College 2

0.0(0)
Studied by 0 people
call kaiCall Kai
learnLearn
examPractice Test
spaced repetitionSpaced Repetition
heart puzzleMatch
flashcardsFlashcards
GameKnowt Play
Card Sorting

1/86

encourage image

There's no tags or description

Looks like no tags are added yet.

87 Terms

1
New cards

Internationale onderzoeken - PIRLS

internationaal onderzoek dat de leesvaardigheid van leerlingen in groep 6 (10-jarigen) in verschillende landen meet en vergelijkt 
→ Lezen: leesvaardigheid, leeshouding en leesgedrag leerlingen groep 6 (PO dus)
→ Iedere 5 jaar (vanaf 2001)
→ 2021: 66 landen & zo’n 400.000 leerlingen
→ NL: 4314 leerlingen van 131 basisscholen

2
New cards

Internationale onderzoeken - PISA

een internationaal onderzoek van de OESO dat de leesvaardigheid, wiskundige vaardigheden en natuurwetenschappelijke kennis van 15-jarige leerlingen in verschillende landen meet en vergelijkt.
→ Kennis en vaardigheden 15-jarigen: lezen, wiskunde, natuurwetenschappen (VO dus)
→ Iedere 3 jaar (vanaf 2000)
→ 2025: 91 landen & ruim 760.000 leerlingen
→ NL: 6636 leerlingen van 177 middelbare scholen

3
New cards

PIRLS/PISA construct leesvaardigheid:

‘Leesvaardigheid is het begrijpen van, gebruiken van, evalueren van, reflecteren op en omgaan met teksten om je doelen te bereiken, je kennis en potentieel te verruimen en deel te nemen aan de maatschappij.’ (OECD, 2019, p. 28).

4
New cards

PIRLS/PISA construct leesvaardigheid - drie onderdelen

1. Informatie opzoeken

2. Begrijpen

3. Evalueren en reflecteren

5
New cards

Op de basisschool - Uitkomsten PIRLS-2021 (verschenen: mei 2023)

Op de basisschool - Uitkomsten PIRLS-2021 (verschenen: mei 2023)

- Leesvaardigheid van NL leerlingen gedaald (niet hoger dan gemiddelde van 21 Westerse landen);

- NL leerlingen halen steeds minder vaak gemiddeld/hoog niveau;

- NL leerlingen lezen buiten school niet minder vaak, wel minder lang;

- Meer NL leerlingen geven aan weinig/geen leesplezier te ervaren (37%), maar betrokkenheid bij leeslessen is licht gestegen

6
New cards

Op de middelbare school - Uitkomsten PISA-2025 (verschenen: sept 2026)

- Neerwaartse trend heeft zich doorgezet: 2018-2025: Leesvaardigheid van NL leerlingen is verder gedaald (t.o.v. vorige meting en t.o.v. andere landen)

- Daling geldt voor zowel meisjes als jongens, al scoren meisjes gemiddeld hoger dan jongens

- Bijna 40% van NL leerlingen is onvoldoende leesvaardig (2018: 24%, 2022: 33%)

- 2018:

→ Nederlandse leerlingen zijn de minst gemotiveerde lezers van alle PISA landen

→ Nederlandse leerlingen hebben vooral moeite met evalueren en reflecteren

7
New cards

Verklaringen en oplossingen

- Toename technologie: meer afleiding, kortere spanningsboog, minder ‘nodig’ om te lezen (je kan iets gewoon opzoeken)
- Ouders geven minder aandacht aan lezen (ze zijn steeds drukker)
- Door ‘verplicht’ lezen (vooral vanaf groep 6) daalt de motivatie, teksten worden steeds ingewikkelder en langer

8
New cards

Kennistafel Effectief Leesonderwijs - Drie belangrijkste verklaringen:

- Te veel focus op leesstrategieën en te weinig op daadwerkelijk lezen
- Sterke afhankelijkheid van methodes en toetsing
- Ontlezing door digitalisering en veranderend mediagebruik

9
New cards

Kennistafel Effectief Leesonderwijs - Drie belangrijke werkzame elementen

- Veel en diep lezen van rijke teksten/boeken + actieve verwerking
- Kennisgericht en geïntegreerd onderwijs
- De lezende leraar als rolmodel 

 ‘Verbetering van deze situatie vraagt om een samenhangende aanpak van de overheid, onderwijssector, lerarenopleidingen, scholen, bibliotheken en ouders.’

