2) Endokrin Sistem FULL TEKRAR | 11. Sınıf Biyoloji | AYT Biyoloji Konu Anlatımı 2 - BETÜL BİYOLOJİ | Quizlet

Sinir sistemi ve endokrin sistemin tepki hızı ve süresi arasındaki temel fark nedir?

Sinir sisteminin tepkisi hızlı ve kısa süreliyken, endokrin sistemin tepkisi yavaş ve uzun sürelidir.

Salgılarını doğrudan kana veren bezlere ne ad verilir?

Endokrin bez (iç salgı bezi).

Hormonlar vücutta hangi yolla taşınır?

Hormonlar sadece kanla taşınır.

Epifiz, timus, tiroid ve Hipofiz bezi ne tür bezlere örnektir?

Endokrin bezlere örnektir.

Salgılarını kanallar yardımıyla vücut boşluğuna veya dışına bırakan bezlere ne ad verilir?

Ekzokrin bez (dış salgı bezi).

Ter bezi, süt bezi ve tükürük bezi ne tür bezlere örnektir?

Ekzokrin bezlere örnektir.

Hem endokrin hem de ekzokrin bez gibi çalışan bezlere ne denir?

Karma bez.

Pankreas, mide, böbrek ve eşeysel bezler ne tür bezlerdir?

Karma bezlerdir.

Karma bezleri akılda tutmak için kullanılan kodlama nedir?

Minenin pankreası kara ve büyük (Mide, ince bağırsak, eşeysel bezler, pankreas, karaciğer, böbrek).

Hormonların etki gösterebilmeleri için kanda ulaşmaları gereken seviye nedir?

Hormonların kanda belirli bir seviyeye (eşik değere) ulaşması gerekir.

Hormonlar hangi kimyasal yapılarda olabilirler?

Hormonlar aminoasit, protein veya steroid yapılı olabilirler.

Protein yapılı büyük hormonlar vücuda hangi yöntemle alınır?

Sadece enjeksiyon (iğne) yöntemiyle alınabilir.

Östrojen, progesteron, testosteron, kortizol ve aldosteron hangi kimyasal yapıdaki hormonlardır?

Steroid yapılı hormonlardır.

Tiroksin, adrenalin ve nöradrenalin hangi kimyasal yapıdaki hormonlardır?

Aminoasit yapılı hormonlardır.

Tüm vücut üzerinde etki gösteren iki temel hormon hangileridir?

STH (Büyüme Hormonu) ve tiroksin hormonudur.

Bir hormonun tüm vücudu etkileyebilmesinin sebebi nedir?

Reseptörlerinin tüm vücutta bulunmasıdır.

Aynı bezden salgılanıp aynı organ üzerinde zıt etki gösteren hormonlara örnek veriniz.

Pankreastan salgılanan insülin (kan şekerini düşürür) ve Glukagon (kan şekerini yükseltir).

Farklı bezlerden salgılanıp aynı organ üzerinde benzer etki gösteren hormonlara örnek veriniz.

Hipofizden salgılanan STH ve tiroidden salgılanan tiroksin, ikisi de kemik gelişimi ve büyümesinde olumlu etki gösterir.

Vücuttaki 'müdür' olarak nitelendirilen ve Hipofiz bezinin çalışmasını düzenleyen merkez neresidir?

Hipotalamus.

Hipotalamus tarafından üretilip Hipofiz bezinin arka lobundan salgılanan hormonlar hangileridir?

ADH (Antidiüretik hormon) ve oksitosin.

'Sentezlemek' ve 'salgılamak' arasındaki fark nedir?

Sentezlemek bir şeyi üretmek (yoktan var etmek), salgılamak ise var olan bir şeyi göndermektir.

ADH hormonunun temel görevi nedir?

Böbreklerden suyun geri emilimini sağlayarak kanın ozmotik basıncını ayarlamaktır.

ADH hormonunun az salgılanması sonucu ortaya çıkan hastalık nedir?

Şekersiz şeker hastalığı.

Şekersiz şeker hastalığının belirtileri nelerdir?

Çok su içme isteği ve sık idrara çıkma.

Alkol tüketimi, hangi hormonun salgısını baskılayarak sık idrara çıkmaya neden olur?

ADH (Antidiüretik hormon) salgısını baskılar.

Doğum sırasında rahim kaslarının kasılmasını sağlayan ve 'suni sancı' olarak da bilinen hormon hangisidir?

