HC2 Gezondheidseconomie (Overzicht van Drogredenen)

Een complete set woordenschatflitskaarten over verschillende drogredenen, wat er misgaat bij de redenering en wanneer het juist géén drogreden betreft.

Persoonsaanval (ad hominem)

Drogreden waarbij je de persoon aanvalt in plaats van zijn argument. Het is géén drogreden als er een belangenconflict is; dan mag je ontwerp, data en transparantie extra controleren.

Oneigenlijk beroep op autoriteit

Drogreden waarbij gesteld wordt dat iets waar zou zijn omdat iemand met status het zegt. Het is géén drogreden als het om een echte deskundige gaat, die correct geciteerd wordt en getoetst wordt aan bewijs.

Na dit, dus door dit (post hoc ergo propter hoc)

Drogreden waarbij geconcludeerd wordt dat A gebeurtenis B veroorzaakt heeft, enkel omdat B na A gebeurde. Het is géén drogreden als je de volgorde in de tijd gebruikt als signaal om verder te onderzoeken.

Samen met dit, dus door dit (cum hoc ergo propter hoc)

Drogreden waarbij aangenomen wordt dat het ene het andere veroorzaakt omdat twee dingen samen voorkomen, terwijl er misschien een derde factor meespeelt of het andersom werkt. Het is géén drogreden als een goede onderzoeksopzet maakt dat samenhang kan bijdragen aan het aantonen van oorzaak en gevolg.

Overhaaste generalisatie

Drogreden waarbij één of enkele ervaringen gelden als bewijs voor iedereen. Het is géén drogreden als één goed gedocumenteerde uitzondering een algemene bewering ("altijd", "nooit") weerlegt.

Stroman (straw man)

Drogreden waarbij je een zwakkere of vertekende versie weerlegt van wat de ander zei. Het is géén drogreden als je de positie samenvat en de ander bevestigt dat dit klopt.

Vals dilemma (false dilemma)

Drogreden waarbij het lijkt alsof er maar twee opties zijn, terwijl er in werkelijkheid meer zijn. Het is géén drogreden als er aantoonbaar maar twee haalbare opties zijn.

Hellend vlak (slippery slope)

Drogreden waarbij een eerste stap "onvermijdelijk" leidt tot een extreem eindpunt, zonder de tussenstappen te onderbouwen. Het is géén drogreden als je de tussenstappen en hun kans onderbouwt met een serieuze risicoanalyse.

Bewijslast omkeren

Drogreden waarbij de ander moet bewijzen dat iets nooit schade kan doen, in plaats van dat jij je claim onderbouwt. Het is géén drogreden als wie beweert dat iets veilig is, wel gegevens moet leveren over de relevante risico's.

Cherry-picking

Drogreden waarbij je alleen het onderzoek kiest dat past bij je conclusie en de rest negeert. Het is géén drogreden als die ene studie een cruciale fout in ander onderzoek aantoont.

Cirkelredenering (petitio principii)

Drogreden waarbij de conclusie al verstopt zit in de premisse. Het is géén drogreden als de methode van de richtlijn onafhankelijk is getoetst.

Beroep op onwetendheid (argumentum ad ignorantiam)

Drogreden waarbij "niet bewezen" wordt gelezen als "niet waar". Het is géén drogreden als goede, gevoelige studies geen enkel signaal vinden; dan zegt dat iets over hoe groot een risico hoogstens is.

Jij ook-argument (tu quoque)

Drogreden waarbij je wijst op het gedrag van de ander in plaats van op het argument. Het is géén drogreden als het over iemands eigen naleving of geloofwaardigheid gaat (het vervangt echter nooit bewijs over het effect).

Ecologische denkfout

Drogreden waarbij aangenomen wordt dat wat voor groepen geldt, automatisch ook geldt voor elk individu. Het is géén drogreden als je analyses gebruikt die groeps- en individueel niveau uit elkaar halen (multilevel).