10
New cards

Simple View of Reading

Lezen = decoderen (omzetten in klanken en woorden) x taalbegrip (begrijp je wat een woord betekent)

11
New cards

Simple View of Reading - er ontstaan zo verschillende typen lezers

  • Algemeen zwakke lezers: zwakke technische leesvaardigheid, zwak taalbegrip

  • Zwakke technische lezers (dyslexie): zwakke technische leesvaardigheid, goed taalbegrip

  • Zwakke begrijpers: goede technische leesvaardigheid, zwak taalbegrip

  • Algemeen goede lezers: goede technische leesvaardigheid, goed taalbegrip


12
New cards

Reading Systems Framework (Perfetti & Stafura, 2014)

- Tegenhanger van Simple View
- Meer alomvattend model, meerdere dingen spelen een rol
- Centraal staat het Lexion: dat woordenschat een centrale rol speelt bij begrijpend lezen

<p><span style="background-color: transparent;">- Tegenhanger van Simple View <br>- Meer alomvattend model, meerdere dingen spelen een rol<br>- Centraal staat het <strong>Lexion</strong>: dat woordenschat een centrale rol speelt bij begrijpend lezen</span></p>
13
New cards

Reading Systems Framework zegt: 

- Er zijn drie kennisbronnen: talige kennis, orthografische kennis, algemene kennis
- Deze kennisbronnen worden ingezet bij de verschillende leesprocessen (decoderen, woordherkenning, ophalen van betekenis, zinsopbouw, inferenties, begrip monitoren).

- Die leesprocessen vinden plaats binnen een cognitief systeem met beperkte capaciteit

14
New cards

Orthografische kennis

kennis van de juiste schrijfwijze en spellingpatronen van woorden

15
New cards

Children’s reading ability

leesvaardigheid

16
New cards

Word recognition / word reading

technisch lezen

17
New cards

Reading comprehension

begrijpend lezen

18
New cards

Component skills / Discourse skills

  • inferentie vaardigheden

  • begripsmonitoring

  • kennis van tekststructuur


19
New cards

Inferentie vaardigheden → ‘Constructive integration task’

→ T1: kinderen luisterden naar korte drie teksten (3 zinnen) en moesten daarna aangeven op bepaalde zinnen wel/niet letterlijk voorkwamen in die teksten (letterlijk, kloppend, niet-kloppend). (bleek minder goed te werken, dus op T2 en T3 is het anders gedaan)
→ T2 + T3: vergelijkbare taak, met drie nieuwe verhalen en elk 6 open vragen (letterlijke informatie + inferenties)

20
New cards

Begripsmonitoring → ‘Inconsistentie detection task’

→ Kinderen lazen meerdere verhaaltjes en moesten tekstdelen onderstrepen die inconsistent waren

21
New cards

Kennis van tekststructuur → ‘Story anagram task’

(Stein & Glenn, 1982)
losse zinnen in goede volgorde plaatsen, tot een logisch / lopend verhaal.

22
New cards

Kennis van tekststructuur → ‘Titles task’

(Cain, 1996)
welke informatie geeft de titel, het begin en het einde van het verhaal? Genre?

23
New cards

Resultaten: Begrijpend lezen

- Ze controleren voor de vaardigheden die kinderen al hadden op moment 1 en 2, zo kan je goed de ontwikkeling weergeven.
- Er is een constant effect van eerdere begrijpend leesvaardigheid op latere leesvaardigheid
- Maar ook het goed zijn in inferentie en monitoren heeft een positief effect op begrijpend lezen.
- Er zijn ook indirecte effecten, zie rode en blauwe pijltjes 
- Geen significante voorspellers: werkgeheugen en grammaticale kennis → kunnen eventueel al verwerkt zijn in die hogere orde vaardigheden?

<p><span style="background-color: transparent;">- Ze controleren voor de vaardigheden die kinderen al hadden op moment 1 en 2, zo kan je goed de ontwikkeling weergeven.<br>- Er is een constant effect van eerdere begrijpend leesvaardigheid op latere leesvaardigheid<br>- Maar ook het goed zijn in inferentie en monitoren heeft een positief effect op begrijpend lezen. <br>- Er zijn ook indirecte effecten, zie rode en blauwe pijltjes&nbsp; <br>- Geen significante voorspellers: werkgeheugen en grammaticale kennis → kunnen eventueel al verwerkt zijn in die hogere orde vaardigheden?</span></p>
24
New cards

