İnsan Anatomisi: Kemikler ve Eklemler

Alt ekstremite, üst ekstremite, cranium (kafatası) ve columna vertebralis/göğüs kafesi kemikleri ve eklemlerini kapsayan anatomik terimler ve tanımları.

Femur inklinasyon açısı

Collum femoris ile corpus femoris arasındaki normalde yaklaşık $126^\circ$ olan açıdır; bu açının artmasına coxa valga, azalmasına ise coxa vara denir.

Ligamentum capitis femoris (teres)

Caput femoris ile acetabulum arasında uzanan, özellikle çocukluk çağında femur başının beslenmesinden sorumlu olan ve yaşla birlikte işlevi azalan bağdır.

Ligamentum cruciatum anterius (Ön çapraz bağ)

Diz eklemi içerisinde yer alan, tibia'nın öne doğru yer değiştirmesini (anterior translasyonunu) ve aşırı tibial rotasyonları engelleyen bağdır.

Ligamentum cruciatum posterius (Arka çapraz bağ)

Diz ekleminin en kuvvetli ligamenti olup, tibia'nın arkaya doğru yer değiştirmesini (posterior translasyonunu) önleyen bağdır.

Meniscus medialis

Diz ekleminde yük dağılımını sağlayan, C harfi şeklinde olan ve lig. collaterale mediale ile komşuluğu nedeniyle zorlanmalarda daha sık hasar gören menisküstür.

Meniscus lateralis

Diz ekleminde yer alan, daire şeklinde olan ve lig. collaterale laterale'ye gevşek tutunması sebebiyle zedelenmeleri daha az görülen menisküstür.

Ligamentum calcaneonaviculare plantare (Spring ligament)

Talus başını ve ayağın arcus longitudinalis medialis'ini destekleyen, yırtılması durumunda düztabanlık (pes planus) gelişimine yol açabilen bağdır.

Articulatio talocruralis (Art. tibiotalaris)

Tibia, fibula ve talus arasında kurulan, dorsifleksiyon ile plantarfleksiyon hareketlerinin yapıldığı ginglymus (menteşe) tipi ayak bileği eklemidir.

Sustentaculum tali

Calcaneus'un medial yüzünde bulunan ve talus kemiğini destekleyen kemik çıkıntıdır.

Nervus radialis hasarı (Düşük el)

Humerus gövdesi (corpus humeri) kırıklarında sulcus nervi radialis seviyesinde sinirin hasarlanmasıyla ortaya çıkan, el bileği ve parmak ekstansiyon kaybıyla seyreden tablodur.

Coracoacromial ark

Acromion, processus coracoideus ve lig. coracoacromiale'nin oluşturduğu, altındaki subakromial aralıkta m. supraspinatus tendonu ve bursa subacromialis'i barındıran yapıdır.

Labrum glenoidale

Scapula'daki cavitas glenoidalis'in eklem yüzeyini derinleştirerek omuz ekleminin (art. humeri) stabilitesini artıran kıkırdak halkadır.

Os scaphoideum

El bileğindeki proksimal sıra karpal kemiklerin en lateralinde yer alan ve karpal kemikler arasında en sık kırılan kemiktir.

Articulatio carpometacarpalis pollicis

Os trapezium ile birinci metakarpal kemik arasında kurulan, başparmağa fleksiyon, ekstansiyon, abdüksiyon ve addüksiyon yaptıran sellar (eyer) tipi eklemdir.

Articulatio radioulnaris proximalis

Caput radii ile ulna'daki incisura radialis arasında kurulan ve önkolun pronasyon-supinasyon hareketlerini gerçekleştiren trochoid tipi eklemdir.

Neurocranium

Beyin ve beyinciği çevreleyip koruyan; os frontale (1), os parietale (2), os occipitale (1), os temporale (2), os ethmoidale (1) ve os sphenoidale (1) olmak üzere toplam 8 kemikten oluşan kafa bölümüdür.

Viscerocranium

Yüz iskeletini oluşturan; maxilla (2), os palatinum (2), vomer (1), os lacrimale (2), concha nasalis inferior (2), os zygomaticum (2), os nasale (2) ve mandibula (1) olmak üzere 14 kemikten oluşan bölümdür.

