IP boek H1

Lichamelijke ontwikkeling

veranderingen in het lichaam, de hersenen en de motoriek

Cognitieve ontwikkeling

veranderingen in het denken, geheugen, aandacht, taal en probleemoplossend vermogen

Emotionele ontwikkeling

veranderingen in het ervaren, begrijpen en reguleren van emoties

Sociale ontwikkeling

veranderingen in relaties, sociale vaardigheden en de manier waarop iemand met anderen omgaat

Morele ontwikkeling

veranderingen in het begrijpen van regels, goed en kwaad, rechtvaardigheid en het gedrag tegenover anderen

Ontwikkeling

veranderingen vinden plaats over tijd

Integratie

afzonderlijke vaardigheden of onderdelen worden steeds beter met elkaar verbonden en vormen een samenhangend geheel. Verschillende vaardigheden worden gecombineerd om een complexere handeling uit te voeren

Differentiatie

iemand leert steeds meer onderscheid maken tussen verschillende dingen of situaties. Kleine en grote voorwerpen moet je op verschillende manieren vastpakken

Levensloopperspectief

ontwikkeling wordt bestudeerd gedurende het hele leven

Multidimensioneel

ontwikkeling vindt plaats op verschillende gebieden, zoals lichamelijk, cognitief, sociaal en emotioneel. Die gebieden beïnvloeden elkaar, een lichamelijke verandering kan bijvoorbeeld gevolgen hebben voor sociale contacten of het zelfbeeld

Multidirectioneel

ontwikkeling betekent niet dat alles steeds beter wordt. Sommige vaardigheden nemen toe, terwijl andere vaardigheden kunnen afnemen of veranderen

Plastisch

de mogelijkheid dat ontwikkeling kan veranderen door ervaringen, omstandigheden en interventies. De ontwikkeling ligt dus niet volledig vast. Een kind kan bijvoorbeeld door oefening en nieuwe leerervaringen vaardigheden ontwikkelen die eerder nog moeilijk waren

Contextueel

ontwikkeling vindt altijd plaats binnen een bepaalde omgeving. De ontwikkeling van een kind kan niet volledig worden begrepen zonder rekening te houden met de mensen en omstandigheden om het kind heen

Multidisciplinair

ontwikkelingspsychologie maakt gebruik van kennis uit verschillende vakgebieden, bijvoorbeeld psychologie, biologie, neurowetenschappen, sociologie en antropologie

Continuïteit

ontwikkeling verloopt geleidelijk en doorlopend. Nieuwe vaardigheden bouwen voort op eerdere vaardigheden. Een kind wordt bijvoorbeeld steeds vaardiger in het gebruik van taal: eerst losse woorden, daarna korte zinnen

Discontinuïteit

ontwikkeling wordt gezien als een proces waarin kwalitatief verschillende fasen of vormen van functioneren kunnen optreden. Een verandering waarbij een nieuwe manier van denken of functioneren ontstaat. Bijvoorbeeld: een kind kan op een bepaald moment anders gaan redeneren over een probleem, waardoor het probleem op een nieuwe manier wordt begrepen

Stabiliteit

bepaalde kenmerken blijven relatief constant gedurende de ontwikkeling. Stabiliteit betekent niet noodzakelijk dat het gedrag nooit verandert, het gaat erom dat de onderlinge verschillen tussen mensen relatief vergelijkbaar blijven

Verandering

kenmerken of de positie van iemand ten opzichte van anderen kunnen veranderen. Een kind dat eerst verlegen is, kan bijvoorbeeld door ervaringen, nieuwe relaties en meer zelfvertrouwen socialer worden

Nature

biologische factoren, zoals genetische aanleg en rijpingsprocessen. Deze factoren kunnen bijvoorbeeld invloed hebben op lichamelijke groei, het zenuwstelsel en bepaalde eigenschappen of ontwikkelingsmogelijkheden

Nurture

invloeden uit de omgeving en ervaringen. Denk aan opvoeding, onderwijs, sociale contacten, cultuur en oefening. Kinderen kunnen door ervaringen vaardigheden leren en hun gedrag aanpassen

Rijping

de ontwikkeling die samenhangt met biologische processen. Het lichaam en de hersenen veranderen, waardoor bepaalde vaardigheden mogelijk worden