Resultaten: Technisch lezen

- Er is een constant effect: goed technisch lezen op moment 1 en 2 draagt bij aan goed technisch lezen op moment 3
- Ook
BPVS en Phoneme deletion dragen bij aan beter technisch lezen op moment 3
- Er zijn ook indirecte effecten, zie rode en blauwe pijltjes 
- Geen significante voorspellers: performance IQ en grammaticale kennis

<p><span style="background-color: transparent;">- Er is een constant effect: goed technisch lezen op moment 1 en 2 draagt bij aan goed technisch lezen op moment 3 <br>- Ook </span><strong>BPVS </strong><span style="background-color: transparent;">en <strong>Phoneme deletion</strong> dragen bij aan beter technisch lezen op moment 3 <br>- Er zijn ook indirecte effecten, zie rode en blauwe pijltjes&nbsp; <br>- Geen significante voorspellers: performance IQ en grammaticale kennis</span></p>
25
New cards

BPVS

een test die de receptieve woordenschat meet door kinderen woorden te laten herkennen aan de hand van afbeeldingen.

26
New cards

Phoneme deletion

het weglaten van een klank (foneem) uit een woord om een nieuw woord te vormen

27
New cards

Conclusies

- Ontwikkeling in begrijpend lezen en technisch lezen: voorspeld door verschillende deelvaardigheden / kennisbronnen

- De drie hogere-orde vaardigheden spelen een unieke rol in de ontwikkeling van begrijpend leesvaardigheid

- Soms lijkt er ook sprake van een wederkerige relatie: begrijpend lezen → inferenties, begripsmonitoring, inferenties, begripsmonitoring → begrijpend lezen. Dus beide kanten op 

- Implicatie: trainen van hogere-orde begripsvaardigheden kan ontwikkeling in begrijpend lezen bevorderen. Vraag: hoe?

28
New cards

Meertaligheid - Van den Bosch et al. (2019)=

- Steeds meer culturele en talige diversiteit in klassen

- Meertalige leerlingen: PO 27%, VO 25% (Duarte, 2020)

- Deze kinderen spreken thuis vaak een andere taal dan het Nederlands en leren lezen in hun tweede taal = tweede-taallezers (T2 lezers)

- Ondanks een goede technische leesvaardigheid, ervaren zij vaak problemen met begrijpend lezen, al vroeg in leesontwikkeling

29
New cards

T2 lezers

→ Nagenoeg allemaal geboren in NL (92%)

→ Vaak is een of beide ouders in Turkije geboren (88%)

→ Spreken thuis gedeeltelijk (97.5%) of uitsluitend (2.5%) Turks

→ Meestal is Turks hun voornaamste thuistaal (60%)

→ Veel kinderen kijken Turkse televisie, maar lezen niet in Turks (85%)

30
New cards

T-test: Groepsverschillen? - Groepsverschillen in factoren?

→ Technisch lezen: T2 lezers = T1 lezers

→ Werkgeheugen: T2 lezers = T1 lezers

→ Woordenschat: T2 lezers < T1 lezers

→ Grammatica kennis: T2 lezers < T1 lezers

→ Begrijpend lezen: T2 lezers < T1 lezer

<p><span style="background-color: transparent;">→ Technisch lezen: T2 lezers = T1 lezers</span></p><p><span style="background-color: transparent;">→ Werkgeheugen: T2 lezers = T1 lezers</span></p><p><span style="background-color: transparent;">→ Woordenschat: T2 lezers &lt; T1 lezers</span></p><p><span style="background-color: transparent;">→ Grammatica kennis: T2 lezers &lt; T1 lezers</span></p><p><span style="background-color: transparent;">→ Begrijpend lezen: T2 lezers &lt; T1 lezer</span></p>
31
New cards

Classical regression

is er een relatie tussen X en Y?

32
New cards

Classical regression - hun stappenplan

1. In hoeverre verklaren deze factoren individuele verschillen in begrijpend leesvaardigheid
2. En voegt de taalachtergrond daar nopg iets aan toe?
3. Is een van die factoren nou nog belangrijker voor T1 lezers dan voor T2 lezers?