Oksitosin.

Sütün üretiminden sorumlu hormon _____ iken, üretilen sütün salgılanmasından sorumlu hormon _____ hormonudur.

LTH (Prolaktin) / oksitosin

Hipofiz bezinin ön lobundan salgılanan hormonları akılda tutmak için kullanılan kodlama nedir?

Tam Sefil (TSH, ACTH, MSH, STH, FSH, LH, LTH).

Tiroid bezini uyararak tiroksin hormonu salgılanmasını sağlayan Hipofiz ön lop hormonu hangisidir?

TSH (Tiroid Uyarıcı Hormon).

Böbrek üstü bezinin kabuk (korteks) bölgesini uyararak buradan hormon salgılanmasını sağlayan Hipofiz hormonu hangisidir?

ACTH (Adrenokortikotropik hormon).

ACTH etkisiyle böbrek üstü bezinin kabuk bölgesinden salgılanan hormonlar hangileridir?

Kortizol, aldosteron ve eşeysel hormonlar (östrojen, progesteron, testosteron).

Deriye rengini veren melanin pigmentinin üretilmesini sağlayan melanosit hücrelerini uyaran hormon hangisidir?

MSH (Melanosit Uyarıcı Hormon).

Gelişme döneminde STH (büyüme hormonu) az salgılanırsa hangi durum ortaya çıkar?

Cücelik (nanizm).

Gelişme döneminde STH (büyüme hormonu) fazla salgılanırsa hangi durum ortaya çıkar?

Devlik (gigantizm).

Yetişkinlik döneminde STH salgılanmaya devam ederse el, ayak ve başta orantısız büyümeyle karakterize hangi hastalık oluşur?

Akromegali.

Dişilerde yumurta üretimini (oogenez) ve erkeklerde sperm üretimini (spermatogenez) başlatan hormon hangisidir?

FSH (Folikül Uyarıcı Hormon).

Dişilerde yumurtlamayı (ovulasyon) ve korpus luteumun oluşumunu sağlayan hormon hangisidir?

LH (Lüteinleştirici Hormon).

Erkeklerde testislerdeki leydig hücrelerinden testosteron salgılanmasını sağlayan hormon hangisidir?

LH (Lüteinleştirici Hormon).

Doğumdan sonra süt bezlerinin gelişimini ve süt üretimini sağlayan hormon hangisidir?

LTH (Prolaktin).

Tiroid bezinden salgılanan ve TSH etkisiyle düzenlenen hormon _____ iken, kandaki kalsiyum seviyesine göre düzenlenen hormon _____'dir.

tiroksin / kalsitonin

Yapısında iyot bulunan ve metabolizma hızını düzenleyen temel tiroid hormonu hangisidir?

Tiroksin.

Besinlerle yetersiz iyot alınması durumunda tiroid bezinin büyümesiyle ortaya çıkan hastalık nedir?

Basit guatr.

Çocukluk döneminde tiroksin hormonunun az salgılanması sonucu zeka geriliği ve büyüme yetersizliği ile seyreden hastalık nedir?

Kretenizm (ahmaklık).

Yetişkinlerde tiroksin hormonunun az salgılanması sonucu metabolizmanın yavaşlaması ve halsizlik ile ortaya çıkan hastalık nedir?

Miksödema.

Yetişkinlerde tiroksin hormonunun fazla salgılanması sonucu oluşan, 'zehirli guatr' olarak da bilinen hastalık nedir?

Graves hastalığı.

Kandaki kalsiyum seviyesi normalin üzerine çıktığında salgılanan ve kalsiyumu kandan kemiklere geçiren hormon hangisidir?

Kalsitonin.

Kandaki kalsiyum seviyesi düştüğünde salgılanan ve kemikten kana kalsiyum geçişini sağlayan hormon hangisidir?

Parathormon.

Kalsitonin ve parathormon arasındaki ilişki nedir?

Birbirlerine zıt (antagonist) çalışırlar.

Parathormonun az salgılanması sonucu kaslarda ağrılı kramplarla ortaya çıkan hastalık nedir?

Tetani.

Parathormonun fazla salgılanması hangi sağlık sorunlarına yol açar?

Kemik zayıflaması ve böbrek taşı oluşumuna yol açar.

Böbrek üstü bezinin kabuk (korteks) bölgesini _____ uyarırken, öz (medulla) bölgesini _____ uyarır.

