1/39
Sağlık Bilimleri Üniversitesi Anatomi dersi kemikler (osteologia) ve eklemler (arthrologia) konularını kapsayan temel terim ve klinik kavram kartları.
Periosteum
Kemiklerin eklem yüzleri dışındaki kısımlarını saran, kemiğin beslenmesini, yenilenmesini ve enine büyümesini sağlayan, sinir liflerince zengin ve hasarı kemik ölümüne yol açabilen zar yapı.
Metafiz (Metaphysis)
Uzun kemiklerde epifiz ile diafiz arasında yer alan ve kemik gelişiminin gerçekleştiği büyüme bölgesi.
Aksiyal İskelet (Skeleton Axiale)
Baş iskeleti (28 kemik), os hyoideum (1), toraks (25) ve columna vertebralis (26) olmak üzere toplam 80 kemikten oluşan vücut ekseni iskeleti.
Apendiküler İskelet (Skeleton Appendiculare)
Üst ekstremite (64 kemik) ve alt ekstremite (62 kemik) olmak üzere toplam 126 kemikten meydana gelen ekstremite iskeleti.
Ossa Sesamoidea (Susamımsı Kemikler)
Tendonların veya eklem kapsüllerinin içine gömülü olarak bulunan, patella, fabella ve os pisiforme gibi kemik tipi.
Ossa Pneumatica (Havalı Kemikler)
İçerisinde hava dolu boşluklar (sinüsler) barındıran; maxilla, os frontale, os sphenoidale, os temporale ve os ethmoidale'nin dahil olduğu kemik grubu.
Calvaria
Neurocranium'un kubbe şeklindeki üst bölümü.
Glabella
Os frontale üzerinde, orta hatta kaşlar arasına denk gelen düz saha.
Sella Turcica (Türk Eyeri)
Os sphenoidale gövdesinin üst yüzünde yer alan, hipofiz bezinin oturduğu fossa hypophysialis'i de içeren eyere benzer anatomik oluşum.
Lamina Cribrosa
Os ethmoidale üzerinde bulunan, koku sinirinin (n.olfactorius) liflerinin geçtiği ince ve delikli yaprak şeklindeki kemik bölge.
Foramen Spinosum
Os sphenoidale üzerinde yer alan ve içinden beyin zarlarını besleyen a.meningeamedia'nın geçtiği delik.
Canalis Caroticus
Os temporale'de yer alan ve içinden a.carotisinterna'nın geçtiği kanal.
Mandibula
Kafa iskeletinin tek hareketli kemiği olup corpus ve ramus mandibulae olmak üzere iki ana bölümden oluşan alt çene kemiği.
Fonticulus Anterior (Bregma)
Sutura sagittalis ile sutura coronalis'in kesiştiği yerde bulunan, frontal ve parietal kemikler arasında yer alan ve doğumdan sonra 18. ayda kapanan büyük bıngıldak.
Os Hyoideum (Dil Kemiği)
Diğer kemiklerle doğrudan eklem yapmayan, boynun önünde U harfi şeklinde yer alan ve kaslar ile bağların tutunduğu kemik.
Columna Vertebralis Eğrilikleri
Öne konveks olan eğriliklere lordoz (servikal ve lumbal), arkaya konveks olan eğriliklere ise kifoz (torakal ve sakral) adı verilir.
Foramen Transversarium
Servikal vertebraların processus transversus'larında bulunan ve içinden a.vertebralis'in geçtiği delik.
Dens Axis
İkinci boyun omuruna (C2, Axis) ait olan, atlas ile eklemleşerek başın rotasyon hareketini sağlayan dikey çıkıntı.
Angulus Sterni (Louis Açısı)
Manubrium sterni ile corpus sterni'nin birleşme yerindeki açılanma; ikinci kaburga buraya tutunur ve altındaki aralık ikinci interkostal aralıktır.
Sulcus Costae
Kaburga gövdelerinin iç yüzünde alt kenara yakın seyreden ve içinde interkostal damar ve sinir paketini (V.A.N. intercostalis) barındıran oluk.
Clavicula
Yatık S harfi biçiminde olan, vücutta kemikleşmesi ilk başlayıp en geç tamamlanan, ilk kan üretiminin başladığı ve doğum travmalarında en sık kırılan kemik.