33
New cards

Resultaten

- Drie unieke voorspellende factoren

- Taalachtergrond voegt daar niks meer aan toe (die unieke voorspellende factoren kunnen dus misschien al genoeg het verschil tussen T1 en T2 verklaren)

- Geen interactie-effecten

<p><span style="background-color: transparent;">- Drie <strong>unieke voorspellende </strong>factoren</span></p><p><span style="background-color: transparent;">- Taalachtergrond voegt daar <strong>niks </strong>meer aan toe (die unieke voorspellende factoren kunnen dus misschien al genoeg het verschil tussen T1 en T2 verklaren)</span></p><p><span style="background-color: transparent;">- <strong>Geen interactie-effecten</strong></span></p>
34
New cards

Onderzoeksvraag 1. Verschillen deze factoren op basis van taalachtergrond?

Nee!
Classical regression laat zien dat dezelfde factoren een rol spelen bij begrijpend lezen van T1 en T2 lezers
- Technisch lezen
- Woordenschat
- Grammaticale kennis

35
New cards

Quantile regression

voor wie bestaat er een relatie tussen X en Y?

36
New cards

Multiple quantile regression: 0.25 quantile = zwakke begrijpers

Voor zwakke begrijpers zijn van belang: (diezelfde drie factoren)
- technisch lezen
- woordenschat
- grammaticale kennis

37
New cards

Multiple quantile regression: 0.50 quantile = gemiddelde begrijpers

Voor gemiddelde begrijpers zijn van belang:
- technisch lezen
- grammaticale kennis

38
New cards

Multiple quantile regression: 0.75 quantile = sterke begrijpers

Voor sterke begrijpers zijn van belang:
- technisch lezen
- grammaticale kennis
- werkgeheugen

39
New cards

Onderzoeksvraag 2. Verschillen deze factoren op basis van hun begripsniveau?

Ja!
Quantile regression laat zien dat verschillende factoren een rol spelen bij begrijpend lezen van zwakke, gemiddelde en sterke lezer

40
New cards

Conclusies

- Beginfase begrijpend leesontwikkeling: groepsverschillen (T1 vs. T2) én individuele verschillen

- De factoren die een rol spelen bij begrijpend lezen in groep 4 zijn niet afhankelijk van taalachtergrond, maar wél van het niveau van begrijpend lezen.

- Niet differentiëren op taalachtergrond, maar op taal- en leesvaardigheid van kinderen

- Begripsvaardigheden stimuleren

- Hoe? Instructie en interventie → volgende week (Lezen-2)

41
New cards

Overeenkomsten Oakhill & Cain (2012) vs Van den Bosch et al. (2019)

  • Focus op begrijpend lezen bij jonge lezers (vanaf 7-8 jaar)

  • Begrijpend lezen: teksten met vragen, afgenomen op papier

  • Dezelfde centrale variabelen als basis: decoderen, grammaticale kennis, woordenschat, werkgeheugen

  • Journal: Scientific Studies of Reading


42
New cards

Verschillen Oakhill & Cain (2012) vs Van den Bosch et al. (2019)

Oakhill & Cain:

  • UK

  • Monolinguals

  • Longitudinaal

  • 7-8 jaar t/m 10-11 jaar

  • Groep als geheel

  • Uitkomstmaat: DEC, BLZ

  • Component skills


Van den Bosch et al:

  • NL

  • Monolinguals en bilinguals

  • Cross-sectioneel

  • 7-8 jaar

  • Subgroepen/Niveaugroepen

  • Uitkomstmaat: BLZ

  • Geen component skills


43
New cards

De auteurs maken een belangrijk onderscheid tussen twee onderdelen van leesvaardigheid:

  1. Word reading (woordlezen): het correct herkennen en lezen van afzonderlijke woorden.

  2. Reading comprehension (leesbegrip): het begrijpen en interpreteren van de betekenis van een gelezen tekst.

Hoewel deze vaardigheden met elkaar samenhangen, worden ze niet door dezelfde onderliggende vaardigheden voorspeld.

Zo zijn onder andere fonologische vaardigheden belangrijk voor het correct lezen van woorden. Voor leesbegrip zijn juist taalbegrip en verschillende vaardigheden die helpen om betekenis uit een tekst te halen belangrijk.

44
New cards

Een belangrijk theoretisch uitgangspunt in het artikel is het Simple View of Reading van Gough en Tunmer (1986).

Dit model stelt dat leesbegrip voortkomt uit een combinatie van twee vaardigheden:

  • Decoding: het kunnen herkennen en correct lezen van woorden.

  • Language comprehension: het begrijpen van gesproken taal en de betekenis van woorden en zinnen.


