Natuurkunde Klas 3 Havo/Vwo: Elektriciteit

0.0(0)
Studied by 0 people
call kaiCall Kai
learnLearn
examPractice Test
spaced repetitionSpaced Repetition
heart puzzleMatch
flashcardsFlashcards
GameKnowt Play
Card Sorting

1/42

flashcard set

Earn XP

Description and Tags

Begrippenkaartjes voor het natuurkundethema Elektriciteit (klas 3 havo/vwo), inclusief lading, spanning, stroomsterkte, schakelingen, de wet van Ohm en huisinstallaties.

43 Terms

1
New cards

Bliksem

Een zeer sterke elektrische stroom in de natuur tussen wolken en het aardoppervlak.

2
New cards

Statische elektriciteit

Elektriciteit die ontstaat door wrijving tussen voorwerpen, waarbij elektronen worden overgedragen en voorwerpen elektrisch geladen raken.

3
New cards

Positieve en negatieve lading

De twee fundamentele soorten elektrische lading die in de natuur voorkomen.

4
New cards
<p>Gelijknamige en ongelijknamige ladingen</p>

Gelijknamige en ongelijknamige ladingen

Ladingen met hetzelfde teken (gelijknamig) stoten elkaar af, terwijl ladingen met een tegengesteld teken (ongelijknamig) elkaar aantrekken.

5
New cards
<p>Atoombouw</p>

Atoombouw

De structuur van een atoom, opgebouwd uit een kern met positief geladen protonen en ongeladen neutronen, met daaromheen een wolk van negatief geladen elektronen.

6
New cards

Neutraal atoom

Een atoom dat naar buiten toe geen lading vertoont omdat het precies evenveel positieve protonen als negatieve elektronen bevat.

7
New cards
<p>Elektroscoop</p>

Elektroscoop

Een instrument waarmee kan worden aangetoond of een voorwerp elektrisch geladen is door het uiteenwijken van geleidende blaadjes.

8
New cards

Stroomsterkte (II)

De hoeveelheid elektrische lading die per seconde door een stroomkring stroomt, gemeten in ampère (A\text{A}).

9
New cards

Lading (QQ)

De totale hoeveelheid elektriciteit die door een geleider beweegt, uitgedrukt in coulomb (C\text{C}).

10
New cards

Formule voor lading (Q=I⋅tQ = I \cdot t)

De wiskundige relatie waarbij lading (QQ in C\text{C}) gelijk is aan de stroomsterkte (II in A\text{A}) vermenigvuldigd met de tijd (tt in s\text{s}).

11
New cards

Ampèremeter

Een meetinstrument met een zeer lage weerstand dat altijd in serie in de stroomkring wordt geplaatst om de stroomsterkte te meten.

12
New cards

Spanning (UU)

De maat voor de hoeveelheid energie die een spanningsbron meegeeft aan de lading om elektronen in beweging te brengen, uitgedrukt in volt (V\text{V}).

13
New cards

Voltmeter

Een meetinstrument met een zeer hoge weerstand dat parallel over een onderdeel wordt geschakeld om het spanningsverschil te meten.

14
New cards

Stroomrichting versus elektronenstroom

In werkelijkheid bewegen negatieve elektronen van de minpool naar de pluspool, maar volgens de klassieke afspraak loopt de stroom van plus naar min.

15
New cards

Gelijkspanning (DC)

Een constante spanning waarbij de elektrische stroom onafgebroken in dezelfde richting door de kring stroomt, zoals geleverd door een batterij of accu.

16
New cards

Wisselspanning (AC)

Een elektrische spanning waarvan de polariteit en stroomrichting voortdurend wisselen, zoals de netspanning uit het stopcontact (50 Hz50\,\text{Hz}).

17
New cards

Serieschakeling van batterijen

Het achter elkaar aansluiten van batterijen waarbij de totale spanning gelijk is aan de optelsom van de afzonderlijke spanningen (Utot=U1+U2+…U_{\text{tot}} = U_1 + U_2 + \dots).

18
New cards

Parallelschakeling van batterijen

Het naast elkaar aansluiten van batterijen waardoor de totale spanning gelijk blijft aan die van één batterij, maar de bronnen gezamenlijk langer stroom kunnen leveren.

19
New cards

Gesloten stroomkring

Een ononderbroken route van geleidende materialen waardoor elektrische stroom vanaf de spanningsbron via verbruikers weer terug kan vloeien naar de bron.

20
New cards

Stroomregel bij serieschakeling

De regel die stelt dat de elektrische stroomsterkte overal in een onvertakte kring hetzelfde is (Itot=I1=I2=…I_{\text{tot}} = I_1 = I_2 = \dots).

21
New cards

Spanningsregel bij serieschakeling

De regel die stelt dat de totale bronspanning verdeeld wordt over de aangesloten componenten (Utot=U1+U2+…U_{\text{tot}} = U_1 + U_2 + \dots).

