

Niedobór $Mg$ objawia się chlorozą na starszych liściach, natomiast niedobór $Fe$ atakuje młode liście.

Plazmoliza

Więdnięcie rośliny wskutek utraty wody przez komórki, wywołane nadmiarem soli mineralnych w podłożu.

Cynk ($Zn$)

Składnik wielu enzymów wpływający na gojenie ran i odporność organizmu.