45
New cards

De onderzoekers bespreken verschillende vaardigheden die mogelijk bijdragen aan woordlezen en leesbegrip

1. Phonological skills (fonologische vaardigheden)

  1. Vocabulary (woordenschat)

  2. Grammar(grammaticale vaardigheden)

  3. Discourse skills (vaardigheden op tekstniveau)

  4. Memory (geheugen)


46
New cards
  1. Phonological skills (fonologische vaardigheden)


Fonologische vaardigheden hebben betrekking op het herkennen en bewerken van klanken in gesproken taal. Een belangrijk onderdeel hiervan is phonological awareness (fonologisch bewustzijn).

47
New cards

Phonological awareness (fonologisch bewustzijn)

het vermogen om bewust na te denken over de klankstructuur van woorden.

Voorbeelden:

  • Herkennen welke woorden op elkaar rijmen.

  • Herkennen met welke klank een woord begint.

  • Een bepaalde klank uit een woord kunnen weglaten.


48
New cards

De relatie tussen fonologische vaardigheden en leesbegrip is minder duidelijk

eerder onderzoek laat wisselende resultaten zien. Sommige studies vinden een verband, terwijl andere studies laten zien dat dit verband verdwijnt wanneer rekening wordt gehouden met woordherkenning.

49
New cards

2. Vocabulary (woordenschat)

Woordenschat verwijst naar de hoeveelheid woorden waarvan een kind de betekenis kent.

Een goede woordenschat is belangrijk omdat kinderen de betekenis van woorden moeten begrijpen om een tekst te kunnen interpreteren.

50
New cards
  1. Grammar (grammaticale vaardigheden)


Grammaticale vaardigheden hebben betrekking op het begrijpen van de structuur en regels van taal.

Een belangrijk begrip hierbij is syntactic awareness(syntactisch bewustzijn)

51
New cards

Syntactic awareness (syntactisch bewustzijn)

het vermogen om bewust na te denken over de grammaticale structuur van zinnen

52
New cards

Grammaticale vaardigheden kunnen kinderen helpen om:

  • De structuur van zinnen te begrijpen.

  • Verbanden tussen woorden te herkennen.

  • Complexere zinnen te interpreteren.


53
New cards
  1. Discourse skills (vaardigheden op tekstniveau)


vaardigheden die kinderen helpen om informatie uit verschillende delen van een tekst met elkaar te verbinden en de samenhang en betekenis van een tekst te begrijpen

  1. Inference and integration.

  2. Comprehension monitoring.

  3. Knowledge and use of story structure.


54
New cards

1. Inference and integration (inferenties maken en informatie integreren)

Een inferentie is een gevolgtrekking die je maakt op basis van informatie uit een tekst en/of je eigen voorkennis.

Niet alle informatie wordt namelijk letterlijk in een tekst beschreven. Soms moet de lezer zelf verbanden leggen om de betekenis te begrijpen

55
New cards

Bij inference and integration gaat het dus om

  • Informatie uit verschillende zinnen met elkaar verbinden.

  • Verbanden leggen tussen gebeurtenissen.

  • Eigen voorkennis gebruiken om informatie uit een tekst aan te vullen.

  • Informatie interpreteren die niet letterlijk in de tekst staat.


56
New cards

2. Comprehension monitoring (monitoren van leesbegrip)

Dit is het vermogen om tijdens het lezen in de gaten te houden of je begrijpt wat je leest.

Een goede lezer merkt bijvoorbeeld op wanneer een zin niet logisch is of wanneer informatie tegenstrijdig is.

57
New cards

Comprehension monitoring houdt dus in dat een kind:

  • Controleert of de tekst logisch is.

  • Opmerkt wanneer informatie onduidelijk is.

  • Tegenstrijdigheden herkent.

  • Probeert onduidelijkheden op te lossen.


58
New cards

3. Knowledge and use of story structure (kennis en gebruik van verhaalstructuur)

Dit verwijst naar het begrijpen van de opbouw en structuur van verhalen.

Kinderen moeten bijvoorbeeld begrijpen dat verhalen vaak bestaan uit:

  • Personages.

  • Een bepaalde omgeving of setting.

  • Gebeurtenissen.

  • Een probleem of conflict.

  • Een afloop of oplossing.


59
New cards

Een kind dat bekend is met verhaalstructuren kan gemakkelijker:

  • De belangrijkste informatie herkennen.

  • Gebeurtenissen in de juiste volgorde plaatsen.

  • Verbanden tussen gebeurtenissen begrijpen.

  • Voorspellen wat er in een verhaal kan gebeuren.


