Geneesmiddelen bij maag en duodenumpathologie

behandeling vd infectie met helicobacter pylori

antibiotico

inhiberen v maagzuursecretie

protonpompinhibitoren

inhiberen vd maagzuursecretie en beschermen vh maagslijmvlies

misoprostol

neutraliseren vd zure maaginhoud

antacida

mogelijke aangrijpingspunten op de pariëtale cel schets

PPI

= protonpompinhibitoren

werkingsmechanisme: remmen vh enzym H+/K+ ATPase

voorkomen: tablet, capsule, granule met enterische omhulling

indicaties:

• gastroduodenale ulcus

• reflexoesofagitis

• lager risico NSAID geïnduceerde ulcera

• …

NSAID

niet-steroïdale anti-inflammatoire geneesmiddelen

(bv: aspirine, ibuprofen, pijnstillers, koortswerend)

(zorgt dat we bepaalde stoffen minder hebben)

wonde of ontsteking werkingsmechanisme

1. beschadigde celmembraan geeft arachidonzuur vrij

2. uit arachidonzuur wordt adhv cyclo-oxygenase (COX) prostaglandinen gemaakt

3. prostaglandinen worden vrijgezet

4. pijn, koorts, ontsteking, …

prostaglandinen

signaalstoffen die door ± alle weefsels ih lichaam w geproduceerd uit arachidonzuur oiv cyclo-oxygenase

fysiologische rol v prostaglandine E2 id maag

id maag w continu zuur geproduceerd — zuur zou maag kunnen beschadigen

verhinderen == prostaglandinen!

• meer slijm geproduceerd als bescherming

• meer bicarbonaat productie (neutraliseerd)

• maagwand goed doorbloed blijft

• pariëtale cellen scheiden minder zuur af

aspirine

remt cyclo-oxygenase

neveneffect: fysiologische rol neemt ook af v prostaglandine = minder bescherming vd maag

!! ook niet als aspirine entherisch omhult zou zijn want in werkingsmechanisme zit het negatieve effect op de maag

nevenwerkingen van PPI

beperkte nevenwerkingen!

• misselijkheid, diarree, hoofdpijn,...

• langdurig gebruik: Vit B12 tekort, Mg tekort (preventief supplementeren is niet nodig bij alle patiënten)

• verhoogd risico van osteoporotische fracturen bij langdurig gebruik (>7 jaar) (malabsorptie van calcium)

• Rebound reflux na stopzetting behandeling

  • = heel sterke zuurproductie door heel fel te onderdrukken (vicieuze cirkel)

  • gelijkmatige stopzetting!

• Recente publicaties wijzen op mogelijke ernstige ongewenste effecten, zoals cardiovasculaire events (maar bias in studie), maagkanker, darmkolonisatie met multiresistente kiemen,…

voordeel van PPI’s

werken heel goed omdat ze de grote bron nml prostaglandines aanspreekt ipv 1vd receptoren

= groter effect

interacties PPI’s

• voedingsinteracties: door enterische omhulling

  • voeding kan pH lokaal veranderen

  • best nuchter genomen (voor maaltijd zodat in bloedbaan is voor eten)

• gewijzigde resorptie andere geneesmiddelen mog

• Omeprazol, Lansoprazol, Esoprazol zijn inhibitoren van CYP2C19!

mogen enterisch omhulde tabletten geplet worden? (ikv slikproblemen)

capsules (met bolletjes) = ja

tablet = neen

misoprostol

= prostaglandine analoog

werkingsmechanisme: agonist vd prostaglandine E2 receptoren op de pariëtale cellen (bootst werking na)

• remmen HCl secretie

• bescherming maagslijmvlies

analoog

stof die lijkt op een natuurlijke stof ih lichaam en dezelfde receptoren kan activeren

prostaglandine analoog: nevenwerking

beperkt: diarree, misselijk, braken

prostaglandine analoog: indicaties en contra-indicaties

indicaties:

• Profylaxis van NSAID geïnduceerde ulcera bij risicopatiënten

• ...

contra-indicaties:

• zwangerschap (abortus bij hogere dosis)

antimicrobiële middelen

werkingsmechanisme: eradicatie van helicobacter pylori via quadritherapie

(niet te kennen: antimicrobiele middelen = overkoepelende term (foto))

quadritherapie

2x/dag vr 10dagen meerdere antibiotica nemen + PPI’s

antimicrobiële middelen: nevenwerkingen

• product specifieke nevenwerkingen (metronidazole: metaalsmaak)

• gastro-intestinale nevenwerkingen

• ...

nevenwerkingen antibiotica

• product specifieke nevenwerkingen (metronidazole: metaalsmaak)

• gastro-intestinale nevenwerkingen

• ...

interacties antibiotica

• ‘disulfiram – effect’ met metronidazol!

• tetracyclines – melk!

• ...

== alcoholmisbruik tegen gaan:

ethanol afbraak ipv veel acetaat (afvalproduct), neemt concentratie acetaldehyde toe = maakt enorm ziek

(metronidazol doet hetzelfde)

antacida

werkingsmechanisme: neutraliseren vh maagzuur in het maaglumen

= zijn zouten die neutraliseren = tijdelijk effect + kortdurend (maaglediging)

bv te gebruiken bij afbouwen van PPI’s

(werkt echt IN het lumen)

antacida indicaties

• refluxoesofagitis (lichte vormen)

• pyrosis

• ...

antacida nevenwerkingen

• Natriumwaterstofcarbonaat: gevaar voor alkalose, hypertensie, gasvorming

• Calciumcarbonaat: gevaar voor alkalose en calciurie

• Magnesiumhydroxide: gevaar voor Mg retentie (nierinsufficiëntie)

antacida interacties

• gewijzigde resorptie van andere GM omwille van pH-wijzigingen of vorming van complexen

  • veel complicaties mogelijk door pH aanpassing vd maag

• Gewijzigde pH van de urine (alkalinisering) kan de excretie van andere geneesmiddelen beïnvloeden

• ...