ACTH hormonu / sinir sistemi

Uzun süreli açlık durumunda protein ve yağları glikoza dönüştürerek kan şekerini artıran böbrek üstü bezi kabuk hormonu hangisidir?

Kortizol.

Vücutta sodyum ($Na^+$) ve suyun geri emilimini artırırken, potasyumun ($K^+$) atılımını sağlayan hormon hangisidir?

Aldosteron.

Aldosteron hormonunun az salgılanması sonucu deride tunç rengi bir görünümle ortaya çıkan hastalık nedir?

Addison hastalığı.

Heyecan, korku gibi durumlarda salgılanan, kalp atışını ve solunumu hızlandıran böbrek üstü bezi öz bölgesi hormonu hangisidir?

Adrenalin (epinefrin).

Adrenalin ve nöradrenalin hormonları birbirine zıt mı çalışır?

Hayır, zıt çalışmazlar; benzer etkilere sahiptirler ve birlikte çalışırlar.

Pankreasın hangi hücreleri insülin, hangi hücreleri glukagon hormonu üretir?

Langerhans adacıklarının beta hücreleri insülin, alfa hücreleri glukagon üretir.

Kan şekeri yükseldiğinde salgılanan ve şekerin hücrelere geçişini sağlayarak kan şekerini düşüren hormon hangisidir?

İnsülin.

İnsülin yetersizliği veya yokluğu sonucu ortaya çıkan hastalık nedir?

Şeker hastalığı (Diabetes Mellitus).

Kan şekeri düştüğünde salgılanan ve karaciğerdeki glikojenin glikoza yıkımını sağlayarak kan şekerini yükselten hormon hangisidir?

Glukagon.

Erkeklerde ikincil eşeysel karakterlerin (sakal, ses kalınlaşması) oluşumunu ve sperm olgunlaşmasını sağlayan hormon hangisidir?

Testosteron.

Dişilerde ikincil eşeysel karakterlerin (sesin incelmesi, vücut hatları) oluşumunu ve rahim duvarının kalınlaşmasını sağlayan hormon hangisidir?

Östrojen.

Embriyonun rahme tutunmasını sağlayan ve gebeliğin devamlılığı için gerekli olan hormon hangisidir?

Progesteron.

Ara beyinde bulunan epifiz bezinden salgılanan ve biyolojik ritmi (uyku-uyanıklık döngüsü) düzenleyen hormon hangisidir?

Melatonin.

Timus bezinden salgılanan ve bağışıklık sistemi hücrelerinden T lenfositlerinin olgunlaşmasında görevli olan hormon hangisidir?

Timozin.

Kanda bir hormonun miktarının artmasının, o hormonun salgılanmasını sağlayan mekanizmayı baskılamasına ne ad verilir?

Negatif geri bildirim (negatif feedback).

Kandaki glikoz seviyesini artıran üç hormon hangileridir?

Glukagon, kortizol ve adrenalin.

Genellikle genç yaşta görülen ve bağışıklık sisteminin pankreasın beta hücrelerini tahrip etmesiyle oluşan diyabet türü hangisidir?

Tip 1 diyabet.

Genellikle 40 yaşından sonra ortaya çıkan ve hücrelerin insüline karşı duyarsızlaşması veya yetersiz insülin salgısı ile karakterize diyabet türü hangisidir?

Tip 2 diyabet.

Testislerdeki hangi hücreler testosteron hormonunu üretir?

Leydig hücreleri.

Yumurtlamadan sonra folikül kesesinin dönüşümüyle oluşan ve progesteron ile östrojen salgılayan yapıya ne ad verilir?

Sarı cisim (Korpus luteum).

Kortizol salgısı, idrardaki azotlu madde miktarını neden artırır?

Proteinlerin glikoza dönüşümü sırasında amonyak açığa çıktığı için.

Sağlıklı bir insanın idrarında glikoza rastlanır mı?

Hayır, sağlıklı bir insanın idrarında glikoza rastlanmaz.

İnsülin hormonunun protein yapılı olması, vücuda alınma şeklini nasıl etkiler?

Sindirim sisteminde parçalanacağı için ağızdan alınamaz, iğne (enjeksiyon) ile alınması gerekir.

Addison hastalığında kas yorgunluğunun sebebi nedir?

Aldosteron azlığı nedeniyle potasyumun geri emiliminin artması ve sürekli uyarılma durumu.