60
New cards
  1. Memory (geheugen) - Ze maken onderscheid tussen:


  • Short-term memory (kortetermijngeheugen): het tijdelijk vasthouden van informatie.

  • Working memory (werkgeheugen): het tijdelijk vasthouden én tegelijkertijd verwerken van informatie.


61
New cards

Ook bij het maken van inferenties is het werkgeheugen belangrijk

het kind moet informatie uit de tekst beschikbaar houden en combineren met voorkennis.

62
New cards

Er werden bepaalde kinderen uitgesloten:

  • Kinderen die uitzonderlijk zwak of juist uitzonderlijk goed konden lezen.

  • Kinderen die Engels niet als eerste taal spraken.

  • Kinderen met bekende gedragsproblemen, emotionele problemen of leerproblemen


63
New cards

Meetinstrumenten - De onderzoekers gebruikten verschillende tests om de leesvaardigheden en onderliggende vaardigheden van de kinderen te meten.

knowt flashcard image
64
New cards

De onderzoekers gebruikten onder andere path analyses (padanalyses).

een statistische methode waarmee onderzoekers de relaties tussen verschillende variabelen kunnen onderzoeken.

In dit onderzoek werd gekeken welke vaardigheden op eerdere meetmomenten samenhingen met de leesvaardigheid op het laatste meetmoment.
Daarbij hielden de onderzoekers rekening met de eerdere leesvaardigheid van de kinderen.
Dit laatste is belangrijk: ze wilden niet alleen weten welke vaardigheden samenhangen met goed leesbegrip, maar vooral welke vaardigheden iets extra's voorspellen bovenop het leesbegrip dat kinderen al hadden.

65
New cards

De belangrijkste bevinding is dat drie specifieke discourse skills een zelfstandige bijdrage leveren aan de voorspelling van later leesbegrip:

1. Inference making

Kinderen die op 8 à 9-jarige leeftijd beter waren in het maken van gevolgtrekkingen, hadden twee jaar later gemiddeld ook een beter leesbegrip.

Dit verband bleef bestaan wanneer rekening werd gehouden met hun eerdere leesbegrip, woordenschat, IQ en woordleesvaardigheid.

2. Comprehension monitoring

Ook het vermogen om het eigen leesbegrip te controleren voorspelde later leesbegrip.

Kinderen die beter konden herkennen wanneer informatie in een tekst niet klopte of onduidelijk was, presteerden later beter op leesbegrip.

3. Knowledge and use of story structure

Kinderen die beter inzicht hadden in de structuur van verhalen, ontwikkelden eveneens een beter leesbegrip.

Vooral de vaardigheid om losse zinnen in de juiste verhaalvolgorde te plaatsen bleek een zelfstandige voorspeller.


Daarnaast bleken ook woordenschat en verbaal IQ een belangrijke bijdrage te leveren.

66
New cards

Andere belangrijke voorspellers

- Woordenschat

Receptieve woordenschat (het begrijpen van woorden) leverde een zelfstandige bijdrage aan de voorspelling van later leesbegrip.

- Verbaal IQ

Ook verbaal IQ voorspelde leesbegrip. Kinderen met sterkere verbale vaardigheden presteerden gemiddeld beter op latere leesbegriptaken.

- Grammaticale vaardigheden

Grammaticale vaardigheden hingen wel samen met leesbegrip, maar bleken geen zelfstandige voorspeller wanneer andere vaardigheden, zoals woordenschat en verbaal IQ, werden meegenomen.

- Werkgeheugen

Hoewel werkgeheugen samenhing met verschillende vaardigheden die belangrijk zijn voor leesbegrip, bleek het in dit onderzoek geen zelfstandige voorspeller van later leesbegrip.

67
New cards

Bij woordlezen vonden de onderzoekers een ander patroon.

De belangrijkste voorspellers van latere woordleesvaardigheid waren

  • Eerdere woordleesvaardigheid

  • Fonologische vaardigheden

  • Receptieve woordenschat


68
New cards

De onderzoekers vonden aanwijzingen dat sommige vaardigheden elkaar wederzijds beïnvloeden

Dit betekent dat de relatie mogelijk twee kanten op werkt.

Kinderen die beter zijn in het maken van inferenties en het controleren van hun leesbegrip, ontwikkelen mogelijk een beter leesbegrip. Tegelijkertijd kan een beter leesbegrip ervoor zorgen dat deze vaardigheden zich verder ontwikkelen.