22
New cards

Spanningsregel bij parallelschakeling

De regel die stelt dat over elke parallelle tak van de schakeling exact dezelfde bronspanning staat (Utot=U1=U2=…U_{\text{tot}} = U_1 = U_2 = \dots).

23
New cards

Stroomregel bij parallelschakeling

De regel die stelt dat de totale stroomsterkte gelijk is aan de som van de afzonderlijke deelstromen door de takken (Itot=I1+I2+…I_{\text{tot}} = I_1 + I_2 + \dots).

24
New cards

Combinatieschakeling

Een elektrische schakeling waarin zowel serieel als parallel geschakelde componenten tegelijk voorkomen.

25
New cards

Weerstand (RR)

De eigenschap van een voorwerp of geleider die de doorgang van elektrische stroom belemmert, gemeten in ohm (Ω\Omega).

26
New cards

Wet van Ohm

Het natuurkundige principe dat de verhouding tussen spanning en stroomsterkte constant is (R=UIR = \frac{U}{I} of U=I⋅RU = I \cdot R).

27
New cards

Ohmse weerstand

Een elektrische component met een constante weerstand, gekenmerkt door een recht evenredig verband tussen II en UU dat een rechte lijn door de oorsprong vormt.

28
New cards

Niet-ohmse weerstand

Een weerstand waarvan de waarde niet constant blijft (zoals bij een gloeilamp waarbij de weerstand toeneemt door temperatuurstijging), resulterend in een kromme lijn in het (I,U)(I,U)-diagram.

29
New cards

Vervangingsweerstand in serie (RtotR_{\text{tot}}/serie)

De totale weerstand van in serie geschakelde weerstanden (Rtot=R1+R2+R3+…R_{\text{tot}} = R_1 + R_2 + R_3 + \dots), die altijd groter is dan de grootste afzonderlijke deelweerstand.

30
New cards

Vervangingsweerstand in parallel (RtotR_{\text{tot}}/parallel)

De totale weerstand berekend via 1Rtot=1R1+1R2+…\frac{1}{R_{\text{tot}}} = \frac{1}{R_1} + \frac{1}{R_2} + \dots, die altijd kleiner is dan de kleinste afzonderlijke deelweerstand.

31
New cards

Hoofdzekering

De centrale beveiliging in de meterkast die de gehele huisinstallatie afsluit bij overschrijding van de maximale totale stroomsterkte.

32
New cards

kWh-meter

Het meetapparaat in de meterkast dat de totale hoeveelheid verbruikte elektrische energie in kilowattuur registreert.

33
New cards

Aardlekschakelaar

Een veiligheidsvoorziening in de meterkast die de stroom uitschakelt zodra er een stroomverschil ontstaat tussen de fasedraad en nuldraad doordat stroom weglekt naar de aarde.

34
New cards

Groepszekering

Een beveiliging in de meterkast die een specifieke groep uitschakelt bij kortsluiting of overbelasting.

35
New cards

Fasedraad

De bruine draad in huisinstallaties die onder een wisselspanning van 230 V230\,\text{V} staat en stroom aanvoert.

36
New cards

Nuldraad

De blauwe draad in huisinstallaties die stroom afvoert naar de centrale en een spanning van 0 V0\,\text{V} heeft.

37
New cards

Aarddraad

De geelgroene veiligheidsdraad die de metalen behuizing van elektrische apparaten verbindt met de aarde om lekstromen veilig af te voeren.

38
New cards

Schakeldraad

De zwarte draad in huisinstallaties die loopt tussen de schakelaar en het apparaat (zoals een lamp) om stroom in of uit te schakelen.

39
New cards

Overbelasting

Een gevaarlijke toestand waarin te veel apparaten tegelijkertijd zijn aangesloten op één groep, waardoor de totale stroomsterkte te hoog wordt en de bedrading oververhit kan raken.

40
New cards

Kortsluiting

Een gevaarlijke situatie waarbij fasedraad en nuldraad direct contact maken zonder weerstand van een apparaat, waardoor een extreem grote stroomsterkte ontstaat.

41
New cards

Vermogen (PP)

De hoeveelheid elektrische energie die een apparaat per seconde omzet, berekend met P=U⋅IP = U \cdot I en uitgedrukt in watt (W\text{W}).

42
New cards

Elektrische energie (EE)

Het totale energieverbruik van een apparaat berekend met E=P⋅tE = P \cdot t, uitgedrukt in joule (J\text{J}) of kilowattuur (kWh\text{kWh}).

43
New cards

Energielabel

Een wettelijk keurmerk op apparaten met klassen van A (zeer energiezuinig) tot en met G (minst zuinig) dat consumenten inzicht geeft in het energieverbruik.