Foramen magnum

Os occipitale üzerinde yer alan, kafatası boşluğu ile canalis vertebralis'i birbirine bağlayan ve içerisinden medulla spinalis'in geçtiği büyük açıklıktır.

Foramen stylomastoideum

Temporal kemikte processus styloideus ile processus mastoideus arasında bulunan ve içerisinden nervus facialis'in geçtiği deliktir.

Lamina cribrosa

Os ethmoidale'de burun boşluğu tavanını oluşturan, üzerindeki foramina cribrosa deliklerinden koku siniri olan nervus olfactorius (I. kranial sinir) liflerinin geçtiği delikli yapıdır.

Sella turcica (Türk eyeri)

Os sphenoidale gövdesinin üst yüzünde yer alan, hipofiz bezinin oturduğu fossa hypophysialis çukurluğunu içeren eyere benzer anatomik oluşumdur.

Apertura piriformis

Her iki taraf maxilla'sı ve os nasale'lerin birleşmesiyle meydana gelen armut şeklindeki ön burun açıklığıdır.

Sinus maxillaris

Maxilla gövdesi içerisinde yer alan en büyük paranazal sinüstür.

Vomer

Burun bölmesinin (septum nasi) arka ve alt kısmını oluşturan, üst kenarı sphenoid kemik gövdesi ile eklemleşen tek kemiktir.

Articulatio temporomandibularis

Mandibula'nın caput mandibulae'sı ile temporal kemiğin fossa mandibularis'i arasında kurulan ve eklem diski (discus articularis) içeren hareketli çene eklemidir.

Fonticulus anterior

Yenidoğan kafatasında os frontale ile iki os parietale'nin birleşim yerinde (bregma hizasında) bulunan en büyük fontaneldir (bıngıldak).

Columna vertebralis sekonder eğrilikleri

Doğumdan sonra gelişen eğriliklerdir; 6. ayda bebeğin başını dik tutmasıyla servikal lordoz, 9. ayda ayakta durmasıyla lumbal lordoz şekillenir.

Skolyoz

Columna vertebralis'in frontal düzlemde omurganın yana doğru anormal lateral eğriliğidir.

Atlas (C1)

Corpus'u ve processus spinosus'u bulunmayan, facies articularis superior'ları ile os occipitale'nin kondilleriyle eklemleşen birinci servikal vertebradır.

Axis (C2)

Gövdesinden yukarı doğru uzanan dens axis çıkıntısı sayesinde atlas'ın kendi üzerinde dönmesine olanak sağlayan ikinci servikal vertebradır.

Foramen transversarium

Sadece servikal omurların processus transversus'larında bulunan ve içerisinden arteria ile vena vertebralis'lerin geçtiği deliktir.

Processus uncinatus

Alt servikal omurların (C3–C7) gövdesinin üst posterolateral kenarında bulunan ve üst omurla unkovertebral eklemi (Luschka eklemi) oluşturan çıkıntıdır.

Discus intervertebralis

Vertebra gövdeleri arasında darbe emici olarak görev yapan, dışta anulus fibrosus ve merkezde jelatinöz nucleus pulposus'tan oluşan kıkırdak yapıdır.

Costae verae (Gerçek kaburgalar)

Kendi kostal kıkırdakları vasıtasıyla doğrudan sternum'a tutunan ilk 7 çift kaburgadır ($1-7$).

Costae fluctuantes (Yüzen kaburgalar)

Ön uçları serbest olan ve sternum ile doğrudan ya da dolaylı bağlantısı bulunmayan 11. ve 12. çift kaburgalardır.

Sulcus costae

Tipik bir kaburganın iç alt kenarında uzanan, interkostal damar ve sinirlerin korunaklı bir şekilde geçtiği oluktur.

Angulus sterni (Ludwig açısı)

Manubrium sterni ile corpus sterni arasındaki birleşme açısıdır; klinik olarak 2. kaburga seviyesini belirlemede kılavuz noktadır.

Articulatio atlantoaxialis mediana

Dens axis ile atlas'ın fovea dentis'i arasında oluşan, baş ve boyun rotasyonunun büyük kısmını sağlayan trochoid tipi eklemdir.