69
New cards

Beperkingen van het onderzoek

1. Beperkte generaliseerbaarheid

2. Geen experimenteel onderzoek

3. Verschillen in meetinstrumenten

4. Invloed van het onderwijs

70
New cards

Het Reading Systems Framework beschrijft dat verschillende soorten kennis samenwerken tijdens het lezen

  • Linguistic knowledge: kennis van taal, zoals woordenschat en grammatica.

  • Orthographic knowledge: kennis van de manier waarop woorden geschreven worden.

  • General knowledge: algemene kennis over de wereld


71
New cards

Lexical Quality Hypothesis

Volgens de Lexical Quality Hypothesis is kennis van woorden belangrijk voor leesbegrip.

Een kind moet niet alleen een woord kunnen herkennen, maar ook de betekenis ervan kennen. Woordkennis vormt als het ware de verbinding tussen het herkennen van woorden en het begrijpen van een tekst.

Wanneer een kind veel woorden niet kent, wordt het moeilijker om de betekenis van zinnen en teksten te begrijpen.

72
New cards

Op basis van deze theorieën onderzoeken de auteurs vier vaardigheden/voorspellers

  • Decoding skills: het correct en vlot kunnen lezen van woorden

  • Vocabulary knowledge: de kennis van de betekenis van woorden

  • Morphosyntatic knowledge: kennis van woordstructuren en zinsbouw, oftewel grammaticale kennis

  • Working memory: het tijdelijk vasthouden en verwerken van informatie


73
New cards

L1- en L2-lezers

  • L1-lezers: kinderen die Nederlands als eerste taal spreken.

  • L2-lezers: kinderen die thuis een andere taal spreken en Nederlands als tweede taal leren


74
New cards

Uit eerder onderzoek blijkt

dat L2-lezers gemiddeld een kleinere woordenschat en minder grammaticale kennis in het Nederlands hebben. Hun technische leesvaardigheid is daarentegen vaak vergelijkbaar met die van L1-lezers.

Dit betekent dat problemen met leesbegrip bij L2-lezers niet noodzakelijk ontstaan doordat zij woorden niet goed kunnen lezen. Het kan ook komen doordat zij de betekenis van woorden en zinnen minder goed begrijpen.

75
New cards

De onderzoekers hebben de vier voorspellers op verschillende manieren gemeten - 1. Technisch lezen (decoding)

De kinderen moesten bestaande woorden en niet-bestaande woorden (pseudowoorden) zo snel en nauwkeurig mogelijk hardop lezen.

76
New cards

De onderzoekers hebben de vier voorspellers op verschillende manieren gemeten - 2. Woordenschat (vocabulary), de woordenschat werd op twee manieren onderzocht:

  • Receptieve woordenschat: woorden herkennen en begrijpen.

  • Productieve woordenschat: zelf de betekenis van woorden kunnen uitleggen


77
New cards

De onderzoekers hebben de vier voorspellers op verschillende manieren gemeten - 3. Grammaticale kennis (morphosyntactic knowledge)

De kinderen kregen opdrachten over:

  • Morfologie: de opbouw en vorm van woorden, bijvoorbeeld meervoud en werkwoordvervoegingen.

  • Syntaxis: de opbouw van zinnen en de volgorde van woorden.


78
New cards

De onderzoekers hebben de vier voorspellers op verschillende manieren gemeten - 4. Werkgeheugen (working memory)

De kinderen moesten cijferreeksen achterstevoren herhalen. Hiermee werd onderzocht hoeveel informatie zij tijdelijk konden onthouden en bewerken

79
New cards

De onderzoekers gebruikten twee soorten regressieanalyses:

  • Klassieke regressieanalyse (OLS): hiermee onderzochten ze welke vaardigheden het leesbegrip voorspellen en of de voorspellers verschillen tussen L1- en L2-lezers.

  • Quantile regression (kwantielregressie): hiermee onderzochten ze of de voorspellers verschillen tussen kinderen met een laag, gemiddeld en hoog niveau van leesbegrip.

Bij een gewone regressieanalyse kijk je vooral naar de verbanden voor de gehele groep. Bij kwantielregressie kun je juist onderzoeken of bepaalde vaardigheden belangrijker zijn voor kinderen aan de onderkant of bovenkant van de verdeling.

80
New cards

Resultaten

1. Verschillen tussen L1- en L2-lezers

2. Welke vaardigheden voorspellen leesbegrip?

3. Verschillen tussen kinderen met laag, gemiddeld en hoog leesbegrip

4. Speelt taalachtergrond een rol?

81
New cards

1. Verschillen tussen L1- en L2-lezers

Uit de resultaten blijkt dat L2-lezers gemiddeld lager scoorden op:

  • Woordenschat.