Collum Chirurgicum (Humerus)
Humerus'un üst ucunda yer alan, kırıkları en sık görülen ve kırığında n.axillaris ile a.circumflexahumeriposterior'un yaralanabileceği anatomik bölge.
Sulcus Nervi Radialis
Corpus humeri üzerinde bulunan, içinden n.radialis'in geçtiği ve gövde kırıklarında hasar görebildiği spiral oluk.
Colles Kırığı
El ekstansiyondayken palmar yüz üzerine düşme sonucu radius distal ucunda meydana gelen ve 'gümüş çatal' deformitesine yol açan kırık.
Os Scaphoideum
El bileğinde ossa carpi'nin proksimal sırasında yer alan ve karpal kemikler arasında en sık kırılan kemik.
Canalis Carpi (Karpal Tünel)
Karpal kemiklerin konkavitesi ile retinaculum flexorum arasında oluşan, fleksör tendonlar ile n.medianus'un geçtiği kanal.
Conjugata Vera (Obstetrica)
Pelvis girişinin promontorium ile symphysis pubica'nın arka yüzünün en çıkıntılı noktası arasındaki en dar çapı (11 cm).
Femur Başı Aseptik Nekrozu
Femur boyun (collum femoris) kırıklarında, başı besleyen esas arter olan a.circumflexafemorismedialis dallarının yırtılması sonucu ortaya çıkan doku ölümü tablosu.
Membrana Synovialis
Sinovyal eklemlerde fibröz kapsülün iç yüzünü örten ve eklem sıvısını (synovia) salgılayan vasküler zar tabakası.
Articulatio Ginglymus (Menteşe Tipi Eklem)
Tek eksende sadece fleksiyon ve ekstensiyon hareketine izin veren eklem tipi (örneğin art. humeroulnaris ve interfalangeal eklemler).
Articulatio Trochoidea (Pivot / Eksen Tipi Eklem)
Silindirik bir eklem yüzünün halka biçimli bir oyuk içinde yalnızca rotasyon hareketine izin verdiği tek eksenli eklem tipi (örneğin art. atlantoaxialis mediana).
Articulatio Temporomandibularis
Mandibula başı ile temporal kemikteki fossa mandibularis arasında bulunan, içinde discus articularis barındıran bikondiler tip çiğneme eklemi.
Articulatio Atlantooccipitalis
Oksipital kondiller ile atlas arasında yer alan, başın 'evet' (fleksiyon-ekstensiyon) hareketini gerçekleştiren elipsoid eklem.
Discus Intervertebralis
Vertebra gövdeleri arasında bulunan, dışta anulus fibrosus ve merkezde jel kıvamlı nucleus pulposus'tan oluşan, vücudun en büyük avasküler yapısı.
Articulatio Humeri (Omuz Eklemi)
Cavitas glenoidalis ile caput humeri arasında kurulan, çok eksenli (sferoid) ve insan vücudunda en sık dislokasyona (özellikle öne/anteroinferior) uğrayan majör eklem.
Bakıcı Dirseği (Nursemaid's Elbow)
Küçük çocuklarda ön kolun aniden çekilmesiyle caput radii'nin lig. anulare radii içerisinden kayması sonucu gelişen sublüksasyon tablosu.
Labrum Acetabulare
Kalça ekleminde acetabulum'un derinliğini ve konkav yüzeyini artırarak femur başının eklemde stabil kalmasını sağlayan fibrokartilaginöz halka yapı.
Ligamentum Collaterale Tibiale
Diz ekleminin iç tarafında uzanan, bacağın aşırı ekstensiyonunu kısıtlayan ve eklemin stabilitesinden sorumlu esas iç yan bağ.
Mutsuz Üçlü (Unhappy Triad)
Dize gelen şiddetli travmalarda lig. collaterale tibiale, meniscus medialis ve lig. cruciatum anterius'un birlikte yırtılmasıyla karakterize klinik tablo.

Genu Valgum
Diz ekleminin içe doğru açılanarak bacakların birbirine yaklaştığı ('X bacak') deformite tablosu.