  • Grammaticale kennis.

  • Leesbegrip.

Er werden daarentegen geen significante verschillen gevonden tussen L1- en L2-lezers op:

  • Technisch lezen.

  • Werkgeheugen.

Dit ondersteunt het idee dat verschillen in leesbegrip tussen L1- en L2-lezers vooral samenhangen met verschillen in mondelinge taalvaardigheid

82
New cards


2. Welke vaardigheden voorspellen leesbegrip?

Uit de klassieke regressieanalyse kwamen drie belangrijke voorspellers naar voren:

  1. Technisch lezen: kinderen die woorden beter kunnen lezen, hebben gemiddeld ook een beter leesbegrip.

  2. Woordenschat: kinderen die meer woorden kennen en begrijpen, kunnen teksten beter begrijpen.

  3. Grammaticale kennis: kennis van woordstructuren en zinsbouw helpt kinderen om de betekenis van zinnen te begrijpen.

- Grammaticale kennis bleek de sterkste voorspeller, gevolgd door woordenschat en technisch lezen.

- Het werkgeheugen bleek in deze analyse geen unieke voorspeller van leesbegrip te zijn.

- Belangrijk: de drie voorspellers waren even belangrijk voor L1- als voor L2-lezers. De onderzoekers vonden dus geen bewijs dat bijvoorbeeld woordenschat uitsluitend voor L2-lezers belangrijker is.


83
New cards

3. Verschillen tussen kinderen met laag, gemiddeld en hoog leesbegrip

Kinderen met relatief laag leesbegrip

  • Woordenschat is een belangrijke voorspeller.

  • Technisch lezen en grammaticale kennis spelen ook een rol.

  • Een beperkte woordenschat kan een belangrijke belemmering vormen bij het begrijpen van teksten.

Kinderen met gemiddeld leesbegrip

  • Technisch lezen en grammaticale kennis blijven belangrijke voorspellers.

  • Woordenschat is in de afzonderlijke analyse ook gerelateerd aan leesbegrip.

  • Werkgeheugen is geen unieke voorspeller in de gezamenlijke analyse.

Kinderen met relatief hoog leesbegrip

  • Grammaticale kennis en technisch lezen blijven belangrijke voorspellers.

  • Werkgeheugen blijkt juist bij deze groep een unieke voorspeller.

Woordenschat heeft in de gezamenlijke analyse geen unieke voorspellende bijdrage

84
New cards

4. Speelt taalachtergrond een rol?

Een opvallende uitkomst is dat de taalachtergrond van kinderen geen aanvullende verklaring bood voor hun leesbegrip wanneer rekening werd gehouden met de vier onderzochte vaardigheden.

Met andere woorden: het feit dat een kind tweetalig is, verklaart op zichzelf niet waarom het kind lager scoort op leesbegrip.

De verschillen worden vooral verklaard door individuele verschillen in vaardigheden, zoals woordenschat en grammaticale kennis.

Dit betekent ook dat er binnen beide groepen grote verschillen bestaan. Niet iedere L2-lezer heeft moeite met leesbegrip en niet iedere L1-lezer heeft een goed leesbegrip.

85
New cards

Beperkingen van het onderzoek

  • Beperkte groep L2-lezers

  • Cross-sectioneel onderzoek

  • Beperkt aantal onderzochte vaardigheden

  • Relatief kleine steekproef


86
New cards

Belangrijkste conclusie

de belangrijkste conclusie is dat de vaardigheden van een kind belangrijker zijn voor het voorspellen van leesbegrip dan de taalachtergrond van dat kind.

87
New cards

Betekenis voor het onderwijs:

Leerkrachten moeten kinderen niet uitsluitend indelen of extra ondersteuning geven op basis van hun taalachtergrond. Het is belangrijker om te kijken naar de daadwerkelijke taal- en leesvaardigheden van ieder kind.

Dit betekent bijvoorbeeld:

  • De woordenschat van kinderen gericht uitbreiden.

  • Aandacht besteden aan grammaticale kennis en zinsstructuren.

  • Technische leesvaardigheid blijven oefenen.

  • Verschillen tussen kinderen individueel in kaart brengen.

  • Extra ondersteuning afstemmen op de specifieke vaardigheden waarmee een kind moeite heeft.